Selamlar! Ben Tolga, forumda sıkça karşılaştığım çoklu dil kullanımı konularını üzerine böyle bir rehber hazırlamaya karar verdim. Gönül ister ki en ince detaya kadar anlatabileyim ancak şuanda ana hatlarıyla neyin nasıl olması gerektiğine karar vermeniz için rehber niteliği taşımasına odaklanacağım. Mevcut iş yoğunluğumdan ötürü aceleye getirip atladığım noktalar olursa lütfen düzeltiniz.
Hadi başlayalım!
Her şeyden önce çoklu dil kullanmaya karar vermek aceleye getirilmemesi gereken bir durumdur. Her dil yeni bir site gibi ilgi ve çeşitli karmaşıklıklar doğuracaktır. Bu nedenle gerçekten çoklu dil kullanmak istiyor musunuz önce buna emin olmanızda fayda var. Peki nasıl karar vereceğiz? Hadi çoklu dil kullanmanın eksileri ve artılarına bakalım.
Çoklu Dil Kullanmanın Artıları- Daha geniş kitlelere ulaşırsınız
- Daha geniş kitle daha fazla trafik demektir
- Kullanıcılar translate kullanmayı sevmez, ana dilde yayın yapan siteler daha fazla yabancı trafik alır
- İşletme siteleri için güvenilirlik sağlar
- Rekabette avantaj sağlanabilir
- Seoda avantaj sağlayabilir
- Marka bilinirliği oluşturulur
Çoklu Dil Kullanmanın Eksileri- Çok dilli site kurmak karmaşık ve biraz bilgi gerektiren bir iştir
- Çeviri zahmetli ya da pahalı olabilir
- Ürün/Hizmet var ise o dilde destek sunmak zor olabilir
- Her dil yeni bir site gibi ilgi gerektirebilir
- Çeviri hataları ziyaretçinizi kızdırabilir
Hala çoklu dil oluşturmak istiyorsanız başlayalım.
Wordpress Çoklu Dil Site Kurarken URL Yapısı Seçimi
Çoklu dil site kurulumunda temel olarak 3 seçeneğiniz vardir;
- Yerel alan adı seçimi (siteadi.us, siteadi.com.tr, siteadi.de ...)
- Alt Alan adı seçimi (en.siteadi.com, de.siteadi.com ...)
- Alt dizin seçimi (siteadi.com/en, siteadi.com/de ...)
Peki hangisini seçmeliyiz? Hadi inceleyelim.
Yerel alan adı seçimi
Yerel alan adı seçimi veya şöyle de diyebiliriz, yeni bir alan adı almak elbette oldukça karmaşık bir iştir. Tamamen farklı bir site olacağı için çok iyi kurgulanması gerekir.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
wikihow.com = ana sitedir ve ingilizcedir
wikihow.com.tr = aynı site, farklı dil, farklı domain
Alt Alan adı seçimi
Bu yöntem sıkça kullanılır ancak teknik olarak yerel alan adı seçiminden büyük farkları yoktur. Yine her alt alan adı (subdomain) farklı siteler gibi ele alınacaktır.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
wikipedia.org = ana domain yalnızca dil seçimi için kullanılmış
en.wikipedia.org, tr.wikipedia.org = aynı site, farklı diller
Alt dizin seçimi
Alt dizin, alt klasör, subdirectory veya subfolder olarak karşınıza çıkabilir. En yaygın ve en sevilen yöntemdir. Siteler ayrı ayrı olarak değil tek bir çatı altında değerlendirilir ve en az karmaşık yöntemdir.
