20q.net algoritması ?

dostum iki tablo olmali temelde.
1 kelimeler
2 nitelikleri

bu nitelikleri aslinda bir sözlükten falanda üretilebilirde. adam gibi internette sözlük yok ki. TDK nin sözlügü güzel oda araklanmasın diye kasmislar :P

ALGORITMA :

sorulacak 20 soru varsa.. %100 ü 20 soruya böldügümüzde 5% cikar.bu BILME degil BILEMEME olasiligidir.

yapay zeka sorusuna en son deginecem..


örnegin :

aklimda ELMA TUTTUM.

soru 1 : cansizmi ? ( evet ) * canlilar devre disi kaldi..
soru 2 : yenilen bir seymi ? ( evet ) * yenilmeyenler sinifi devre disi kaldi..( demir,motor,tahta,vs vs)
soru 3 : baklagillerdenmi? ( hayir ) * . Fasulye, bakla, nohut, soya, mercimek, bezelye vs devre disi..
soru 4 : meyvegillerdenmi ? ( evet ) * sebzeler, vs vs vs vs hepsi devre disi kaldi...
soru 5 : agacdanmi kopariliyor ( evet ) * agaci olmuyanlar devre disi kaldi..( üzüm vs vs vs vs vs )
soru 6 : tatlimi ? ( bazen ) * ! ( muz vs vs vs vs sabit tatlilar devre disi kaldi..
soru 7 : yesilmi ? ( bazen ) * ! ( sabit renklerde devre disi birakildi...
soru 8 : kabugu ile yeniliyormu ? ( evet ) , * kabugu zorunlu soyulmasi gerekenler devre disi..


sorulari cogaltmicam cünkü.. yorularimin en sonunda yapacagim YAPAY ZEKA MANTIGI ile baglicam.

sorular....suan itibariyle 8 olmasina ragmen 50% olasiligin cok üzerindeyiz...

sorular : olusturulacak liste cercevesi icerisinde,, siralama yukaridaki siralamaya döktügümüzde..
20 soruyla,, kisinin akilda tuttugu o seye,, yaklasma olasiligi.. cok yüksektir.

sorular AZALDIKCA.. yaklasma olasiligi düsecektir..

------------------------

PRENSIB OLARAK VERITABANI MANZARASINA BAKARSAK :

soru 1 de = dolayisi ile CANLI- CANSIZ 2 kategori.
soru 2 de = yenilen-yenilmeyen 2 kategori.
soru 3 de = liste olusturulur..( meyvegiller, sebzegiller, baklagiller, vs vs vs ana basliklar )
soru 4 de = soru 3 deki basliklardan birisi sorulur...
soru 5 de = agactan biten, yerden biten, daldan biten, vs mantiksal baslik olusturulur.
soru 6 da = tatli - eksi - aci - tatsiz - kategorisi olusturulur..
soru 7 de = RENKLER olusturuluyor...( renklere ait olan listeler olusturulur )
soru 8 de = kabuklu-kabuksuz vs... ( mantigi sorgulanir )

burdaki mantik sudur. zaten her MADDENIn yada YIYECEGIN belli prensibleri vardir.kurallari vardir. doga kurallari.
insanin 24 saat boyunca kendisi ile bir bütünmüs gibi okulunu dahi okumadan, NEYE NASIL DAVRANILMASI GEREKTIGINI BILIYOR INSANOGLU.

3 yasindaki bir cocugun eline PORTAKAL verin,onun soyulmasi gerektigini bilir.sadece uygulayamaz.
* diline eksi degdigi zaman yetiskin gibi tepki verir.. sadece dile getiremez.


aslanlarin yirtici tehlikeli oldugu aslanin dogasi geregi insanin algiladigi önemli kurallardan biridir mesela.
yilanlarin tehlikeli oldugu- insan tarafindan bilinir.ömründe hic yilan görmemis insan dahi. bu bilgi ile dogar.kural bu cünkü.

doganin kurallari insana paket olarak zaten verilmis durumda. bu kurallar dogrultusunda ALGI OLUSTURULUYOR.
aynen yukaridaki sorular gibi..


dolayisi ile her maddeye veya bitkiye veya dogada olan herseye bir bakis prensibi ve davranis kullanis usulu vardir.
söz konusu MEYVE ise , burda sorulacak sorulardan bir tanesi ( KABUGU ILE YENILIRMI YENILMEZMI) sebeb ? cok nettir cevabi.

cünkü o prensible yaratilmis bir cok meyve var. ( portakal gibi ) prensibi kurali bu.soyacaksin yiceksin.bu kadar. misali..


