Wordpress ile Çoklu Dil Siteler Oluşturma Rehberi

Teşekkürler elinize sağlık 😊

Selamlar! Ben Tolga, forumda sıkça karşılaştığım çoklu dil kullanımı konularını üzerine böyle bir rehber hazırlamaya karar verdim. Gönül ister ki en ince detaya kadar anlatabileyim ancak şuanda ana hatlarıyla neyin nasıl olması gerektiğine karar vermeniz için rehber niteliği taşımasına odaklanacağım. Mevcut iş yoğunluğumdan ötürü aceleye getirip atladığım noktalar olursa lütfen düzeltiniz.

Hadi başlayalım!

Her şeyden önce çoklu dil kullanmaya karar vermek aceleye getirilmemesi gereken bir durumdur. Her dil yeni bir site gibi ilgi ve çeşitli karmaşıklıklar doğuracaktır. Bu nedenle gerçekten çoklu dil kullanmak istiyor musunuz önce buna emin olmanızda fayda var. Peki nasıl karar vereceğiz? Hadi çoklu dil kullanmanın eksileri ve artılarına bakalım.

Çoklu Dil Kullanmanın Artıları

• Daha geniş kitlelere ulaşırsınız
• Daha geniş kitle daha fazla trafik demektir
• Kullanıcılar translate kullanmayı sevmez, ana dilde yayın yapan siteler daha fazla yabancı trafik alır
• İşletme siteleri için güvenilirlik sağlar
• Rekabette avantaj sağlanabilir
• Seo’da avantaj sağlayabilir
• Marka bilinirliği oluşturulur

Çoklu Dil Kullanmanın Eksileri

• Çok dilli site kurmak karmaşık ve biraz bilgi gerektiren bir iştir
• Çeviri zahmetli ya da pahalı olabilir
• Ürün/Hizmet var ise o dilde destek sunmak zor olabilir
• Her dil yeni bir site gibi ilgi gerektirebilir
• Çeviri hataları ziyaretçinizi kızdırabilir

Hala çoklu dil oluşturmak istiyorsanız başlayalım.

Wordpress Çoklu Dil Site Kurarken URL Yapısı Seçimi
Çoklu dil site kurulumunda temel olarak 3 seçeneğiniz vardir;

• Yerel alan adı seçimi (siteadi.us, siteadi.com.tr, siteadi.de ...)
• Alt Alan adı seçimi (en.siteadi.com, de.siteadi.com ...)
• Alt dizin seçimi (siteadi.com/en, siteadi.com/de ...)

Peki hangisini seçmeliyiz? Hadi inceleyelim.

Yerel alan adı seçimi
Yerel alan adı seçimi veya şöyle de diyebiliriz, yeni bir alan adı almak elbette oldukça karmaşık bir iştir. Tamamen farklı bir site olacağı için çok iyi kurgulanması gerekir.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
wikihow.com = ana sitedir ve ingilizcedir
wikihow.com.tr = aynı site, farklı dil, farklı domain

Alt Alan adı seçimi
Bu yöntem sıkça kullanılır ancak teknik olarak yerel alan adı seçiminden büyük farkları yoktur. Yine her alt alan adı (subdomain) farklı siteler gibi ele alınacaktır.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
wikipedia.org = ana domain yalnızca dil seçimi için kullanılmış
en.wikipedia.org, tr.wikipedia.org = aynı site, farklı diller

Alt dizin seçimi
Alt dizin, alt klasör, subdirectory veya subfolder olarak karşınıza çıkabilir. En yaygın ve en sevilen yöntemdir. Siteler ayrı ayrı olarak değil tek bir çatı altında değerlendirilir ve en az karmaşık yöntemdir.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
kinsta.com = anadomain ingilizce
kinsta.com/de = alt klasör farklı dil, aynı site
Elbette projenin amacı ve yapısına göre değişkenlik gösterecek şekilde kendi seçiminizi yapmalısınız. Ancak benim tavsiye edeceğim yöntem alt dizin kullanmanız olacaktır. Çünkü Diğer iki yöntem tamamen yeni bir site gibi ele alınarak seo stratejisi geliştirmenizi gerektirirken, alt dizin kullanımında tüm diller sanki tek bir siteymiş gibi ele alınır ve bu ciddi oranda seo avantajı sağlar. Elbette bu yalnızca tavsiyedir, projenin amacı ve yapısına göre tercih değişkenlik gösterebilir. Kısaca özetlersek seo açısından en avantajlı url seçimi alt dizin kullanımı demekte sakınca yoktur.

