Serbest Piyasa Nedir ?

Merhabalar, geçen açtığım konuda gördüm ki, bazı forum kullanıcıları serbest piyasanın ne olduğunu bilmiyor. Gelin Tanımını yapalım;

Serbest piyasa, arz-talep ilişkisine dayanır, rekabet ortamı hedeflenir, bu sebeple sektör tekelleşmez. Satıcı istediği fiyata satarken, alıcı ise istediği satıcıdan alışverişini yapar. Yani, fiyatlar satıcı ve alıcının ortak kararı ile belirlenir.

Şimdi gelelim serbest piyasa ile alakası olmayan konulara.

Diyelim bulunduğunuz yerde sadece 100 tane ev var, bütün evlerin değeri ortalama 1 milyon. Kimisi hızlı satmak istediği için 850 bine satarken, kimisi fazla kazanmak için 1.2 milyona satar.

Ama gelip sen o evi 10 milyona satmaya çalışırsan halk arasında kazıkçı olursun, çevredeki tüm evler satılırsa ve sadece senin evin kalmışsa, sende o evi 10 milyondan satıyorsan kara borsacı olursun.

Herkesin 1 milyona ev sattığı yerde 10 milyona ev sattığın için, herkes fiyatı 10 milyon yaparsa halk dilinde şeref sahibi olmayan kişi olursun.

Herkesin 1 milyona sattığı evi toplayıp 10 milyona satarsan sektörü tekelleştirmiş olursun ve fırsatçı olursun.

Forumdaki bazı arkadaşlar serbest piyasa ile bu saydığım maddeler arasındaki uçurumu bilmiyor. Herkesin anlayabileceği türden anlattım.

Geçen bir konu açtım, hosting frimam rızam dışında 2-3 kat aniden zam yapmış, ürün de kötü ürün yavaş hosting yani, ayrıca haberim olmadan otomatik ödeme olarak çekip ne mail ne sms hiç bir şey atmamış.

Yok serbest piyasa, yok onun takibini senin yapman lazım vs demişler. Ben rızam olmadan otomatiğe bağlanan ödemeden sorumlu değilim, takibini yapmak da zorunda değilim çünkü rızam dışında. Ayrıca bu işlem yasal suçtur, başına gelen arkadaşlar kimseye aldırış etmeden hakkını arayabilir.

Her ay saçma sapan ödeme çıkartan gsm operatörlerine cırlayıp yasal değil diyoruz küfürler sayıyoruz, gsm operatörleri bile paketlerde fiyat geçişi yaparken bilgilendirme yapması zorunludur sms atarak veya arayarak bilgilendirme yaparlar. Otomatik ödeme olsa bile senden habersiz zamlı fiyat çekmesi yasal değildir, hele senden habersiz otomatik ödeme bağlaması hiç yasal değildir, otomatik ödeme için sizin onayınız gerekir. Bunun sorumlusu takibini yapmadığınız için suçlusunuz diye yumurtlayabilir frimalar, ama kimse kendi parasının takbini yapmak zorunda değil, takip firmanın sorumluluğudur ve size zam bilgilendirmesi yaparak ödeme alması gerekir, aksi takdirde halk dilinde tokatçılık diye geçen ibare olur.

Hocam fiyatlar arz talep dengesi içinde belirlenir diyorsun ama fiyatı arza göre belirliyorsun.

Bir evin fiyatını yükselten şey arzın talepten düşük olmasıdır.
Eğer bir bölgede 100 ev varsa ve o evleri almak isteyen 100 alıcı varsa dediğin gibi evler 850 bin ile 1,2 milyon arasında satılır.
Beklemeye tahammülü olan daha yüksek fiyat ister, hemen satmak isteyen daha düşük fiyat ister.

Peki bir bölgede satılık 100 ev varken o evleri almak isteyen 500 kişi varsa ne olur?
Domain gibi ilk gelen alır ilkesi mi geçerli olacak?
Yoksa satıcılar evi yine 1 milyona koyup kime satacaklarını kura ile mi belirleyecekler?

Peki devlet düşük faizli kredi vermeye başladı.
Ev almak için yeterli parası olan 500 kişinin yanına 5000 kişi daha katıldı.
İlk 500 kişinin de kredi çekip eve daha fazla para ödeyecek güçleri var artık.
Evin fiyatını yine enflayson oranında mı arttıracağız?