----------------------------------

KARINCA örnegini ele alalim.

CANLIMI ( EVET ) ....... cansizlar sinifi disarda kaldi
HAYVANMI ? ( EVET )...... insan sinifi disarda kaldi
SÜRÜNGENMI = ( HAYIR )... sürüngenler disarda kaldi.. yilan,timsah vs..
UCUYORMU = ( hayir ).....UCANLARDA devre disi kaldi...
YIRTICIMI = ( hayir )....doganin yüzde 60i yirtici zaten... aslan, kaplan vs disarda kaldi.
BÖCEK TÜRÜMÜ ? ( evet )... diger türler disarda kaldi..
ZARARLIMI ? ( hayir ).... zararlilar disarda kaldi...
COKMU KÜCÜK ? ( evet )....büyük-kücük kiyaslamasi zaten( sonuca yaklastirdi bizi )

burada 8 soru sorduk 12 si eksik.....
fakat sorular 10 u gecmeden sonuca yaklasim olasiligi mantik olarak cok yüksek..

----------------------------

Farz edelimki ben degil bir baskasi ELMA ve KARINCA tutmus olmasaydi..
Sorulan sorularda bunlar olsaydi.. manzara DEGISIRMIYDI SIZCE ?

sorulacak olan 20 sorunun HEPSI SORULMADIGI HALDE ,, bu manzarada kullanilan ALGORITMA..olasiligi %50 üzerine cikarmistir.

----------------------------


özet :

HER MADDE veya BITKI veya CANLI - CANSIZ ne varsa dogada. her birinin bir ANA SINIFI vardir.
ANA SINIFINDA bir ALT SINIFI vardir..
ALT SINIFDAN cikan sonuc ( evet ise )..
Artik O SINIFIN icindeki KATEGORILERE girmis oluruz...
--------------

yapay zeka olayinada kendimce deginecek olursam :
insanlar her cözemedigi seyin icinde acaba YAPAY ZEKAMI VAR veya YAPAY ZEKAMI kullanilmali diye soru icerisine düser.bu yanlistir.

Yapay zeka : sirayla sorulacak degilde secilmis sorularin yada sorgularin,, sasirtici halidir.

örnegin INEK tutalim aklimizda.
1. CANLIMI ? EVET -
2. HAYVANMI ? EVET -
3. ( sürüngünemi ? ) sorusu yerine : ETI YENILIRMI ? dedigimiz an,HAYVANLAR ALEMININ %80 nini ortadan kaldirir.

burda vurgulanacak olan YAPAY ZEKA : bekleneni veya bilineni degilde beklenmeyen ve bilinmeyen soruyu sormaktir.

yapay zekanin %100 de %100 tutmamasinin sebebide.. HERSEYIN BIRDEN FAZLA CESIT OLMASIDIR.

INEK , MANDA, DANA , BUZA , BOGA , vs vs.. cesitlere ayriliyor olmasidir deyim yerinde ise..

SERCE , SIGIRCIK,LEYLEK , KARTAL , AKBABA , vs vs vs..( leylek ) akilda tutmak ile ( serce ) tutmak , bir noktaya kadar ayni mantikda sürükler insani., ( yol ayrimi yasanir o yol ayrimi , kilit noktadir 4 yol ortasinda durmak misali ) dogru yola girince,
sonrasi..SERCE KURALLARI PRENSIBLERI mantigi motoru devreye girer. oysa KÜS sinifinin tam ortasina girdik bi kac soruda..ama yeterli degildi , o yol ayrimi 4 yol ortasinda,,.

örneklerimiz uzar gider...

umarim kendimce anlatabilmisimdir.. anlatirkende cok keyif aldim zaten
elbet cümle, imla, kelime, anlatis, tarz , eksiklerim hatalarim olmustur. simdiden kusura bakmayin.


