• 31-07-2022, 16:49:54
    #46
    acidmax adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    @Androsoft özgür irade nedir? tanımlayabilir misiniz?
    Özgür irade benim görüşüme göre bir şeyi yapmak için seçeceğiniz seçenekler konusunda kimsenin dayatması olmadan istediğinizi seçebilmenizdir. Çünkü bilinciniz var ve seçmelisiniz.
    Tuer adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Evet var
    Hocam örnek verir misiniz mesela nedir
  • 31-07-2022, 17:23:44
    #47
    Bu durum bilim dünyasında kesinliğe kavuşmuş ve henüz cevabı bulunmuş değil ama ben özgür idare beynin oluşturduğu bir illüzyondan ibaret olduğunu düşünen taraftayım. Beyin onbinlerce kriteri kontrol eden devrelerinden ortaya çıkan sonuca göre karar verir. Bizim bilinç dediğimiz "sürekli kafamızda konuşan ses" bu seçimi kendi yaptığını zanneder çünkü beyin ortaya çıkardığı sonucun içine sebep-sonuç ilişkisinden gelen "neden" nine ekler. Kişiye neden bu seçimi yaptın diye sorulduğunda cevabını vericektir. Ölüm kalım meselesi olduğu durumlarda beynin ilkel "limbik" kısmı devreye girer ve bilinçli kısmı direk pas geçer. Bu durumlarda genelde olay olup bittikten sonra bilinçli kısım devreye girer. Böyle durumlar yaşayan kişiler hiç nedensiz olarak olayı atlatırlar hatta çoğu zaman hatırlamazlar.
    İnsanların bir ağrısı olup olmadığına, karnının aç olup olmadığına, uşuşuğ üşümediğine yada doğuştan genel piskopatlık benzeri problemlere göre verdiği kararlar çok değişkendir. Buda karar mekanizmasının belirli kriterlerde beyinde özgürce olmadığını kanıtlar.

    Bunun tam tersini söyleyen çalışmalarda mevcut. Sorduğun sorunun cevabını kesin bulmak için daha beklememiz gerekecek.
  • 31-07-2022, 17:25:34
    #48
    Galileo adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Bu durum bilim dünyasında kesinliğe kavuşmuş ve henüz cevabı bulunmuş değil ama ben özgür idare beynin oluşturduğu bir illüzyondan ibaret olduğunu düşünen taraftayım. Beyin onbinlerce kriteri kontrol eden devrelerinden ortaya çıkan sonuca göre karar verir. Bizim bilinç dediğimiz "sürekli kafamızda konuşan ses" bu seçimi kendi yaptığını zanneder çünkü beyin ortaya çıkardığı sonucun içine sebep-sonuç ilişkisinden gelen "neden" nine ekler. Çünkü kişiye neden bu seçimi yaptın diye sorulduğunda cevabını vericektir. Ölüm kalım meselesi olduğu durumlarda beynin ilkel "limbik" kısmı devreye girer ve bilinçli kısmı direk pas geçer. Bu durumlarda genelde olay olup bittikten sonra bilinçli kısım devreye girer. Böyle durumlar yaşayan kişiler hiç nedensiz olarak olayı atlarlar hatta çoğu zaman hatırlamazlar.
    İnsanların bir ağrısı olup olmadığına, karnının aç olup olmadığına, uşuşuğ üşümediğine yada doğuştan genel piskopatlık benzeri problemlere göre verdiği kararlar çok değişkendir. Buda karar mekanizmasının belirli kriterlerde beyinde özgürce olmadığını kanıtlar.

    Bunun tam tersini söyleyen çalışmalarda mevcut. Sorduğun sorunun cevabını kesin bulmak için daha beklememiz gerekecek.
    Mesela hocam bazen neden üzgün olduğunu anlamadığın ama olduğun durumlar oluyor bu bile bizim kontrolümüzde olmadığına örnek verilebilir. Yüzlerce örnek var fakat sizin dediğiniz tam tersi çalışmalar hiç görmedim. Rica etsem paylaşır mısınız?
  • 31-07-2022, 17:29:36
    #49
    Prof. Dr. Sinan Canan