Herkesin 1 milyona ev sattığı yerde kimse 10 milyona ev satamaz.
Eğer satabiliyorsa bir tane münferit müşteri @aptallığı yüzünden dol@ndırılma düzeyinde kazıklanmış olur ama o bölgede ev fiyatları 10 milyona çıkmaz.
Çünkü tekrar bir @ptal çıkmayacağı için 10 milyon fiyat çekenler paşa paşa fiyatlarını satılabilir aralığa indirirler.
Normal insanlar bir bölgede benzer evler 1 milyona satılırken o bölgede 10 milyona ev almaz, gider 10 tane 1 milyonluk ev alır.

Ama bir bölgede ev almak isteyen çok insan varsa ve bu insanların paraları 10 milyon lira vermeye yetiyorsa evini 1 milyondan satan enayidir.
Çünkü o bölgede bir eve 10 milyon lira verecek gücü ve isteği olanlar çok insan varsa o bölgede ev fiyatları 10 milyondur.
Evini 1 milyona satmakta ısrar eden bir enayi çıkarsa bir aracı hemen o evi 1 milyona alıp ertesi gün 9 milyona satışa çıkartır.

Yani sen arz talep dengesi konusunda TALEP gücünü görmezden geliyorsun.
Ticaret sıra ile değil para ile yapılır.

Paralı müşteri çoksa fiyatlar yükselir, müşteri azsa ya da müşterinin bütçesi düştüyse fiyatlar düşer.
Geçen sene 1 milyona ilana koyulduğu gün satılan arabalar bu sene 850 bin liradan satışta alan yok.
Yani serbest piyasa gayet düzgün işler, yeter ki kartel tröst oluşumuna ve çok temel bazı ihtiyaçlarda stokçulukla fiyat belirlenmesine izin verilmesin.

Hocam bu dediklerinizde haklısınız, ben orda eve göre bir talep belirledim, enflasyon ve dövizi baz almadan.

Şu şekilde yorumlarsanız daha açıklayıcı olur, eğer o bölgede 500 kişi varsa ve 100 ev varsa, sen fiyatı talep bol diye 10x yapıp 10 milyon yaparsan konuda bahsettiğim tiplemelerden olursun.

Ben genel piyasa dengesinden bahsettim evi ise örnek bir ürün olarak baz aldım, ama sizin gibi realist düşünecek olursam;

Eğer o bölgede 100 ev 500 kişi varsa, evin bölgesini, malzeme kalitesini, büyüklüğünü baz alarak her halükarda 1 m ediyorsa,

Bölgedeki 500 kişinin de tek barınabileceği yer orası ise, fiyatı 10 milyona çekip insanları mecburi bırakmak işte tam da dediğin gibi ahlak yoksunluğu oluyor, halk arasında ahlak/şeref yoksunu oluyor.

Serbest piyasa ile karıştırılmaması gerek bu durumun.

Dediğiniz gibi insanları @ptallığı üzerinden 10x fiyat çekip mülkünü satan kişi aklını kullanarak para kazanmış olmuyor, kul hakkı yemiş oluyor maalesef..

Ki bunun örneğini çokça gördük, depremden sonra ev kirasını sadece 24 saatte 3-4 x yapanları görüp insanları mecbur bırakanlara milletçe sövmedik mi?

24 saatte %300 enflasyon artışı olmayacağına göre bu arkadaşlar serbest piyasa uyumu yapmadı, kazançlarını iki katına çıkararak insanları mecbur ve müşkül duruma düşürerek servetlerine servet kattı.

Siz bu durumda, bunu yapan şahısları @ptal değil malını değerlendiriyor düşüncesiyle mi yaklaşıyorsunuz, yoksa ahlak yoksunu düşüncesiyle mi?

Eminim mi 2. seçeneği seçersiniz, topluluk 1. seçeneği seçerse insanlık, insaflık kalmamış, piyasa serbest piyasa olmaktan çıkmış herkes birilerine bir şeyleri 3-5 x üzerinden giydirip vicdansızca bir haram para hırsı içerisinde demektir, haksız mıyım?