DIPNOT :
yazilimda algoritma sorunu cok yasayan arkadaslara FORTRAN dilini öneriyorum.
bu dili oturup ögrenin seklinde degil..ALGORITMASINI öneriyorum.( )


-------------


böyle bir ALGORITMA konusunu ES gecmek, görmezden gelmek benim icin imkansizdi..
bu konuya girmeyim dedim kendi kendime. ama kacamadim.

benim 2 saatimi aldi, umarim arkadasimin icinden cikamadigi bu ALGORITMADA , %1 kadar faydam olursa benim icin cok büyük bir basari olur.


UNUTMA :
o sey her ne ise , o seyin kuralina yada usulune uydugun sürece o cizgide kalirsin.
KARINCAYA YIRTICIMI sorusu sorulmaz ,, kurali , usulu, prensibi , varolus sebeblerinden biri o degil cünkü.


iyi calismalar dilerim..

tolgacan kadar olmasa da bende olayın mantığı hakkında birşeyler düşündüm onları dile getireyim.

tablolar 4 tane olacak: kelimeler, sorular, cevaplar ve bu 3 tabloyu ilişkilendiren bir tablo. şöyle ki; bir kelime için bir sorunun cevabı ne olacak mesela onu tutucaz.
kelime: karınca, id si 1.
soru: canlı mı? id si 1.
cevap: evet, id si 1.
bu son tabloda bu 1-1-1 leri tutucaz.

örneğe devam edeyim. karınca tuttuk. sistem canlı mı dedi evet dedik. 4. tablodaki 1. soru için cevabı 1 olan nesneler arasından en ortak soru hangisi ise o 2. sorumuz olacak. örneğin hareket eder mi? böyle devam edecek.

@tolgacan teşekkür ediyorum çok güzel açıklamışsın gerçekten.
emin bu tarz şeylerden ben de keyif alıyorum. ve benzer de olsa bir projeyi bir gün yapacağım inşallah. Ama kategorilere ayırma yerinde @mc_deltanın da dedidği gibi ( dün aynısı yatarken aklıma geldi ) sorulara verilen yanıtları seçsek. ( bu yol daha basit gibi göründü de :P )
mesela :
sorular tablomuz var : soru_id | soru.
1 / yaşar mı ?
2 / yenir mi ?
3 / renkli mi
4 / sarı mı ?
5 / tatlı mı vs...


cevaplarımız : evet / hayır / çok sık / bazen / alakasız / bilinmiyor / bir kısmı
ve bunlara 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 desek

cevaplar tablosunda da ; kelime | soru | cevap olsa...

soruları sorsak :
tutulan : karınca..

1 / yaşar mı ---- cevap : 1 ( yani soru_id : 1 / cevap_id : 1)
2 / renkli mi ---- cevap : 1 ( yani soru_id : 3 / cevap_id : 1 )
3 / tatlı mı ---- cevap : 6 ( soru: 5 / cvp : 6 )
...
..
.

bu şekilde gider elimizde her kullanıcının verdiği yanıtlara göre bi sonuç oluşur... ( bu durumda galiba her kelime için bütün sorulara en az bir deva yanıtlamak gerekir, yığınla veri demek )

en son seçerken de , cevaplar tablosundan "kelime_id" 'yi
soru = 1 / cevap : 1
soru = 3 / cevap : 1
soru = 5 / cevap : 6
...
..
.
olanları seçsek ...
bir çok sonuç gelecektir belki ortak olanlar da dahil ... ama bu cevapları yukarıdan aşağıya sıralarsa bi ihtimal yaklaşmış oluruz herhalde...
açıkcası bu kolayıma geldi biraz, daha makul seviyede yapılabilir ( benim açımdan ). çok sağlıklı sonuçlar çıkmaz belki ..

dipnot : yukarıdaki bütün hepsini kağıt üzerinde denedim, en sağlıklıyı bulmak, ve anlamak için

ama bu noktada şöyle birşey takıldı kafama @tolgacan'ın canlı/cansız gibi bir ayrım , ama sorularda. yani soruları ilişkilendirmek lazım ki sordukça ayırıcı sorular seçilebilsin. mesela ;
sarı mı diye sorduk - evet geldi....
bi kaç soru sonra , renkli mi diye bir soruyla çıkmamak lazım sahneye.
yani soruları bir şekilde nasıl gruplayabilirz acaba ?