Wordpress Çoklu Dil Eklentileri
Evet gelelim eklentilere, hemen ücretli ve ücretsiz popüler seçenekleri listeleyelim;

Ücretsiz Wordpress Çoklu Dil Eklentileri

• Polylang (https://tr.wordpress.org/plugins/polylang/)
• Gtranslate (https://tr.wordpress.org/plugins/gtranslate/)
• Weglot (https://tr.wordpress.org/plugins/weglot/)
• Lingotek (https://tr.wordpress.org/plugins/lingotek-translation/)
• WPGlobus (https://tr.wordpress.org/plugins/wpglobus/)

Ücretli Wordpress Çoklu Dil Eklentileri

• WPML (https://wpml.org/)
• TranslatePress (https://translatepress.com/)

Eğer eklenti kullanmaya karar verdiyseniz buradan sonra anlatacaklarım sizin için geçerli olmayacak. Eklentiler sizin için hemen her şeyi ayarlayacak. Eklenti olarak bir tavsiye soracak olursanız, ücretsiz polylang ücretli wpml benim tercihim olurdu. Ancak bu tercihlerim için ciddi bir sebebim yok, hepsi temelde aynı işi yapmakta. Yine şahsi bir fikir olarak ben dil eklentilerini kullanmayı pek sevmiyorum, manuel kurulum ilk tercihim olur.

Wordpress Manuel Çoklu Dil Site Oluşturma
Manuel olarak çoklu dil site oluşturmak eklenti kullanmaya göre karmaşık görünür ama aslında öyle değildir. Wordpress benim deyimimle kolaylıklar CMS’sidir. Hemen her şeyin kolay bir yöntemi mevcut. Sadece biraz dikkatli olmak gerek.

Öncelikle manuel olarak çoklu dil wordpress kurabilmek için 3 farklı seçeneğiniz var;

• Multisite Kullanarak
• Subdomain Kullanarak
• Subfolder Kullanarak

Son ikisini yani alt etki alanı (subdomain) ve alt dizin (subfolder) kullanımını yukarıda inceledik. Peki nedir bu multisite?

Wordpress Mutlisite Nedir?
WordPress multisite, birden fazla web sitesini tek bir WordPress panosundan ve tek bir veritabanından hızlı ve kolay bir şekilde düzenlememizi ve yönetmemizi sağlayan özel bir WordPress özelliğidir.

Hangisini seçmeliyim? Multisite vs Subdomain vs Subfolder
Açıkçası sadece bu konu üzerine 1000 kelimelik bir makale yazsam konu yine bitmeyecektir. Tüm dünya subdomain vs subfolder konusunu henüz netleştirememişken birde işin içine multisite girince içinden çıkılmaz bir durum alıyor ortalık.

Burda bahsedeceğim şeyler benim düşüncelerimdir bu nedenle bu kısmı kendiniz araştırıp veya deneyip karar vermelisiniz.

Öncelikle şu bir gerçektir; Multisite normalden çok daha fazla barındırma gücü ister. Bu ne demek? Multisite tek çatı altında bir çok siteyi barındırma özelliği getirdiği için paylaşımlı bir hosting için net şekilde uygun değildir! Bu kurulum için VPS ve hatta bence VDS tercih edilmelidir. Elbette istisnalar vardır. 5-10 Sayfalık bir web siteniz varsa paylaşımlı hosting ile multisite de sorun yaşayacağınızı sanmıyorum. Ancak 100lerce 1000lerce içeriğin bulunduğu web siteler için multisiteyi paylaşımlı hostinge kurmak sunucunun aşırı kaynak tüketimi nedeniyle sürekli 5xx hataları vermesine neden olacaktır.

Ben multisiteye sıcak bakmıyorum. Her eklenti multisite’ye uyumlu olmayabilir, fazla kaynak tüketiyor, aşırı büyük bir veritabanına sahip oluyorsunuz. Elbette avantajlarıda mevcut, çoklu dil site yönetimi için tıpkı bir eklenti gibi hareket etmenizi ve her siteyi kolaylıkla tek siteymiş gibi yönetebilmenizi sağlıyor. Karar sizin...