Bu yöntemi kullanan büyük bir websitesi var mı? Elbette var;
kinsta.com = anadomain ingilizce
kinsta.com/de = alt klasör farklı dil, aynı site
Elbette projenin amacı ve yapısına göre değişkenlik gösterecek şekilde kendi seçiminizi yapmalısınız. Ancak benim tavsiye edeceğim yöntem alt dizin kullanmanız olacaktır. Çünkü Diğer iki yöntem tamamen yeni bir site gibi ele alınarak seo stratejisi geliştirmenizi gerektirirken, alt dizin kullanımında tüm diller sanki tek bir siteymiş gibi ele alınır ve bu ciddi oranda seo avantajı sağlar. Elbette bu yalnızca tavsiyedir, projenin amacı ve yapısına göre tercih değişkenlik gösterebilir. Kısaca özetlersek seo açısından en avantajlı url seçimi alt dizin kullanımı demekte sakınca yoktur.
Wordpress Çoklu Dil Eklentileri
Evet gelelim eklentilere, hemen ücretli ve ücretsiz popüler seçenekleri listeleyelim;
Ücretsiz Wordpress Çoklu Dil EklentileriÜcretli Wordpress Çoklu Dil EklentileriEğer eklenti kullanmaya karar verdiyseniz buradan sonra anlatacaklarım sizin için geçerli olmayacak. Eklentiler sizin için hemen her şeyi ayarlayacak. Eklenti olarak bir tavsiye soracak olursanız, ücretsiz polylang ücretli wpml benim tercihim olurdu. Ancak bu tercihlerim için ciddi bir sebebim yok, hepsi temelde aynı işi yapmakta. Yine şahsi bir fikir olarak ben dil eklentilerini kullanmayı pek sevmiyorum, manuel kurulum ilk tercihim olur.
Wordpress Manuel Çoklu Dil Site Oluşturma
Manuel olarak çoklu dil site oluşturmak eklenti kullanmaya göre karmaşık görünür ama aslında öyle değildir. Wordpress benim deyimimle kolaylıklar CMSsidir. Hemen her şeyin kolay bir yöntemi mevcut. Sadece biraz dikkatli olmak gerek.
Öncelikle manuel olarak çoklu dil wordpress kurabilmek için 3 farklı seçeneğiniz var;
- Multisite Kullanarak
- Subdomain Kullanarak
- Subfolder Kullanarak
Son ikisini yani alt etki alanı (subdomain) ve alt dizin (subfolder) kullanımını yukarıda inceledik. Peki nedir bu multisite?
Wordpress Mutlisite Nedir?
WordPress multisite, birden fazla web sitesini tek bir WordPress panosundan ve tek bir veritabanından hızlı ve kolay bir şekilde düzenlememizi ve yönetmemizi sağlayan özel bir WordPress özelliğidir.
Hangisini seçmeliyim? Multisite vs Subdomain vs Subfolder
Açıkçası sadece bu konu üzerine 1000 kelimelik bir makale yazsam konu yine bitmeyecektir. Tüm dünya subdomain vs subfolder konusunu henüz netleştirememişken birde işin içine multisite girince içinden çıkılmaz bir durum alıyor ortalık.
Burda bahsedeceğim şeyler benim düşüncelerimdir bu nedenle bu kısmı kendiniz araştırıp veya deneyip karar vermelisiniz.
Öncelikle şu bir gerçektir; Multisite normalden çok daha fazla barındırma gücü ister. Bu ne demek? Multisite tek çatı altında bir çok siteyi barındırma özelliği getirdiği için paylaşımlı bir hosting için net şekilde uygun değildir! Bu kurulum için VPS ve hatta bence VDS tercih edilmelidir. Elbette istisnalar vardır. 5-10 Sayfalık bir web siteniz varsa paylaşımlı hosting ile multisite de sorun yaşayacağınızı sanmıyorum. Ancak 100lerce 1000lerce içeriğin bulunduğu web siteler için multisiteyi paylaşımlı hostinge kurmak sunucunun aşırı kaynak tüketimi nedeniyle sürekli 5xx hataları vermesine neden olacaktır.
Ben multisiteye sıcak bakmıyorum. Her eklenti multisiteye uyumlu olmayabilir, fazla kaynak tüketiyor, aşırı büyük bir veritabanına sahip oluyorsunuz. Elbette avantajlarıda mevcut, çoklu dil site yönetimi için tıpkı bir eklenti gibi hareket etmenizi ve her siteyi kolaylıkla tek siteymiş gibi yönetebilmenizi sağlıyor. Karar sizin...