dingobeta dingobeta vardı ama şuanda (bayadır) sunucu değiştirmeye çalışıyor.

deginecegim konu ( HÜCRESEL SISTEM, MATRIS ) mantigi...( matlab dan esinlenecem. )
-------------------------------------------------------------------------------
örnegimizde soru sorgusu sonucunda dönen 2 den fazla deger oldugu icin ( evet - hayir - bazen - siksik- vs ) bu sorularin AVANTAJIDA VAR DEZAVANTAJIDA var.

avantajlari sunlar olabilir..
BAZEN deriz = sabitleri ortadan kaldirir.
SIKSIK deriz = yine sabitler ortadan kalkar..
EVET deriz = bu seferde DEGISKEN TÜRLER ORTADAN KALKAR vs..
-----

dezavantalari sunlar olabilir..
Sorularin düz degilde capraz sorulmasi zorunlu kilinir. bu sorularda öyle bir mantik icermelidirki. cünkü soru sayimiz az.
bi kac soruda dogru sinifa girmeliyiz. yoksa cikamayiz.


----------------------------------------

Aslinda,, sorulari ne kadar güzel hazirlansanda sorulari cevaplicak insanda genel bilgiye sahip olmalidir.
kisiye soruyorsun, ( AKLINIZDA TUTTUGUNUZ SEY BAKLAGILLERDENMI ) diye.

**BAKLAGILLER grubunda neler oldugunu kisi bilmiyorsa ne olacak ? belki MERCIMEK TUTTU AKILDA.

oysa bu gibi sorular önemlidir. cünkü HERSEY SINIFLANMIS DURUMDADIR.



soruyu soran yada hazirlayanda genel bilgi sahibi olmali,, cevaplicak olanda genel bilgi sahibi olmali.
soruyu hazirlayanda.. HER TÜRLÜ INSANI VE KAPASITESINI GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK SORMALI.. ama yinede cikmaza girer..

asagidaki örnege bakalim..

tek tek AKLINIZDA TUTTUGUNUZ SEY NOHUTMU MU ?
tek tek AKLINIZDA TUTTUGUNUZ SEY BEZELYE MI ?
tek tek AKLINIZDA TUTTUGUNUZ SEY MERCIMEK MI ?
tek tek AKLINIZDA TUTTUGUNUZ SEY FASULYE MI?

diye soramayiz ? zaten sorulacak 20 soru var.örnegimizde.

kisiye tek soru sordugumuz zaman BAKLAGILLERDENMI ? dedigimiz an. bir sinifin ya disinda kaliriz ya icinde.

vs bu yüzden ÖNEMLIDIR SINIFLAMA OLAYI..

----------------------------

Sorular BASLIKDAN... DALLARA... DALLARDAN...GRUPLARA.. GRUPLARDAN..SINIFLARA..SINIFLARDAN..SIRALARA... dogru gitmelidir.

cünkü her DALDA binlerce sey var.
---------------------------------------------------------

sorulari hazirlamak cok zor.sorulacak az soru var. ama depoda bekleyen cok soru cevaplari var

sahsi düsüncem.
SORULAR BASLIK HALINDE HAZIRLANMALIDIR.

örnek soru 1 : ( CANSIZMI ? evet ise degeri 1 hayir ise degeri 2 olsun ( cevabimiz HAYIR olsun dolayisi ile degerimiz 2 dir.)

CANLILAR kagetorisi- basliklari- alt kategorilerine indigimiz zaman.

degerlerden yönlendirilince karmasiklikdan kurtuluruz.
örnegin CANLILAR in degeri 2 dedik.

akilda tuttgunuz sey bir HAYVANMI ? evet olsun,( cevap ne olursa olsun fark etmicek.zaten ) evetse o, degilse digeri secilecek.
-----------------------------------
INSANLAR : 2 1
HAYVANLAR : 2 2