Diğer iki yöntemde ise subdomain tam bağımsız, subfolder yarı bağımlıdır. Yani siteadi.com adında bir siteniz olduğunu varsayalım, en.siteadi.com siteniz amerikaya yönelik, siteadi.com siteniz türkiyeye yönelik olsun. En.siteadi.com’u daha iyi performans vermesi için amerika hostingte barındırırken, tr dile sahip sitenizi tr lokasyon bir hostingte barındırabilirsiniz. Bu durum subfolder için geçerli değil. Siteleriniz farklı dilde olsa bile aynı lokasyonda barınmak zorundadır. Bu iki kurulum da da multi site gibi tek panel kullanımı mümkün değil. Vee yine karar sizin...

URL ve Yapılandırma Sürecimi Tamamladım Peki ya Şimdi?
Bu kısma kadar geldiyseniz işler artık basitleşiyor.

Ek bir not olarak sizlere subfolder nasıl kurulur, multisite nasıl kurulur, subdomain nasıl kurulur gibi anlatımları yapmıyorum çünkü en başta dediğim gibi bu fikir sahibi olmanız için, yol gösterici bir rehber niteliğinde olsun istiyorum (aslında zamanım yok..).

Artık her ne kurulumu yaptıysanız hazır olduğunuzu varsayıyorum.

Hreflang Etiketi Nasıl Ekleyebilirim?
Artık biraz teknik sorunlara odaklanmalıyız. Çoklu dil denildiğinde aklınıza ilk gelmesi gereken şey hreflang etiketi olmalıdır. Bu etiket seo için çok ama çok önemlidir aski halde ciddi sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Basit tanımıyla Hreflang etiketi sayfanın dilini ve diğer dillerini google’a göstermeye yarayan bir etiket diyebiliriz. Bunu nasıl ekleyeceğiz? Çok basit! Ama önce şunu bilmeniz gerek, eğer statik bir switcher (statik yani, örneğin siteadi.com/gezi-yazisi (bir makalenin içinden) sayfasından ingilizce dile geçmek istediğinizde ingilizcenin anasayfasına (siteadi.com/en (veya nasıl bir url yapısı tercih ettiyseniz) yönlendirilmeniz gibi düşünebilirsiniz.) yani diller arası geçişi statik şekilde yapmayı planlıyorsanız aşağıda ki eklentiyi kurun aksi halde “Diller Arası Dinamik Geçiş Nasıl Yapacağım?” başlığına atlayabilirsiniz.

HREFLANG Tags Lite (https://wordpress.org/plugins/hreflang-tags-by-dcgws/) eklentisi (multisite ile de uyumludur) her içeriğiniz için manuel olarak diğer dillerin url’lerini ekleyebilmeniz için bir metabox oluşturur. Böylece kolaylıkla hreflang etiketlerinizi ekleyebilirsiniz. Detay girmiyorum ama kullanımı zaten linki copy/paste yapmaktan ibaret şekildedir.

Diller Arası Dinamik Geçiş Nasıl Yapacağım?
Hreflang etiketi eklemeyi ve aynı zamanda yalancı bir dinamik geçiş sağlayan eklentimiz var. İşte diyorum ya kolaylıklar CMS’si Wordpress... Eklentimizin adı Language Switcher (https://tr.wordpress.org/plugins/language-switcher/) . Yalancı dinamik diyorum çünkü diller arası geçiş ziyaretçi tarafından dinamik gibi algılansada aslında aslında tamamen statik. Çünkü her makalenin (tıpkı az önce ki eklenti gibi) diğer dillerini manuel olarak ekliyoruz. Kullanımı yine dil seç link ekle şeklinde.

Hazırsınız!
Evet artık hazırsınız! Çoklu dil siteniz hayırlı olsun

Yazıyı okudum.
Bu işin çok fazla sorunlu olduğunu gördüm.
En son statik dinamik mevzusunu da çok anlamadım.
Özellikle en ve tr sitelerinin farklı hostinglerde olması gerçekten mantıklı. Olması gerektiği gibi.

Yalnız burada yanlış bilinen bazı şeyleri yazacağım.
Bu iş için en mantıklısı bence 2 farklı site ve hosting. Com ingilizce site olur ve US lokasyon olur. TR site de zaten tl çöp olduğu için com.tr web.tr veya gen.tr olabilir. Aynı hostinger gibi. 2 farklı domain. Ancak 2 farklı loksyona gerek yok bence dvamında anlatacağım.

