Polis neden ters kelepçe yapıyor?

Televizyonlarda, haber sitelerinde ya da sosyal medyada sıklıkla duyarız; “Polis ters kelepçe ile götürdü”. Son yıllarda bu durum giderek artmaya başladı.
Öncelikle kelepçe kullanımı ile ilgili kanun maddelerini yazayım.

CMK Madde 93: Yakalanan veya tutuklanarak bir yerden diğer bir yere nakledilen kişilere, kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Yönetmeliği Madde 7: Yakalanan veya tutuklanarak bir yerden diğer bir yere nakledilen kişilere, kaçacaklarına ya da kendisi veya başkalarının hayat ve beden bütünlükleri bakımından tehlike arz ettiğine ilişkin belirtilerin varlığı hâllerinde kelepçe takılabilir.

CMK Madde 99: Gözaltına alınan kişilerin bulundurulacakları nezarethanelerin maddî koşulları, bu kişinin hangi görevlinin sorumluluğuna bırakılacağı, sağlık kontrolünün nasıl yapılacağı, gözaltı işlemlerine ilişkin kayıt ve defterlerin nasıl tutulacağı, gözaltına alınmanın başlangıcında ve bu tedbire son verildiğinde hangi tutanakların tutulacağı ve gözaltına alınan kişiye hangi belgelerin verileceği ile kolluk tarafından gerçekleştirilen yakalama işlemlerinin yürütülmesinde uyulacak kurallar, yönetmelikte gösterilir.

PVSK Madde 16: Polis, görevini yaparken direnişle karşılaşması halinde, bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde zor kullanmaya yetkilidir. Zor kullanma yetkisi kapsamında, direnmenin mahiyetine ve derecesine göre ve direnenleri etkisiz hale getirecek şekilde kademeli olarak artan nispette bedenî kuvvet, maddî güç ve kanunî şartları gerçekleştiğinde silah kullanılabilir.

Peki polis neden ters kelepçe takıyor?

Öncelikle ters kelepçe diye bir şeyin olmadığını söylemeliyim. Kelepçe önden takılmaz. Kelepçe takılmasının amacı; yakalanan, gözaltına alınan veya tutuklanan şüpheli veya sanığın ya da hükümlünün kaçmasını önlemek ya da kendisine ya da bir başkasına zarar vermesini engellemektir.

İki elleri önden kelepçelenmiş biri kaçabilir, kendisine ya da bir başkasına rahatlıkla zarar verebilir. Ancak elleri arkadan kelepçelenmiş birinin hareket kabiliyeti büyük ölçüde azalır.

Ancak eminim şu soruyu da merak ediyorsunuz: Polis neden bazılarına önden bazılarına arkadan kelepçe takıyor?

Maalesef bu durumu ben de pek anlamıyorum. Fakat bilinen bir sebebini söyleyeyim. Eğer kelepçelenen kişinin kaçma şüphesi ya da herhangi birine zarar verme şüphesi yoksa, önden kelepçe takılıyor. Bu genellikle tanınmış kişiler ya da fiziki açıdan sorun çıkarma ihtimalleri düşük olan kişilere yapılıyor. Ancak bu durumda kelepçe takılmasının da pek bir anlamı olmuyor. Çünkü yukarıda paylaştığım kanunlar, “kaçma ya da zarar verme şüphesi varsa” diye şerh koyuyor. Bu ikisi yoksa, kelepçelenmesinin de çok önemi olmuyor.

Merak ettiklerinizi sorabilirsiniz.

Protestoya giden polislerin sicil numarasını gösterme olayı nedir? Göstermeme hakkı var mı?

Bende çevremde gördüğüm kadarıyla basit suç işlemiş kişilere önden kelepçe takıyorlar, suçu daha yüksek olanlara ters kelepçe yapıyorlar. Sanırım kanun ile ilgili maddeleri sadece avukatlar okuyor

Yanlış biliyorsunuz hocam suçu yüksek olanlara hiçbir şey yapmıyorlar

Benim merak ettiğim konu kafalarına neden bastırıyorlar

Doğru söylüyorsunuz benim bahsettiğim büyük suç çok büyük değil arkasında dayısı olmayıp tek başına olan kişiler
Kafaya da bastırma sebeplerini devletin daha büyük olduğunu göstermek niyetiyle olduğunu düşünüyorum. Özellikle siyasetçilerde

Ben kesin olarak söyleyeyim : Siyasi ise Ters kelepçe İt kopuk ise önden kelepçe

Ters kelepçenin amacı Tutukluyu aşağılamak

Polisin sicil numarasını vermekle ilgili bir zorunluluk bulunmuyor. En azından kanunlarda böyle bir madde yok. Fakat vatandaş talep ederse, kimliğini göstermek zorunda elbette.

Aslında bu durum biraz da görüntü vermekle alakalı. Artık herkesin elinde telefon var. Arkadan kelepçe takınca "Aaa bak buna bile ters kelepçe yapıyorlar" gibi bir tepki olmaması için yapıyorlar muhtemelen. Yoksa bu tip konulara tüm polisler hakimdir.

Sanırım yorumunuz biraz siyasi bir mesaj veriyor Polisin suçlu ayırma gibi bir lüksü olamaz. Gelen talimatları uygulamak zorundadır. Kafalarına bastırmak da, hem vatandaşın yüreğine su serpmek, hem de "kendini büyük sanma, senden büyük devlet var" mesajı vermek için.