Ödül sistemi mi yoksa ceza sistemi mi? İş veren ya da çalışan olarak...

Selam olsun,

Bu konuda iki temel vardır birincisi iş veren ikincisi çalışan.
Ara unvanlar sonuca çok etki etmediğinden yazmadım.

Siz hangi sistemin daha başarılı olacağını ya da sürdürülebilir bir başarı getireceğini düşünüyorsunuz?

Ben şahsen yöntemlerden çok yöntemi kabul edenlerin belirleyici olduğunu düşünüyorum ama kişisel yorumlarımı pek katmayacağım. (Bunun dışında.)

Çalışanlarınıza ya da çalıştığınız yerde ceza sistemi mi var yoksa ödül sistemi var? ve elbette neden?
Kısaca iki yöntemi yüzeysel olarak yazacağım.

Ceza sistemi; genel olarak başarısızlıklar ve aksaklık üzerine kuruludur. Patronunuz, üstünüz sizi sürekli yetersiz, değersiz ve önemsiz olarak hissettirmek ve cezalandırmak üzerine sistemi işletir. Mesela işe erken gelmeniz önemsizdir ama mesai saatinden beş dakika önce çıksanız ihtar yersiniz. Yaptıklarınızın, çalışmalarınızın, artı değerlerinizin bir önemi olmaz sadece negatiflikler konu edilir. Bunu kurumsal firmalar bilinçli, aile ya da şahıs şirketleri kurumsalı örnek alarak bilinçsizce yapabilir.


Ödül sistemi: yaptığınız işlerde teşekkür edilir, sizin değerli ve önemli olduğunuz size hissettirilir. Ekstra bir iş yaptığınızda bu takdir görür ve size bu hissettirilir. Başarılarınıza göre yükselebilir ya da imtiyaz sahibi olabilirsiniz. Elbette bu kadar değil ama yüzeysel yazacağıma söz verdim "uzun yazı" olmaması için

İkisinde kendi içinde bir mantığı ve nedeni var. Hani öyle yanlış diyeceğimiz yöntemler değil ama insani, etik, ahlaki boyutu kişiden kişiye değişir.
Sizde durum nedir? İş verenseniz ya da çalışan olarak ödül/ceza hangi sitemdesiniz?

Kazanç bazlı ödül sistemi her zaman daha iyi benim gözümde işçiye fazla emek verirse bunun ödüllendirileceğini hissettirince her zaman daha verimli bir çalışma ortamı oluyor

Ödül sistemi dünyanın mantığına, insanoğlunun hayatına ters bir durum. Mesela çalıştığı yerde insiyatif alıp işi için ekstra çalışma gösteren herkese nasıl ödül verilebilir, böyle bir şey yapılmaya kalkarsa ne patron kalır ne ödül kalır ne de işçi kalır
Günümüz dünyasında ceza sistemi geçerlidir, bir hata yapıldığında en iyi ihtimalle maaşından kesinti yapılır ve bu şekilde düzen sağlanır.
Ödül sistemini bu dünyada hiçbir zaman tam anlamıyla göremeyeceğiz belki kişi 2,3 kez ödüllendirilebilir ama bu istisnai bir durumdur. Her yaptığı iyilik için ödüllendirilmeyeceğine göre bu durum aslında "ödül sisteminin" günümüz dünyasında asla uygulanamayacağını bize net bir şekilde gösteriyor. Ödül sisteminin sadece ahirette olduğunu düşünüyorum, inancım gereği.
Aslında, yaratıcı bizi en başından beri ödüllendirmiş; bize hayat vererek ve bizi bu dünyaya getirerek...
Bizi tekrardan ödüllendireceğini söylemiş ama onun dediklerini yaparsak (dinin gereklilikleri) ebedi bir ödül sunuyor...