HAYVANLAR BÖLÜMÜNE GIRELIM degerleri :
burada mantik yapay capraz soru sorulmalidir.( ucan türlermi ? hayir. ) ( ucan türlere X degeri ver listedencikti.elendi.) vs..
---------------------------------------
UCANLAR : 2 2 1
YIRTICILAR : 2 2 2
SÜRÜNGENLER : 2 2 3
MEMELILER : 2 2 4
KACANLAR : 2 2 5
YATANLAR : 2 2 6
VS : 2 2 7
VS : 2 2 8


SÜRÜNGENLER BÖLÜMÜNE GIRELIM :
bir capraz soruda burdan cekeriz...( elenenlere x degeri atariz örnegin ) tekrar sorgulanmamasi acisindan.
--------------------------------
yilanlar : 2 2 3 1
timsahlar : 2 2 3 2
kertenkeleler : 2 2 3 3
vs : 2 2 3 4
vs : 2 2 3 5


farkinda isek ana basliklardan dallandik... baska bir alternatif olacagini sanmiyorum...
bu tarz bir algoritma,, ortalama 10 soruda,, insani SINIFIN ICINE KOYAR. geri kalan 10 soruda iste SINIF ICINDE basit mantik sorusu SORULUR.
----------------------------------------------------------------------------



YILAN olsun hedefimiz.

sorular :
-----------
cokmu agir ? cevap = BAZEN olsun.
büyük disleri varmi = BAZEN olsun.
ince türdenmi ? = EVET olsun..



buradaki mantiga bakarsak =
----------------------------
COKMU AGIR .. her agirlikda YILANLARDA VAR ( boga yilani ) TIMSAHLARDA VAR...sabit bir agirlik orani yok.
BÜYÜK DISLERI VARMI = büyük - kücük kavramida sabit degil..
INCE TÜRDENMI = sorusu artik bizi tek sonuca itecektir..


sorularin muhattabi = DEGERLER OLACAK.. benim örnegimde..

CANLILAR BÖLÜMÜNDE mantik sorularinda,,, ( cokmu ince sorusunun muhattabi = 2 2 3 1 degeridir.
CANLILAR BÖLÜMÜNDE mantik sorunlarinda,,, ( cokmu agir sorusunun muhattabi = evet ise = 2 2 3 2 ve 2 2 3 4 olur.

BAZEN, SIKSIK, GENELLIKLE, EVET , HAYIR operatorleri diyelim.. bunlarda VERITABANINDA ( operatorler ) isimde bir alana sahip olsunlar.

yukaridaki benzetmelere bakarsak.. EVET - HAYIR ( bu iki cevap. SABITTIR. ) sabitleri ayiririz,, GENELLIKLE, SIKSIK = ayni mantik oldugu icin genel deriz.


farkli mantigi, genel prensiblere yukaridaki örnek prensibler isinda ILISKILENDIRIRSEK,, eminim cözülür diye umuyorum..


tablo , alan , iliskilendirme özelliklerinden yola cikarak , DEGERLER ve OPERATOR alanlari üzerinde mantik algoritma yürütülürse..eminim en azindan bir deney olacaktir.



------------------------------------------

GENEL prensib icinde dönersek eger,, CANSIZMI ? hayir , HAYVANMI ? evet , YIRTICIMI ? evet ,( aslanmi ? hayir yada evet sorusu sonucunda : dogru cevap döner. hayir densede dogru cevap, evet densede dogru cevap. egerki 2 secenegimiz varsa. aslan degilse. o zaman kaplan dicek.

yani benim örnegimde dallanma hücresel sistemde olacak. MATRIS mantiginda islicek bu sistem. cünkü INSAN BEYNI PRENSIBINDE bir mantigi , bilgisayara yaptirmak istiyoruz..
tabi basit sorularla, basit liste ile,, amaca yine ulasilir , fakat CIDDI MANTIKLI GENIS,, TAHMIN YADA BILME OLASILIGIN etkileyici seviyede olmasini istiyorsak buradaki calisma ciddi olmalidir...


yani SINIFLANDIRARAK , YÜZ BINLERE ULASACAK LISTE OLMASI SÖZ KONUSU DEGILDIR
insanlarin akilda tutacagi seylerde sinirlidir.. maddelerin isimleride sinirlidir her insanda. her insan HER SÖZLÜGÜN ICINDEKI HER KELIMEYI BILMIYORLAR.BILEMEZLER..bu yüzden.. SONUCA her zaman iki asagi iki yukari yaklasilacaktir..



böyle bir sistemden YÜZDE YÜZ SONUC BEKLENEMICEGI ICIN.. yaklasimlar kisinin akilda tuttugu seye bagli olacaktir.

akilda SAPKA tutulmus birde TOLGA tutulmus.

