Piyasanın hareketsiz olmasının nedenleri...

Selam olsun,

Pek ekonomi konusunda yazmıyorum burada zira çok teknik konular olduğundan "bende işler iyi, açıldı baya" gibi yanıtlar gelebiliyor.
Elbette sektör, kişi durumları farklıdır ama TÜİK verilerini baz aldığımızda bile piyasanın durgunlaştığını yazmak çok naif bir ifade olarak kalıyor.

Temelde ülkemizin ekonomisini yönetenler Televizyonlarda tüketimi azaltmayı bir önlem olarak uyguladığını ifade ederken ticaret artıyor yazmak bana gülünç geliyor.
Genel manada yazıyorum tekrar edeyim sektör ve kişi olarak artabilir ben kişisel bir konu yazmıyorum.
Tüketimi azaltmaya dayalı bir politika hayata geçirildiğinde tüketim yani insanların para harcayarak alım yapması yani ticaret azalacaktır.
Bu bilinçli bir tercihtir.

Piyasayı asıl hareketsiz kılan şey bu politikalar gereği insanların alım yapacak ekstra bir paraya sahip olamamalıdır.
Geçenlerde bir konuda yanıt olarak yazmıştım çok karmaşık yazmadım ama biraz karmaşık hale getireceğim bir konu açmış olduğumdan detaylandırayım.
Bizim ülkemizde kimse maaşına zam almıyor. Zam dediğimiz şey bir önceki seneye göre alım gücümüzü arttıracak ekstra bir ücret almamızdır oysa yapılan şey yıllardır enflasyon farkı verilmesidir.
Mesela geçen sene 10.000 TL alıyorsunuz ve 10.000 TL ye 200 tane x ürün alıyorsunuz. Bu sene siz o 200 tane x ürünü almak için 14.000 TL harcıyorsanız bu seneki maaşınız 14.000 TL oluyor.
Rakam olarak maaş artıyor ama alım gücünüz aynı olduğundan zam değil enflasyon farkı deniyor.
Yıllardır çalışıp hep aynı yerde olmanızın ya da geriye gitmenizin nedeni zam almıyor yani alım gücünüzün artmıyor olması.

Eskiden nasıl oluyordu? Piyasa neden hareketliydi?
Tüketimi azaltalım diye bir politika yoktu ve maaşınızın alım gücü artıyordu.
Haliyle elinizde temel ihtiyaçlarınızı karşıladığınızda ekstra bir para kalıyordu ve bu parayla domain alıyordunuz, script alıyordunuz ya da hayata geçireceğiniz projelerinizi yaptırabiliyordunuz.
Bugünse çoğu insanın elinde bu ekstra para olmadığından temel ihtiyaç dışında harcama yapması çok zorlaştığından kendi projelerini ya askıya alıyor insanlar ya da en ücretsiz şekilde nasıl yapabileceğini bulmaya çalışıyor.

Mesela Adsense onayı için site açıp yöntemlerinizi oluşturup onay alıp satmak için hazır 10 adsense hesabı, 10 domain ve hepsine 20 30 makale yazdırayım derken bugün hesap almak yerine nasıl hesap açabilirim? Reg fiyatının altında nasıl domain düşürürüm ve yapay zekaya en ucuz makaleleri nasıl yazdırırım diye tüm süreçleri kendimiz yapmaya çalışıyoruz. Önceden 10 domain, 10 hesap 100 200 makale ücreti elimizde kalan ekstra parayla yapılabilen şeylerdi en azından birkaç ay içinde yapılabiliyordu. Bugün adsense için uygun 10 hesap 5.000 TL 10 domain 5.000 TL 100 200 makale ne kadar bilmiyorum. Hosting vs. girmiyorum bile. Asgari ücretin yarısı gibi yani elde kalan ekstra bir parayla yapılacak değil temel ihtiyaçları karşılamayıp özel bütçe ayrılacak işlere dönüştü.