Şunu söylemeliyim çoklu wordpress için öyle vds ihtiyaç yok.
5 dolarlık aylık ödemeli bir VPS'ye en az 7-8 wordpress kurulabilir. Gerekli fastcgi cache nginx redis + cloudflare gibi optimizayonlar yapıldığında bu 1 makine günde onbinlerce hiti kaldırır. Yani ayda 5 dolar 70 tl vermek yeterli, kalkıp yüzlerce lira verip vds almaya gerek yok. Cloudflare olduğu için her ülkede hızlı açılacaktır. Aynı makina olduğu için IP aynı olacaktır ancak vps US lokasyon alıp siteleri kurup Cloudflare kullandığımızda TR'den de siteler hızlı açılacaktır. Tabi paraya kıyıp 2 tane vps alada biliriz ama gerek yok. Ben genelde Linode Digitalocean hetzner kullandım için bunlarda en yakın sunucu Almanyada. Almanya bir sitem Cloudflare sayesinde Avusturalyada 1.5 sn filan açılıyor.

Ama bilginiz yoksa vps panel ve sunucular hakkında kalkıp ayda 200 tl verip makina giralartsınız senede 2500 tl öerdisiniz Domainlerle 3000e gider.

Bu baksettiğim sistemde 800 tl hostin 200 domin sende 1000 tl hallederiniz ilk sene 1-2 dolarlı indirimli zuantılarsa 10 tane sitede kurabilirsiniz 1 site 100 tl gelir maliyet

Bu yazıyı okuduktan sonra eklenti ile çoklu dil asla yapmam.
Dipnot para pul oldu trde 1dolar 15 tl Bence hiç turkçe site açmayın çoklu dille de kafanız karışmaz

Paylaşım güzel olmuş beğendim

1 cpu bir vps/vds ya da hosting multisitede performans vermez hocam. Ayrı ayrı kurmak ile multisite olarak kullanmak çok farklı şeyler aslında. Bu kısım ve devamına hak veriyorum kesinlikle doğru ama işin içine wordpress multisite girince maalesef durum böyle olmuyor. Dediğiniz şey multisite ile ancak şöyle olur (bu yöntemde standart bir kullanıcı için zor olabilir), veritabanını farklı hostingte/vps'te barındırıp site dosyalarını yani ftp içeriğini farklı hostingte barındırırsanız belkii... O da belki yani aksi halde çok çok zor. Ne kadar optimize edilirse edilsin örneğin 4 dilli bir site yaptığınızı farz edin 4 dilde aynı veritabanından bilgi çekiyor. Sadece bir dilde 500 makale olsa x 4 farklı dil 2000 makale demek olur. Bu da zaten normalde bir hostingte barınamayacak düzeyde bir siteye eş değer olur. Aslında temelde çoklu dil için eklenti tavsiye etmeme nedenimde budur. Veritabanı muazzam derecede yorgun düşecek bu da sunucu kaynaklarını dar boğaza sokacak. Tabi konuda da yanılmıyorsam belirttim bu bahsettiğim kaynak yetmeme sorunu 100 lerce 1000 lerce içeriğe sahip olan siteler için geçerli. Küçük minimal sitelerde (kurumsal siteler gibi) sorun yaşatmayacaktır.

Tam benim konum
Farklı site kurmak ve multisite ayrımını tabi biliyorum konumda belirttiğim gibi ayrı kuruyorum. Farklı database vs...
Multisite iyi bişey değil zaten bazı 3. part cache eklentilerde de soruna sebep olabiliyor.
Konumuza dönelim.

Hocam siz sunucu ve sunucu tema optimizasyonu konusunda ne kadar bilgilisiniz bilmiyorum herkesin bilgi birikimi farklıdır.
Şimdi öncelikle Türkiye'de bu konu çok istismar ediliyor ve insanlara çok yüksek makinlar aldırmaya çalışıyorlar.
Sunucu konusunda bilgisi olan kişiler forumda azdır. Birde bizim inanımız sadece makina al geç yapar aslıda forumda çok değerli arkadaşlarımız var.
Şimdi eğer tema iyi ise kullandığınız eklentilere dikkat ediyorsanız özellikle cache sistemi profesyonel şekilde yapılandırıldıysa buna ek olarak hite göre redis ve php limit optimizasyonları yapıldığında o burun kıvırdığınız 5 dolarlık makinalarda milyonlarca hit tutabilirsiniz.
Tabi bu şey demek değil r10da 200 tl ver adam wp rocket kursun site optimize okadar kolay bişey değil O damın yaptığı cebindeki paranı almaktan başka birşey değil.

