Merhabalar, geçen açtığım konuda gördüm ki, bazı forum kullanıcıları serbest piyasanın ne olduğunu bilmiyor. Gelin Tanımını yapalım;
Serbest piyasa, arz-talep ilişkisine dayanır, rekabet ortamı hedeflenir, bu sebeple sektör tekelleşmez. Satıcı istediği fiyata satarken, alıcı ise istediği satıcıdan alışverişini yapar. Yani, fiyatlar satıcı ve alıcının ortak kararı ile belirlenir.
Şimdi gelelim serbest piyasa ile alakası olmayan konulara.
Diyelim bulunduğunuz yerde sadece 100 tane ev var, bütün evlerin değeri ortalama 1 milyon. Kimisi hızlı satmak istediği için 850 bine satarken, kimisi fazla kazanmak için 1.2 milyona satar.
Ama gelip sen o evi 10 milyona satmaya çalışırsan halk arasında kazıkçı olursun, çevredeki tüm evler satılırsa ve sadece senin evin kalmışsa, sende o evi 10 milyondan satıyorsan kara borsacı olursun.
Herkesin 1 milyona ev sattığı yerde 10 milyona ev sattığın için, herkes fiyatı 10 milyon yaparsa halk dilinde şeref sahibi olmayan kişi olursun.
Herkesin 1 milyona sattığı evi toplayıp 10 milyona satarsan sektörü tekelleştirmiş olursun ve fırsatçı olursun.
Forumdaki bazı arkadaşlar serbest piyasa ile bu saydığım maddeler arasındaki uçurumu bilmiyor. Herkesin anlayabileceği türden anlattım.
Geçen bir konu açtım, hosting frimam rızam dışında 2-3 kat aniden zam yapmış, ürün de kötü ürün yavaş hosting yani, ayrıca haberim olmadan otomatik ödeme olarak çekip ne mail ne sms hiç bir şey atmamış.
Yok serbest piyasa, yok onun takibini senin yapman lazım vs demişler. Ben rızam olmadan otomatiğe bağlanan ödemeden sorumlu değilim, takibini yapmak da zorunda değilim çünkü rızam dışında. Ayrıca bu işlem yasal suçtur, başına gelen arkadaşlar kimseye aldırış etmeden hakkını arayabilir.
Her ay saçma sapan ödeme çıkartan gsm operatörlerine cırlayıp yasal değil diyoruz küfürler sayıyoruz, gsm operatörleri bile paketlerde fiyat geçişi yaparken bilgilendirme yapması zorunludur sms atarak veya arayarak bilgilendirme yaparlar. Otomatik ödeme olsa bile senden habersiz zamlı fiyat çekmesi yasal değildir, hele senden habersiz otomatik ödeme bağlaması hiç yasal değildir, otomatik ödeme için sizin onayınız gerekir. Bunun sorumlusu takibini yapmadığınız için suçlusunuz diye yumurtlayabilir frimalar, ama kimse kendi parasının takbini yapmak zorunda değil, takip firmanın sorumluluğudur ve size zam bilgilendirmesi yaparak ödeme alması gerekir, aksi takdirde halk dilinde tokatçılık diye geçen ibare olur.
Hocam fiyatlar arz talep dengesi içinde belirlenir diyorsun ama fiyatı arza göre belirliyorsun.
Bir evin fiyatını yükselten şey arzın talepten düşük olmasıdır.
Eğer bir bölgede 100 ev varsa ve o evleri almak isteyen 100 alıcı varsa dediğin gibi evler 850 bin ile 1,2 milyon arasında satılır.
Beklemeye tahammülü olan daha yüksek fiyat ister, hemen satmak isteyen daha düşük fiyat ister.
Peki bir bölgede satılık 100 ev varken o evleri almak isteyen 500 kişi varsa ne olur?
Domain gibi ilk gelen alır ilkesi mi geçerli olacak?
Yoksa satıcılar evi yine 1 milyona koyup kime satacaklarını kura ile mi belirleyecekler?
Peki devlet düşük faizli kredi vermeye başladı.
Ev almak için yeterli parası olan 500 kişinin yanına 5000 kişi daha katıldı.
İlk 500 kişinin de kredi çekip eve daha fazla para ödeyecek güçleri var artık.
Evin fiyatını yine enflayson oranında mı arttıracağız?
Herkesin 1 milyona ev sattığı yerde kimse 10 milyona ev satamaz.
Eğer satabiliyorsa bir tane münferit müşteri @aptallığı yüzünden dol@ndırılma düzeyinde kazıklanmış olur ama o bölgede ev fiyatları 10 milyona çıkmaz.
Çünkü tekrar bir @ptal çıkmayacağı için 10 milyon fiyat çekenler paşa paşa fiyatlarını satılabilir aralığa indirirler.
Normal insanlar bir bölgede benzer evler 1 milyona satılırken o bölgede 10 milyona ev almaz, gider 10 tane 1 milyonluk ev alır.
Ama bir bölgede ev almak isteyen çok insan varsa ve bu insanların paraları 10 milyon lira vermeye yetiyorsa evini 1 milyondan satan enayidir.
Çünkü o bölgede bir eve 10 milyon lira verecek gücü ve isteği olan çok insan varsa o bölgede ev fiyatları 10 milyondur.
Evini 1 milyona satmakta ısrar eden bir enayi çıkarsa bir aracı hemen o evi 1 milyona alıp ertesi gün 9 milyona satışa çıkartır.
Yani sen arz talep dengesi konusunda TALEP unsurunu görmezden geliyorsun.
Ticaret sıra ile değil para ile yapılır.
Paralı müşteri çoksa fiyatlar yükselir, müşteri azsa ya da müşterinin bütçesi düştüyse fiyatlar düşer.
Geçen sene 1 milyona ilana koyulduğu gün satılan arabalar bu sene 850 bin liradan satışta alan yok.
Geçen sene dolar 18 lirayken 1 milyona satılan araba bu sene dolar 32 lirayken 850 bine gitmiyor ilanda bekliyor.
Hani sarı site fiyatları yükseltiyordu? Hani insanlar bir birlerinden baka baka fiyatları arttırıyordu?
Yani serbest piyasa gayet düzgün işler, yeter ki kartel tröst oluşumuna ve çok temel bazı ihtiyaçlarda stokçulukla fiyat belirlenmesine izin verilmesin.