Türkiye Neden Bir Çin Olamadı?

“Türkiye üretmedi” söylemi tarihi olarak doğru değil.
Aksine, Türkiye çok erken başladı ama yarı yolda bırakıldı.
Cumhuriyetin ilk yıllarında:

• Kayseri Uçak Fabrikası (1926) → Alman Junkers lisansıyla uçak üretti, ihraç bile etti
• Nuri Demirağ uçakları → Tamamen yerli tasarım, seri üretime çok yakındı
• Devrim Otomobili (1961) → 129 günde üretildi, teknik olarak çalışıyordu
• Gölcük tersaneleri, şeker fabrikaları, demir-çelik → Hepsi planlı sanayileşmenin parçasıydı

Yani mesele “biz yapamazdık” değil. Yaptık.
Peki ne oldu?

1. Siyasi istikrarsızlık ve yön değişimi
   Her iktidar bir öncekinin projesini ya durdurdu ya çöpe attı. Çin’de “devlet devamlılığı” var, bizde “iktidar devamlılığı” yok.
2. Dışa bağımlı kalkınma tercihi
   1950’lerden sonra Türkiye’ye şu model biçildi:

“Sen üretme, biz satarız.”
Marshall yardımlarıyla tarım ve ithalat teşvik edildi, sanayi geri plana atıldı.

1. Yerliyi koruyamama
   Çin yerli üreticisini gümrükle, teşvikle, yasayla korudu.
   Türkiye yerli girişimi rekabete erken attı, ezildi.
2. Rantın sanayiden daha cazip hale gelmesi
   Fabrika kurmak 10 yıl ister, arsa 1 yılda para kazandırır.
   Bu zihniyet değişmediği sürece sanayi gelişmez.
3. Beyin gücünün yönsüz kalması
   Mühendis vardı, akıl vardı ama arkasında süreklilik yoktu. Çin mühendisini fabrikaya soktu, biz masaya gömdük.

Şu çok net:
Türkiye, Çin’den daha erken sanayileşme kıvılcımı yaktı ama söndürdü.
Çin ise geç başladı ama asla vazgeçmedi.
Bugün farkı yaratan şey teknoloji değil, para değil;
ısrar, disiplin ve devlet aklı. Umarım açıklayıcı olmuştur.

Aynen öyle hocam çoğu üretim tesisi, dışa bağımlılığı azaltacak fabrikalar kapatıldı veya satıldı . Sonuç olarak ABD Rusya peşinde koşuyoruz uçak ve savaş gemileri için. Biride sormuyor kaç senedir oyalanıyoruz? Ya bizde o potansiyel yok ya da tüketici olmak daha rahat geliyor.

Aynen öyle. Türkiye’de mesele potansiyel eksikliği değil, tercih meselesi.
Geçmişte dışa bağımlılığı azaltacak birçok üretim tesisi ya kapatıldı ya da özelleştirme adı altında işlevsiz hale getirildi. Bunun sonucu olarak bugün, savunma gibi hayati alanlarda bile ABD ve Rusya arasında gidip gelen bir tedarikçi arayışının içindeyiz.
Asıl düşündürücü olan şu:
On yıllardır “yerli ve milli” söylemi konuşuluyor ama neden bu kadar uzun süre oyalanıyoruz?
Bir uçağın, bir savaş gemisinin, bir motorun geliştirilmesi elbette zaman alır; fakat mesele zaman değil, süreklilik. Her siyasi dönemde yön değiştirildiğinde, bir önceki emeğin üstü çizildi.
Türkiye’de insan kaynağı var, mühendislik bilgisi var, coğrafi avantaj var. Yani sorun “yapamamak” değil.
Sorun; üretimin zor, sabır isteyen ve uzun vadeli olması. Tüketici olmak ise kısa vadede daha kolay ve daha az riskli görünüyor.
Çin’in farkı tam da burada ortaya çıkıyor. Zarar etse bile üretimden vazgeçmedi, teknoloji transferini zorladı, yerli sanayisini korudu. Türkiye ise çoğu zaman kolay olanı seçti.
Sonuç olarak;
Ya potansiyelimize gerçekten inanıp uzun vadeli bir üretim iradesi ortaya koyacağız,
ya da tüketen ama başkalarına bağımlı kalan bir ülke olmayı kabulleneceğiz.
Bu tercih, teknik değil zihinsel ve siyasi bir tercihtir.

Nebatinin sistem güzeldi ancak en büyük hatası milletimize güvenmesi oldu.

Bizim insanımıza güven olmaz çünkü %85 i kendisini zeki zanneden ahlaksızın tekidir.
Üretim işi zeka ister
Bizimkilerde olmadığı için aldığı krediler ile al sat yapmay başladılar.

Türkiye'nin başaramayacağı hiç birşey yok, tek bir şey var.Eğitimsizlik.

BU yönetim olduğu sürecede hiç birşey olmaz.

Bu eğitimsizlik ne zaman biter biliyormusun minimum 40-60 sene sürer. O zamana kadar hiç birşey beklemeyin.

Eğitimsiz 45-75 yaş aralığı bitecek, yeni nesiller sağlam bir eğitim ile yetişecek.O zaman güzeller güzeli ülkem Şaha kalkar.