Diğer iki yöntemde ise subdomain tam bağımsız, subfolder yarı bağımlıdır. Yani siteadi.com adında bir siteniz olduğunu varsayalım, en.siteadi.com siteniz amerikaya yönelik, siteadi.com siteniz türkiyeye yönelik olsun. En.siteadi.comu daha iyi performans vermesi için amerika hostingte barındırırken, tr dile sahip sitenizi tr lokasyon bir hostingte barındırabilirsiniz. Bu durum subfolder için geçerli değil. Siteleriniz farklı dilde olsa bile aynı lokasyonda barınmak zorundadır. Bu iki kurulum da da multi site gibi tek panel kullanımı mümkün değil. Vee yine karar sizin...
URL ve Yapılandırma Sürecimi Tamamladım Peki ya Şimdi?
Bu kısma kadar geldiyseniz işler artık basitleşiyor.
Ek bir not olarak sizlere subfolder nasıl kurulur, multisite nasıl kurulur, subdomain nasıl kurulur gibi anlatımları yapmıyorum çünkü en başta dediğim gibi bu fikir sahibi olmanız için, yol gösterici bir rehber niteliğinde olsun istiyorum (aslında zamanım yok..).
Artık her ne kurulumu yaptıysanız hazır olduğunuzu varsayıyorum.
Hreflang Etiketi Nasıl Ekleyebilirim?
Artık biraz teknik sorunlara odaklanmalıyız. Çoklu dil denildiğinde aklınıza ilk gelmesi gereken şey hreflang etiketi olmalıdır. Bu etiket seo için çok ama çok önemlidir aski halde ciddi sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Basit tanımıyla Hreflang etiketi sayfanın dilini ve diğer dillerini googlea göstermeye yarayan bir etiket diyebiliriz. Bunu nasıl ekleyeceğiz? Çok basit! Ama önce şunu bilmeniz gerek, eğer statik bir switcher (statik yani, örneğin siteadi.com/gezi-yazisi (bir makalenin içinden) sayfasından ingilizce dile geçmek istediğinizde ingilizcenin anasayfasına (siteadi.com/en (veya nasıl bir url yapısı tercih ettiyseniz) yönlendirilmeniz gibi düşünebilirsiniz.) yani diller arası geçişi statik şekilde yapmayı planlıyorsanız aşağıda ki eklentiyi kurun aksi halde Diller Arası Dinamik Geçiş Nasıl Yapacağım? başlığına atlayabilirsiniz.
HREFLANG Tags Lite (
https://wordpress.org/plugins/hreflang-tags-by-dcgws/) eklentisi (multisite ile de uyumludur) her içeriğiniz için manuel olarak diğer dillerin urllerini ekleyebilmeniz için bir metabox oluşturur. Böylece kolaylıkla hreflang etiketlerinizi ekleyebilirsiniz. Detay girmiyorum ama kullanımı zaten linki copy/paste yapmaktan ibaret şekildedir.
Diller Arası Dinamik Geçiş Nasıl Yapacağım?
Hreflang etiketi eklemeyi ve aynı zamanda yalancı bir dinamik geçiş sağlayan eklentimiz var. İşte diyorum ya kolaylıklar CMSsi Wordpress... Eklentimizin adı Language Switcher (
https://tr.wordpress.org/plugins/language-switcher/) . Yalancı dinamik diyorum çünkü diller arası geçiş ziyaretçi tarafından dinamik gibi algılansada aslında aslında tamamen statik. Çünkü her makalenin (tıpkı az önce ki eklenti gibi) diğer dillerini manuel olarak ekliyoruz. Kullanımı yine dil seç link ekle şeklinde.
Hazırsınız!
Evet artık hazırsınız! Çoklu dil siteniz hayırlı olsun
