Dinin zamana göre yorumlanabilecek kısımları var, yorumlanamayacak kısımları vardır. Faiz haramdır, bu açıkça ayet ve diğer kaynaklarla sabit bir mesele. Bu artık yorumlanamaz. Her yönüyle açık olmayan yahut açıkça zamana bağlı larak zikredilmiş meseleler ise yine zamana göre ayarlanabiir. Ama bu senin kendi kafana göre yorum yapabileceğin anlamına gelmez.
Hiçbir meselenin kuralini kaidesini bilmeden o konu hakkında yorum yapman geçerli olmaz. 2+2=12 diyemezsin, neden? Çünkü matematiğin kuralına uymaz. Dersin, ama hükmü geçerli olmaz. Neden? Çünkü kurala uymaz. Matematik konuşmak için matematik bilmen lazım. Fen konuşmak için fen bilmen lazım. e=mb2 demen için e=mc2 yerine kendi formülünü ifade edebilecek en azından bir hipotezin olmalı, o açılımı ortaya koymalısın. Bu da o bilim dalındaki kanunları bilmeni gerektirir. Ama iş din olunca, kimse din okumuş, hayatını dini ilimlere adamış, 20 sene 30 sene din tahsil etmiş kimseleri aramıyor, herkes kendi biliyor, herkes kendi buluyor.
Gece yataktan kalkınca o karanlığa alışmış gözünle bile ışık yakman gerekiyor, hasta olsan doktor arıyorsun, saç kestirmeye berbere, ev yaptırmaya müteahhite gidiyorsun, söz konusu din olunca maaşallah her şeyi biliyorsun... Dişin ağrısa göz doktoruna gidemezsin, parmağın ağrısa kulak-burunboğazcı bakmaz... E kardeşim sen de doktorsun ya diyemezsin. Herkesin bir uzmanlığı olması çok mantıklı geliyor, hatta zaten öyle olmalı diyordun. Ama konu din olunca, yahu ne olacak o da önemli bir şey mi... Bunu hacı dedeme de sorsam olur, hatta ne gerek var, ben kendi aklımla çözerim. Halbuki sadece belirli rferanslara göre anlayış geliştirebilen o kafanda dine dair doğru düzgün bir referans da yok. Olsun, sen bilirsin ne yapacağını, başkasına gerek yok.
Sendi, oydu, dğeriydi demiyorum, genel hâlimiz bu.