    Alıntı
    Bilinçli karar vermeden neredeyse 7 saniye öncesine varana kadar, bilim insanları sizin ne yapacağınızdan önceden haberdar olabiliyorlar

    https://www.youtube.com/watch?v=vdMmwevKEVg&t=1s
  • 31-07-2022, 17:52:28
    #50
    Belirlenen şartlar içerisinde özgür iradem var, yapabildiklerimiz sınırlı maalesef. Bazen kendimi bilgisayar oyununda hissediyorum. 3 yol var A B C ve birini seçip ilerliyorum. Olayları düzeltebilecek güç yok sadece seçenekler var.
  • 31-07-2022, 20:04:02
    #51
    Bu cevabı yazmak tamamı ile benim özgür irademe bağlı. Bunda dış etkenlerin etkisi tabiki var fakat ben istemesem buraya bu yazıyı yazmayabilirdim.
  • 31-07-2022, 20:11:49
    #52
    kasoacolis adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Karakterimizi kişiliğimizi prensiplerimizi ne belirler?
    Doğduğumuzdan itibaren etrafımızda olup bitenler belirler.
    Mesela siz Türkiye'de değil de farklı bir ülkede veya farklı bir şehirde farklı düşünce yapısına sahip bir ailede doğduğunuzu varsayın sizce siz yine aynı kişi olurmusunuz?

    Özgür irade yoktur bizi biz yapan ve bizi bu şekilde düşünmemizi ve karar vermemizi sağlayan etmenler var
    özgür irade benim kafamda şu şekilde canlanıyor herhangi bir şey den etkilenmeden düşünebiliyorsanız özgür iradesinizdir ve bu bizim içim mümkün değil.
    Bende dış etmenlerin bizim düşünce ve kararlarımızı etkilediğini fakat neyi tercih edersek yine özgür irademizle tercih ettiğimizi düşünüyorum.

    Önümüzde A ve B adlı iki yol olduğunda ben geçmişten kazandığım tecrübeler, yetiştiğim ortam ve bazı referanslarla A yolunu tercih edebilirim. Bunu kendi özgür irademle seçerim.

    Büyüme ortamı, kültür ve alacağım referanslar değiştiğinde bu sefer B yolunu tercih etmek isteyebilirim fakat buda benim kendi özgür irademle olur.

    Referanslar, kültür, büyüme ortamı ve kararlar değişebilir. Fakat kişinin yaptığı seçimi yine kişi hiçbir baskı altında kalmadan kendi karar ve düşünceleri ile yapıyorsa özgür iradesini kullanıyordur.
  • 31-07-2022, 21:26:41
    #53
    kasoacolis adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Bir tane çok gerçekçi bir bilgisayar oyunu programlayalım

    bu dünyada bir insan doğduğu zaman kişiliği yoktu yani 0
    bu bebeğin büyüdükçe ailesinden gördüğü hareketler eylemler çevresi vs vs tüm bu eylemler kendi kişiliğini ve karakterini oturtur.

    Biz bu oyunu programlayan kişiler olarak bu yeni doğan bebeğe sürekli pozitif şeyler gösterelim çok iyi olmak iyi davranmak vs vs bu kişi büyüdüğünde %99 kendince iyi kararlar verecektir çok iyi bir insan olacaktır sokakta birini gördüğü zaman merhaba deme ihtimali yüksek neden mi? çünkü iyi biri

    şimdi sana soruyorum bu kişi sokakta bir kişiye merhaba demesi
    özgür irade mi?
    kendi isteği ile mi yaptı?
    yapmayabilir mi?

    yoksa kendisine oluşturulan karakterin bir dışa vurulması mı?

    Bence sonuncusu

    brezilya da çete savaşlarının ortasında doğan bir çocuk insan öldürme ihtimali ile
    norveçte yaşayan birinin insan öldürme ihtimali neden bu kadar farklı?
    ikisinde de özgür irade var evet brezilyada ki öldürmeyebilir ama yüksek ihtimal birilerini öldürecektir. kişiliği karakteri prensipleri çevreye bağlı olarak gelişir ben buna özgür irade demem.
    Mesela birileri özgür iradesi ile bir dine inanmıyor doğduğundan belli çevresinden gördüğü olaylardan ötürü bir dine inanıyor.