SAPKA = bildigimiz bir kelimedir.
TOLGA = savas dönemlerinde askerlerin kafasina taktigi DEMIR SAPKAYMIS.yanlis bilmiyorsam.

oysa ikisi ayni sinifa giren ayni seydir, MADDE OLARAK YAPISI DEGISI sadece. biri DEMIR birisi KUMAS olsun.


kisi akilda TOLGA tutmus ise.. bunu programdan degil.. BIR INSANLA YÜZ YÜZE ES ZAMANLA 100 soru sorsada TOLGA sonucuna zor ulasacaktir.
belkide ulasamicaktir.
cünkü BILINEN BIR KELIME veya bir SEY DEGIL TOLGA. Tolga halk arasinda bir ISIMDIR. ama demir sapka oldugunu bilen insan sayisi parmakla sayilir.

halk dilinde KULLANILAN BIR KELIME DEGIL. dolayisi ile KISININ tutacagi kelimeyede baglidir olasiligin sonucu.

bu arada ilgimi cekmis durumda bu konu. her nasil cözüme ulasilirsa cözümü bilmek isterim..

@tolgacan anlatımların için çok teşekkürler, kafamda bi kaç şey şekilleniyor sayende ...

Dün sürekli kafamda bu sınıflandırma vardı .
Normal işlerim aksadı bu yüzden

çok düşündüm nasıl yapayım diye , özellikle veritabanına kelimeleri sınıflandırak kaydetme konusunda, yani işin özü o kadar çok sınıfı nasıl tanımlayacağımı. aklıma bir iki yol geliyor ama bazı noktalarda tıkanıyor. ikinci yol daha kolay görünüyor @ms_delta'nın söylediği, ama o da sağlıklı veri işleyebilir mi ondan emin değilim. sınıflandırma ve sınıfları ayırıcı sorular hazırlamak daha garanti çözüm gibi duruyor ( aslında iki yönteminde ortak noktaları var ) ...

dingobeta'yı biliyorum, incelemiştim zamanında, onun yaptığı yöntem @tolgacanın bahsettiğinden ziyade daha bir kolaya kaçmak olmuş..
dingobeta sorulara değil cevaplara ID atamıştı. ( @mc_deltanın bahsettiğine benziyor )
şöyle söyliyeyim ;
mesela 5 soru tanımlı , 8 tane de cevap tanımlı ( evet,hayır, genellikle, bazen vb...)
ve sırayla soruyor diyelim. cevapları tekilleştirmiş.
soru | cevap ID
1. soru | 1 2 3 4 5 6 7 8 ----> ( 8 tane ihtimal var )
2. soru | 9 10 11 12 13 14 15 16
3. soru | 17 18 19 20 21 22 23 24
..
.
muhtemelen verilen cevaplar arasında o şıkların toplamına en çok uyanı gösteriyor.
yani 20 soru sordu ortak çıkan cevaplar 19 tane, o kelimeyi gösteriyor, o olmazsa 18 tutanı ...

uygulanabilir daha basit bir yöntem. Aslında db geliştikçe bu yöntemlerin hepsi üç aşağı beş yukarı doğru sonucu veriri gibi, önemli olan ayırıcı sorular sordurmak , ve olabilidiğince çok kullanıcının oyunu oynaması ....

teşekkürler yardımlarınız için

Bu tür konularla ilgileniyorsanız karar ağaçları ve yapay sinir ağlarıyla ilgili araştırma yapmanızı öneririm. Sistemde yapay zeka mevcut, ancak dışarıdan bakıldığında insan kontrolü altında gelişen bir yapay zeka olduğu gözüküyor, yani zayıf bir yapay zeka (Weak AI).

Decision tree - Wikipedia, the free encyclopedia
Artificial neural network - Wikipedia, the free encyclopedia

Cevap biraz geç ama türkçe bir örnek : Her şeyi Bilen Kadın