Yurtdışındaki bilgi seviyesi çok fazla bu konuda bakın:
https://blog.centminmod.com/2014/11/...llion-hitsday/
10 dolarlık makinada 237 milyon günlük hit tutanlar var.

Ben profesyonel olarak bu konuda çalışmalar yapıyorum.

Tabiki kullanılan eklentiler çok önemli. Ben Themeforestten asla tema almam çünkü temaları çok ağır sistem yiyor. Lifetime ödemesi yaptığım birkaç tema var Kadence Bloxy Astra gibi bunlar dünyanın en hızlı temaları ve sayfa yapılandırmalarını Gutenbergle yapıyorum. Sayfa oluşturucu Elementor gibi eklentiler çok sistem yiyebiliyor.

Bunlara bile gerek kalmdan sadece 1gb ramli bir vpsde 10 wordpress kurabilirsiniz. 7-8 normal kaldırır.
Şu an Hetznerde test bir makinam var 5 dolar 2gb ram var 1cpu içinde 8 wordpress var ve günde 10binlerce hit alıyorum. Site sayfaları Avusturalya gibi deniz aşırı bir ülkede 1.5 sn açılıyor normal açılış hızı 0.5 sn ve tüm sayfa pagespeed hızları 100 tüm değerler yeşil.
Cache burda çok rol oynuyor.

Tabi NGinx aşkım benim çok hızlı. Erişim süresi çok hızlı bu sistemde. Litespeed asla kullanmıyorum.

Hiç fazla optimizeye girmeden bile detaya girmeden panelsiz bir nginx lemp serverde ki kendisine ait fastcache cgi cacheleme özelliği var buna Cloudflare bağladığınızda inanılmaz hitler kaldırırsınız. Ama tabi Cloudflarede bazı incelikler var.

Kısacası kesinlikle bakış açınızı değiştirin
Zamanım olsa sunucu kiralayıp inanlara hosting hizmeti vermek isterdim.
Çok sömürülüyorlar. İnsanlar aynı zmanda çok bilgi ahibi değil kötü temalar kullanıyorlar sorna birde 20-30 eklenti yüklüyorlar. ki buna rağmen cache sitemi bile 100binler tutulabilir ayrı konu ama inanın ban optimize ile inanılmaz işler çıkabiliyor


Tabi herşey araştırma öğrenmenin sonucu.
Benim bu posttaki amacım bakış açınızı değiştirmekti.

Güzel anlatınız ve verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim hocam ancak en başta da dediğim gibi ve konuda belirttiğim gibi ben bu söylediklerimi multi-site için söyledim Aksi halde Tabii ki Wordpress siteleri birden fazla olsa bile hostingde barındırmakta sakınca yok ben açıkçası iddaalı olmanıza rağmen multisiteyi hemde 6-7 multisiteyi aynı performansta çalıştırmanızı mümkün olmadığını düşünüyorum şahsen optimizasyon konusunda kendimi zayıf görmüyorum gayet yeterli olduğumu düşünüyorum Tabii ki benim bir iddiam yok ben optimizasyon konusunda @yilmaz70; hocam sayesinde Kendimi geliştirdim Tabii Yılmaz hocamın bilgileri ışığında hareket ettiğimiz için sizin de bahsettiğiniz gibi 10 dakikada optimizasyon yapılamayacağını çok çok iyi biliyor ve gözlemliyorum

Tekrar konuya dönecek olursak istediğiniz kadar Optimize edin ben Wordpress multisite kullanarak birden fazla Word Press kurulumu ile bile eşit bir performans elde edemeyeceğini eminim bunu net bir şekilde söyleyebiliyorum Çünkü multi-site ile geçirdiğim bir seneden fazla bir zaman mevcut, normal kurulumlar için konuşuyorsak Tabii ki sizin dediğiniz gayet mümkün hocam zaten konuda da aksini iddia etmiyorum