eskiden müdürlük yapmış biri olarak sunu soyleyebilirim. hem gerçek hayatta hemde iş hayatında kesinlikle insanlarla belirli bir mesafe olması ve aşılmaması gerekiyor. iş hayatında ödül ve ceza sisteminin aynı anda aktif olması gerekiyor. Çalışanın sizle olan samimiyetini kullanmaya calismasi durumunda veya işinde eksik birşey var ise birkaç uyarıdan sonra sürekliliği varsa ceza olması gerekiyor. Ödül en gereklisi bana göre. her insan maaşımı aldım bugunu bitirdik diye gitmez işten evine. insan sosyal bir varlık oldugu için takdir edilme , beğenilme ihtiyaci var. dolayısıyla bir işi eksiksiz yapan personelinizi yüzüne karşı övmezseniz ve gereken ödülü vermezseniz ilerleyen donemde kesin olarak performansının dusecegine emin olabilirsiniz. Elden geldikce ceza vermemeye calistim insanlara ama sosyal deney gibi oldu mudurluk zamanım. Ceza verilmedigimde nasilsa durumu çözeriz diye personellerde rahatlık gözlemledim. Ne zaman ceza vermeye basladım o zaman herkes ceki duzen vermeye calisti. kısacası sadece ödül verildiginde takdir edildiginde cogu kişi suistimal ediyor bu durumu

Selam olsun,

O dengeyi kurmaktan bahsetmeme nedenim gerçekten ayrı bir meziyet olması.
Denge kurmak hele objektif olarak bu dengeyi adaletli kurmak sizde biliyorsunuz ki herkesin yapabileceği bir şey değil.
Yüzlerce şirketle çalışmış birisi olarak kaçında bu denge adil olarak işledi diye düşündüğümde 3 ya da çok ince görmezsem 10 diyebilirim.
İşin canımı sıkan kısmı ise bu dengeyi kuranlar şirketin meziyeti değil, o mevkide olan kişinin kendini geliştirmesiyle bireysel meziyeti.

Keşke kurumsallaşması ya da yaygınlığı olsa ama ben o dengeyi pek konu etmek taraftarı değilim.
İstisna maalesef.

Ben daha yüzeysel olarak genel olarak ödül ağırlık mı ceza ağırlıklı mı diye sordum yoksa detayına girdiğimizde her ikisinin de artı eksi alt başlıkları olacaktır.
Ödül sistemi suiistimale gebeyken, ceza sistemi sürdürülebilir kalite işe engel olmaya gebedir ya da çalışanların aidiyet duygusunu örseler.
Yani eksi artıları var ama denge konusunda kurumsal bir yapı görmedim. Bu benim eksikliğim olabilir elbette ama görmedim

ödül ve ceza sisteminin dengelemesini kısa surede ogrendim. Çalışanlar kısa surede ogrettiler sagolsun hocam. ödül sisteminin agırlıklı olması gerekir yüzeysel olarak soruyorsanız. ama bu agirlikla ödül olan sistemi seçerkende çalışanlarınızın ' kötü birşey yaparsam bunun cezası da var ' diye düşünmesi ve bilmesi gerekli. Bunu bilmediklerinde bu seferde her insanda oldugu gibi herşey yetersiz gelir ondan mutsuz olurlar. Örnek olarak birine 5bin TL prim verdiniz 3 ay boyunca , yine 5 verdiğinizde calisan gozunden bakıldıgında calisanin dusuncesi '' bunlarda fiks menuye bagladılar iyice' sürekli 5 5 5 veriyorlar ' oluyor. odul sisteminin iyi ayarlanması ve calisanda tatminsizlik olusturacak sekilde ayarlanmaması gerekiyor.
ama ben sunu da ek olarak belirteyim, ben kendi calisanlarıma ödül haricinde kendi hayatlarını kurmaları hayallerine yonelik calistirmalar yaptırıp desteklenince daha mutlu olduklarına bizzat sahit oldum. ornek olarak maaşlı çalışıp hayali kendi işini kurmak olan birine fon yaratabiliyordum veya network imkanı sunuyordum o alana yonelik. bu sekilde oldugunda odul sistemi calisanda üstlerinin samimiyetine ve istegine daha inancli oluyor. hem kendi için hemde üstleri için daha güzel çalışıyor

Selam olsun,

Ben konuyu açıyorum ki eşelensin
Şahsen fikrim ve tecrübem hatta yorumum olmayan konuları açmıyorum ama bunları yazmaktansa, yazılmasını tercih ediyorum.
Yazdıklarınız her iki tarafta bulunan birinin hakim olacağı ve yazacağı şeyler ama genelde bu geçişler pek olmuyor.

