Dijital Demokrasi Konusunda Ne Düşünüyorsunuz?

Günümüzde uygulanan vekil seçimine dayalı temsilî demokrasi konusunda Eski Yunan site devletlerindeki doğrudan demokrasi örnek verilerek "o dönemde nüfus azdı, herkesin fikrini almak mümkün oluyordu. Ancak günümüzde nüfus fazla olduğu için herkesin tek tek fikrini almak yerine temsilci seçiyoruz" şeklinde bir izah yapılıyordu.

Teknolojik gelişmelere bağlı olarak gelinen noktada temsilî demokrasi ile doğrudan demokrasiyi birleştiren hibrit bir demokrasiye ya da başka bir ifadeyle dijital demokrasiye geçiş konusunda düşünceleriniz nelerdir? Örneğin ilk adım olarak kanun tekliflerinin meclise gelmeden önce e-devlet üzerinden halk oylamasına sunulduğu ve katılımın isteğe bağlı olduğu oylamaların sonuçlarının milletvekilleri ile paylaşıldığı bir sistem denenebilir mi? Tayvan, İsviçre, Estonya ve Finlandiya gibi bazı ülkelerde buna benzer uygulamalar görülmekte.

Normal seçime güvenmiyorum.Dijital seçim hepten yalan olur...

galiba sokrates'e aitti. şöyle diyordu: cahil toplumun elinde demokrasi kötü bir araçtır. bernard shaw'a da buna benzer bir söz atfediliyor. onunki biraz daha ağır. çünkü sonunda "kaderinizi eşeklerin çoğu belirler" ifadesi yer alıyor. özellikle türkiye gibi demorkasiden kopan ve demokrasiyi tam sindirememiş toplumlarda e-devlet üzerinden oy kullanmak vb. girişimler çok yıkıcı olur. zaten 25 yıllık süreçte şaibelerle dolu bir sürü genel seçim ve referandum yaşadık. türkiye'nin meclis sistemine geri dönmesi lazım ama bunun için şu anki anti demokratik yapının yerle bir edilmesi şart. çünkü şu an devlet ve iktidar ciddi bir çürüme ve çöküş içinde. bu pisliğin temizlenmesi zaman alacak. bence en iyi idare şekli askeri yönetim. düzgün, bilgili ve gerçek vatansever askerler yetiştirip işleri onlara emanet etmek en güzeli.

bu arada türkiye, bir estonya, isviçre, finlandiya değil. bu bahsettiğin ülkeler her anlamda türkiye'yi 35'e katlar. mesela isviçre'de maaşlara zam yapılsın mı diye referandum yapıldı ve halk maaşımız yeter diyerek bunu reddetti. tabii ki orada oturmuş bir düzen, ekonomik ve siyasal sistem var. dolayısıyla türkiye'nin demokrasi konusunda yol alması için daha çok zamana ihtiyaç var.

Bunun yerine teknokratlar (kendi alanında yüksek uzmanlığa, akademik kariyere ve bürokratik tecrübeye sahip olan, ancak siyasi bir kimliği bulunmayan kişiler) hükûmetine ne dersiniz?

Türkiye'de demokrasi yokken dijital demokrasinin olması zor gibi sanki.

DAO sistemi olursa olur.

bu kişiler asker içinde, asker olarak da yetiştirilebilir. sivillerin olduğu düzen daima rüşvete, yolsuzluğa, sahtekarlığa ve savaşa müsaittir. askeri yönetimde bunlar kolay kolay yaşanmaz. yanlış yapanın kellesi anında gider. en azından benim düşündüğüm ve istediğim yönetimde böyle olur. aslında mümkün olacak dünyadaki tüm siyasileri yok edeceksin ve ülkelerin yönetimini ordulara vereceksin. dünyaya barış ve huzur gelecek böylece. dünyadaki bütün sorunların ve savaşların, bütün pisliğin kaynağı siyasilerdir. asker vuracak milletin kafasına, herkesi mum gibi yapacak. bak ondan sonra sorun kalıyor mu. taciz, tecavüz, adam öldürme, magandalık, dolandırıcılık, güçlünün güçsüzü ezmesi, patronların işçiyi sömürmesi vs kalıyor mu.

Aslında Fransız İhtilali'nde sanki halk "ekmek bulamazlarsa pasta yesinler" söylemine tepki göstermiş ve Fransa'ya demokrasi gelmiş gibi anlatılıyor ama asıl sebep o dönemki zenginlerin yönetimde söz sahibi olma istekleriydi. Günümüzde bazı Avrupa ülkeleri gibi istisnalar bulunmakla birlikte birçok ülkede zengin olmayan birinin milletvekili veya senatör adayı olması ve seçilebilmesi mümkün olmamaktadır. Örneğin ABD siyasetine bakarsanız aynı ailelerin onyıllardır siyasette olduğunu görürsünüz, hâlâ bir senatör Kennedy Jr. vardır mesela. Türkiye'de de milletvekili aday adayı olmak, seçim kampanyaları yürütmek, sesini medyada duyurabilmek paraya bağlıdır. Böyle bir düzende bir ihtimal e-demokrasi halkın sesini biraz daha yükseltebilir.

Tespitlerinde haklısın, Tarih anlatılarında “halk ayaklandı, demokrasi geldi” gibi basit bir hikâye sunuluyor ama gerçek süreçler çoğu zaman ekonomik güç dengeleriyle şekilleniyor. Fransız İhtilali’nde de, bugün ABD veya Türkiye’de de siyasal temsilin kapıları genellikle ekonomik sermayesi olanlara daha açık.
Ama bu durum dijital demokrasiyi tamamen imkânsız kılan bir şey değil. Çünkü dijital demokrasi, mevcut sistemi kökten değiştirmekten ziyade temsil mekanizmasını tamamlayıcı bir araç olarak çalışabilir. Ki ben bunun Türkiye de olmayacağına inanıyorum.