Ki helal, haram dengesini de sadece dinle bağdaştırmak doğru olmaz, bağdaştırılırsa inançlı olmayan insanlar kimseyi düşünmeden insan haklarını taciz ediyor demektir, bunun inançtan çok insan ahlakı ile bağdaştığını düşünüyorum. Zihniyeti kirli insan en kral 5 vakit ibadette yapsa düzelmiyor çünkü.

İnsanların zorunlu ve acil ihtiyaçlarından fahiş para kazanmaya çalışmak dediğin gibi ahlaksızlıktır.
Mesela bir terör eylemi sonrası normalin üzerinde fiyat isteyen taksici ş€refsizin önde gidenidir.
Ya da bir depremden sonra evsiz kalan insanların çaresizliğinden faydalanıp 1 hafta önce istediğinin 3-5 katı kira isteyen ev sahibi namussuzdur.

Ama normal koşullarda, serbest piyasada alternatifler varken isteyen istediği fiyatı çeker.
Yani senin san ait olmayan bir malın fiyatı konusunda yorum yapma hakkın yok.
Birinin 1 milyona ev sattığı yerde başka biri 10 milyona evini satışa koyduysa bu tam serbest piyasadır.

Çünkü fiyatlar satıcının satmaya razı olacağı en düşük rakam ile alıcının vermeye razı olacağı en yüksek rakam arasında belirlenir.
Maliyet satıcının satmaya razı olacağı en düşük fiyatı belirler, ama fiyatlar belirlenirken alıcının vermeye razı olacağı en yüksek fiyat da etkilidir.
Çünkü sen nasıl ucuza alıp fazla para vermeyerek kar etmek istiyorsan satıcı da mümkün olan en yükek fiyata satıp karını arttırmak istiyor.

Alıcılar normal fiyata oranla büyük bir indirim yakaladıklarında ş€refsiz olmuyorlar da satıcılar neden yüksek fiyatla sattıkları zaman ş€refsiz oluyor?
Ben bugün piyasası 20 bin lira olan macbookumu 5000 liraya almıştım 6000 liraya satayım desem bir tane alıcı bunn hakkı 20 bin lira 6 bine ucuz satıyorsun ben buna 18 bin vereceğim der mi?

Yani işin özü şu değerli hocam.
Bir fiyatı ödeyecek bir müşteri yoksa ya da fiyat uygun ama elde mal yoksa o fiyat uydurma bir fiyattır.
Mesela geçen senelerde araba kıtlığında firmaların websitesinde arabanın fiyatı 900 bin, ama araba yok.
O zaman o fiyat da sahte bir fiyattır, çünkü teslim edemeyeceğin bir ürüne fiyat çekmek uydurma bir fiyattır.
Aynı şekilde bir bölgede evler 1 milyona satılırken benzer özelliklerde eve 10 milyon istemek sahte bir fiyattır.
O fiyatı ödeyecek kimse çıkmaz ve o fiyat kimsenin umurunda olmaz.

Ve bu serbest piyasanın sağlıklı işlediğini gösterir.
Yani bir bölgede benzer özelliklerdeki evler 800 bin, 1 milyon, 1,5 milyon ve 10 milyona satıştaysa serbest piyasa işliyor demektir.
Alıcı kesesine uygun fiyatlı ürünü araştırır bulur tercih eder.
Kimse de ş€refsiz olmaz.

Ş€refsizlik bir bölgedeki tüm ev sahiplerinin beraber organize olup 1 milyonluk evlerin fiyatını 2,5 milyon yapmasıdır.
Yoksa bireysel olarak isteyen kendi evine istediği fiyatı biçer.
Tapusu başkasına ait bir mülkün fiyatı, piyasa ortalamasına göre birileri tarafından belirlenemez.

Geçen bir konu açtım, millet daha serbest piyasanın bile tanımını bilmiyor, bende af edersiniz mala anlatır gibi anlattım herkesin anlaması açısından.

Sadece web master değil, arada kafa dağıtmak, bilgilendirme yapmak, hatta birbirimize destek olma forumu burası, yanlış mıyım?

Hakaretvâri konuşmanıza gerek yok, birbirimize düşerek sonsuza kadar yürütebiliriz anlamsız kavgaları. İrite olduğunuz konulara cevap vermeme hakkına sahipsiniz zaten.