Patron(!) aynı, çalışan ise yine çalışan kalıyor ve patronun atıyorum yaptığı güzel ve değerli şeyleri neden taktir etmediğini pek anlamıyor.
Sizler gibi iki tarafta tecrübesi olanlar bunları yazacak ki bir farkındalık oluşsun.

Konuyu açıp benim kendi düşüncelerimi ya da fikirlerimi yazmam pek doğru gelmiyor.
Bazı damaları gıdıklamak hatta tahrik edecek şekilde yazmayı tercih ediyorum ki konuya hakim kişilerin tecrübe ve düşüncelerini okuyalım.

Bazen tamam ben biliyorum, oldum, yandım, piştim diye düşünmüyor değilim ama bu düşüncem gelen cevaplardan sonra daha dur hamsın dedirtiyor.

Benim çalıştığım kurumda en az 10.000 personel var. Sistemin işleyişine baktığınızda %90 ceza, %10 ödül esasına dayanıyor diyebilirim. Geçtiğimiz günlerde bir hata yaptım; öyle böyle değil, adeta hiyerarşik zincirin tepesine kadar tüm yetkililer üzerimden silindir gibi geçti. Şefinden müdürüne kim varsa içimden geçti desem abartmış olmam. Yetmedi, kınama cezası verildi. O da yetmedi, bir aylık devam primim kesildi.
Ama kaderin cilvesi midir bilinmez, tam bir hafta sonra yine aynı konuyla bağlantılı bir durumda bu kez şirkete ciddi anlamda bir zarar gelmesini engelledim. Teknik detayları anlatmak zor ama şöyle özetleyeyim: Tabiri caizse önce kendi kaleme gol attım, sonra rakip kaleye gol atarak durumu eşitledim. Bir nevi hatamı telafi ettim.
İçimde kalmadı, bir gün şefle sigara içme alanındayken konuyu açtım. Dedim ki, “Geçen hafta bir hata yaptım diye bütün yönetim kadrosu üzerime çullandı. Kınama yedim, primim gitti. Fakat sadece bir hafta sonra aynı hatayı telafi eder nitelikte bir şey yaptım. Şirketi büyük bir maddi külfetten ve sayfalarca gereksiz yazışmadan kurtardım. Bakın, sizden para istemiyorum, ödül istemiyorum. Ama içinizden bir kişi bile çıkıp ‘Eline sağlık’ deseydi, bu bana yeterdi. Mutlu olurdum. Aidiyet duygumu yitirmeye başladım.”
Peki bana ne cevap verdi dersiniz?
“Boş vaktin varmış demek ki. İşinle fazladan ilgilenmişsin. Bu zaten senin görevin. Kimse sana teşekkür etmek zorunda değil.”
Hülasa…
Bu yaklaşımın yalnızca bizim kurumda değil, ülkemizdeki birçok şirkette yaygın olduğunu düşünüyorum. Ceza sistemi elbette her yerde var; olması da gerekir. Ancak ödül sistemi, motivasyonu ve aidiyet duygusunu besleyen temel bir unsurdur. Ne yazık ki bu yönüyle ciddi bir eksiklik olduğunu gözlemliyorum.
Oysa dünyadaki büyük şirketlerin başarı hikâyelerine bakarsanız, sadece hataları cezalandırmakla yetinmediklerini görürsünüz. Ufak tefek başarıları bile ödüllendirmekle kalmıyor, çalışanlarını şirkete ortak ediyor, hissedar yapıyorlar. Bu sayede çalışan sadece maaş değil, aidiyet, sorumluluk ve gurur da hissediyor.
Benim söyleyeceklerim bu kadar.

Bir patronun cebinden para çıkacak ise onu kabul etmez ülkemizde