R10 gibi freelancer webmaster platformları insanların temel ihtiyaçlarını karşıladıkları ve elinde kalan artı parayı harcayacakları yerlerdir temel olarak.
Elbette kişi kişi baktığımızda farklı bakılabilir ama genel yazdığımdan kişisel durumları konu etmek istemiyorum.

Çok uzamaması için burada kesiyorum zaten buraya kadar okunmayacaktır ama bu son cümlemi görenlere selam olsun.

Yarın 5000 TL’ye gerçekten ihtiyacım olan bir şeyi alacağım ama emin olmak için tam 30 kez düşündüm. Artık ihtiyaçlarımız dışında hiçbir şeye para harcamıyoruz.
Tek harcamamız gıda, barınma ve faturalar onlara da zaten mecburuz.
Bunun dışında aylardır hiçbir şey yapmıyoruz, hiçbir harcama yok.

Argüman ve örnekler çok güzel hocam ama eminim okumayı sevmeyen toplumda herkes iki cümlelik yorumlardan özet almaya çalışacak; ben de yorulmamaları adına özet vereyim:

İnsanlarda alım yapacak para yok.

yani:

Piyasa kötü değil Şevket, sen fakirsin.

eline ağzına sağlık da, bunları düşündükçe yavaş yavaş deliriyoruz. çünkü düşünmenin, analiz yapmanın, isyan etmenin olumlu bir karşılığı olmadığı gibi, çok ciddi olumsuzlukları olabiliyor güzel ülkemizde. şunu söylemek isterim, 10 sene önce izmir de 1+1 sıfır üretilmiş daireler 85bin liradan falan başlıyordu, asgari ücretle bile 90 ay falan çalışınca bu küçük daireyi almanın hayalini kurabiliyordun. şimdi izmirde sıfır bir daire almak istesen, oda sayısına bakmaksızın 4-5 milyonu gözden çıkartman gerekir. bırak ev alma hayalini, kaç kişi daha bulursam ev kirasını ödeyebilirim diye hesap yapıyor artık insanlar.

40 yıllık anonim şirket, Türkiye'de sektöründe birinci, $75M yıllık geliri var, 10 yıldır çalışıyoruz. Adamlar Google'da zirvede ve sayemizde 5 ülkeye yayıldı. Sağda solda fuarlara çıkardık, Büyükelçiler ziyaretlerine geldi.

Şu anda masrafları £100/yıl vps masrafından ibaret. Adamlar bunu yıllık hostinge dönüştürmeye çalışıyorlar. Amaç £70 az vermek.

30 senedir ilk defa böyle daraldım ekonomik anlamda. Elime asgari ücretin üstünde para geçiyor ama barınma ve diğer ihtiyaç giderleri ucu ucuna bazen de artı ihtiyaçlar olursa eksiye sokuyor.

5 sene önce burada sık sık ticaret yapardım şimdi yılda bir 200 TL lık bir hizmet bedelini bile sorguluyorum.

Bu işin nereye gideceği belli de sonunu gören kahraman olamaz diyelim 😊

Peki çözüm ne?

Açıkcasi bende satıcı olarak fazla satış yapamıyorum upwork ve yurtdışı tarafı daha hareketli bu işleri yapmak için firma gerekli malumunuz gündüzleri tam zamanlı olarak çalışıyorum SSK olduğundan dolayi Bağ-Kur odemiyorum muhasebeci ye ve vergi ye giden paralar internet gelirimin yüzde 60 ini olusturuyor belkide çok az bir para geçiyor elime eğer sigortalı olmasam bagkuru vergisi muhasebecisi karşılanacak gibi değil her ay zarar yazardim

insanların öncelikleri temel ihtiyaçlar.. kira , fatura , yemek v.s.

kira elindeki paranın çoğunu götürüyor geriye bişe kalmıyor..

domain , script v.s. bunlara para kalmıyor.. veya erteliyor daha acil ihtiyaçlarını hallediyor..

domain satışı yapıyorum.. taksitli satışa geçmeyi düşünüyorum..