    Mantığı anlatmak için çok örnek verdim bunların hepsi saçmalıkta olabilir neyse )
    Kişinin yetiştiği çevreden dolayı hal, hareketleri ve vereceği kararlar farklılık gösterebilir. Sokakta karşılaştığı kişiye merhaba diyen bir kişi kalabalık bir caddede herkese merhaba diyor mu ?
    Bence demiyordur ve evet sokaktaki karşılaştığı kişiye merhaba demesi ve kalabalık caddede herkese merhaba dememesi kendi özgür iradesi ile ilgili bir durum yani sonuç olarak karakterinin dışa vurması ama neden kalabalık ortamda bu karakter dışa vurmuyor ?

    Çete savaşlarının içinde doğan bir çocuk büyüdüğünde adam öldürme ihtimali norveçte doğan birisine göre daha fazla olasğlğk taşır evet çünkü kendini koruyabilmek için alabileceği tek tedbirin bu olduğunu öğrenmiştir. Farklı bir korunma yöntemini referans alamıyor olabilir. Fakat adan öldüren herkesin çete savaşlarının içinde büyümemiş olduğunu düşünürsek çete savaşları bu durumu sadece alışılmış bir durum haline getirir ve yine evet adam öldürmeyi yada öldürmemeyi kendi özgür iradesi ile veriyordur. Sonuçta çete savaşlarının içinde büyüyen herkes adam öldürmüyordur. Öldürmeyenler öldürmemesine nasıl karar veriyor özgür iradesi ile değil mi ?

    Bence özgür irade ve çevre faktörünü ayrı başlıklar halinde değil tek başlık halinde düşünün. Bu ikisini birbirindan ayrı tutmak özgür iradeyi yok saymanıza sebep oluyor olabilir.
  • 31-07-2022, 21:37:11
    #54
    tayfunsofuoglu adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Bu cevabı yazmak tamamı ile benim özgür irademe bağlı. Bunda dış etkenlerin etkisi tabiki var fakat ben istemesem buraya bu yazıyı yazmayabilirdim.
    Hocam neden istediniz mesela, konu bu. Siz mesela kızgın olduğunuzda bunu isteme yetkisine sahip hissediyor musunuz kendinizi örneğin örnek veriyorum sevdiğiniz birisi ölse yinede bu konuya cevap yazar mıydınız? Sizin tercihiniz mi yoksa gerçekten duygunuza göre mi hareket ettiniz?
    tayfunsofuoglu adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Bende dış etmenlerin bizim düşünce ve kararlarımızı etkilediğini fakat neyi tercih edersek yine özgür irademizle tercih ettiğimizi düşünüyorum.

    Önümüzde A ve B adlı iki yol olduğunda ben geçmişten kazandığım tecrübeler, yetiştiğim ortam ve bazı referanslarla A yolunu tercih edebilirim. Bunu kendi özgür irademle seçerim.

    Büyüme ortamı, kültür ve alacağım referanslar değiştiğinde bu sefer B yolunu tercih etmek isteyebilirim fakat buda benim kendi özgür irademle olur.

    Referanslar, kültür, büyüme ortamı ve kararlar değişebilir. Fakat kişinin yaptığı seçimi yine kişi hiçbir baskı altında kalmadan kendi karar ve düşünceleri ile yapıyorsa özgür iradesini kullanıyordur.
    Hayır hocam sorun şu siz A yolunu seçerken asla B yolunu seçmeyeceksiniz, başkası B yolunu seçerken A yolundan haberi bile olmayacak. Kısaca bahsettiğim şu madem buna inanıyorsunuz hayatınız boyunca yaptığınız absürt ve komik olmayan bir tek olay sayabilir misiniz? Mesela neden bu konuya dilinizi çıkarıp fotoğraf atmıyorsunuz? Atabilmeniz mesele değil, bunu yapıp yapmamanız mesele. İhtimal olması sizin bunu yapabileceğiniz anlamına asla gelmez.
    kasoacolis adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Bir tane çok gerçekçi bir bilgisayar oyunu programlayalım

    bu dünyada bir insan doğduğu zaman kişiliği yoktu yani 0
    bu bebeğin büyüdükçe ailesinden gördüğü hareketler eylemler çevresi vs vs tüm bu eylemler kendi kişiliğini ve karakterini oturtur.

    Biz bu oyunu programlayan kişiler olarak bu yeni doğan bebeğe sürekli pozitif şeyler gösterelim çok iyi olmak iyi davranmak vs vs bu kişi büyüdüğünde %99 kendince iyi kararlar verecektir çok iyi bir insan olacaktır sokakta birini gördüğü zaman merhaba deme ihtimali yüksek neden mi? çünkü iyi biri

    şimdi sana soruyorum bu kişi sokakta bir kişiye merhaba demesi
    özgür irade mi?
    kendi isteği ile mi yaptı?
    yapmayabilir mi?

    yoksa kendisine oluşturulan karakterin bir dışa vurulması mı?

    Bence sonuncusu

    brezilya da çete savaşlarının ortasında doğan bir çocuk insan öldürme ihtimali ile
    norveçte yaşayan birinin insan öldürme ihtimali neden bu kadar farklı?
    ikisinde de özgür irade var evet brezilyada ki öldürmeyebilir ama yüksek ihtimal birilerini öldürecektir. kişiliği karakteri prensipleri çevreye bağlı olarak gelişir ben buna özgür irade demem.
    Mesela birileri özgür iradesi ile bir dine inanmıyor doğduğundan belli çevresinden gördüğü olaylardan ötürü bir dine inanıyor.

    Mantığı anlatmak için çok örnek verdim bunların hepsi saçmalıkta olabilir neyse )
    Evet kesinlikle haklısınız burada aile devreye girmeseydi insanları düzeltmek bu kadar zor olmazdı, insanların bir şeye isyan etmemesi bile bu sebeptendir absürt şeyler yapan bir sağlıklı insan görmememiz de bundandır.
    tayfunsofuoglu adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
    Kişinin yetiştiği çevreden dolayı hal, hareketleri ve vereceği kararlar farklılık gösterebilir. Sokakta karşılaştığı kişiye merhaba diyen bir kişi kalabalık bir caddede herkese merhaba diyor mu ?
    Bence demiyordur ve evet sokaktaki karşılaştığı kişiye merhaba demesi ve kalabalık caddede herkese merhaba dememesi kendi özgür iradesi ile ilgili bir durum yani sonuç olarak karakterinin dışa vurması ama neden kalabalık ortamda bu karakter dışa vurmuyor ?

    Çete savaşlarının içinde doğan bir çocuk büyüdüğünde adam öldürme ihtimali norveçte doğan birisine göre daha fazla olasğlğk taşır evet çünkü kendini koruyabilmek için alabileceği tek tedbirin bu olduğunu öğrenmiştir. Farklı bir korunma yöntemini referans alamıyor olabilir. Fakat adan öldüren herkesin çete savaşlarının içinde büyümemiş olduğunu düşünürsek çete savaşları bu durumu sadece alışılmış bir durum haline getirir ve yine evet adam öldürmeyi yada öldürmemeyi kendi özgür iradesi ile veriyordur. Sonuçta çete savaşlarının içinde büyüyen herkes adam öldürmüyordur. Öldürmeyenler öldürmemesine nasıl karar veriyor özgür iradesi ile değil mi ?

    Bence özgür irade ve çevre faktörünü ayrı başlıklar halinde değil tek başlık halinde düşünün. Bu ikisini birbirindan ayrı tutmak özgür iradeyi yok saymanıza sebep oluyor olabilir.
    Hocam çete savaşlarında büyüyen birisinin farklı yolu seçmeye meyili ne kadardır? Bu ihtimal %0.00000000000001 bile olabilir. Elbette öldürür çünkü kan çiçekten daha kolay büyür. Bu eleman asla bu yolu seçmeyecek. Belki ihtimal olabilir ancak bu ihtimal ortaya çıkmayacak çünkü böyle yetişti. Onun bu ihtimali yapabiliyor olması onun yapacağı anlamına asla gelmez. Sizin için "absürt" olan bir şey başkası için değildir ve bu "absürt" olayları da başkası yapabilir bunun gibi düşünebilirsiniz. Öldürmeyenler ise önceden gördüğü bilgiler ve birikim ile bu kararı veriyorlar.