Deprem ve Yapısal Sorunlar Rehberlik Konusu

Herkese iyi günler,

Forumda açılan ilgili başlıkları ve maalesef yetersiz ya da yanlış yönlendirmeleri gördükçe üzülüyorum. Bu konuda, en azından şahsi olarak, alanım ve yetkinliğim dâhilinde sizlere yardımcı olmak istiyorum.

Vaktim ve bilgim yettiğince sorularınızı yanıtlamaya, sizleri yetkin kişilere erişim konusunda bilgilendirmeye çalışacağım.

Forumdaki diğer meslektaşlarım da sizlere yardımcı olmak ister ise buradan sorularınızı cevaplayabilirler. Faydalı olması durumunda konu sabitlenebilir ve daha çok kişiye ulaşabilir.

Ben kimim?

Adım Yusuf Yıldız, Yüksek İnşaat Mühendisiyim. Mesleğimin çeşitli alanlarında 12 yıldır çalışmaktayım.

Vatandaş olarak bir binanın sağlam olup olmadığını nasıl anlayabiliriz

Örnek olarak ilçemizde yapılan bu okul hakkında ne düşünüyorsunuz ?

@imyusyil; Merhaba hocam ilk soru benden olsun.
Sancaktepe/İstanbul'da ikamet ediyorum. Oturduğum bina 4 katlı çift daire olarak 2016 yılında yapılmış toplam 10 daireden oluşuyor. Fakat üst kat dubleks ev sahipleri çatı katını kaldırarak 2.60metre yüksekliğinde resmen bir daire yaptılar ve bu şekilde binada ki daire sayısı 12 ye çıktı. Herhangi bir uzmandan hizmet alınmadı kaçak yapıldı ve maalesef belediye de bu duruma göz yumdu! Diğer apartmanlarda ds mantar gibi çoğalıyor. Bu durum olası bir depremde binanın hasar almasına veyahut yıkılmasına ne kadar etki eder? Teşekkürler.

Deprem Yönetmeliğinin her bina için türüne, kullanım sınıfına... göre bir binadan beklediği performans hedefi vardır. Bina ilk tasarlanırken buna göre tasarlanır. Mevcut bir binanın bu performans hedefini sağlayıp sağlamadığı da yapılacak performans analizi neticesinde belli olur. Bu analizi yapabilecek yetkin firmalara İnşaat Mühendisleri Odası aracılığı ile ulaşabilirsiniz.

Bu analiz sonucunda binanız yönetmeliğin öngördüğü performans düzeyini sağlamaz ise yine bilimsel olarak kanıtlanmış veya yönetmeliğin öngördüğü güçlendirme yöntemleri kullanılır. Bunlar analiz modelinde analiz tekrarlanarak teyit edilir ve binanıza uygulanır. Tüm bunlar neticesinde performansı yetersiz olan binanız gerekli olan performans düzeyine getirilmiş olur.

Fotoğraftaki okulu tüm projeyi detaylı analiz etmeden yorumlamak doğru olmaz. Ama fotoğraftan görüldüğü kadarı ile düşeyde eksenden kayıklıklar fazla. Bu nedenle hesaba katılmamış ekstra ikinci mertebe etkiler ortaya çıkacaktır. Tabii mevcut elemanlar bunları da karşılayacak şekilde dayanıma da sahip olabilir. Böyle bir ihtimal de var.

Bir de sahanlık ve kat kirişleri konusunda uygulamada bazı eksiklikler olmuş gibi duruyor merdiven evinden yola çıkarak. Ama bunu da projeyi görmeden teyit etmek mümkün değil.

Okul ile ilgili raporu aşağıya bırakıyorum

Binanın tasarlandığı şekline duvar kaldırılacak olsa dahi tasarlayan mühendisten onay alınmadan müdahale etmemek gerek. Bu kaçak katları belediye imar birimine şikayet ederek kaldırılmasını sağlayabilirsiniz.

Binaya deprem kuvvetleri kütlesi mertebesince etki eder. Bu şekilde binaya ek bir kütle eklenmiş ve etki edecek deprem kuvveti de arttırılmış oluyor. Yani hesaplarda göz önüne alınandan daha fazla bir kuvvetten söz ediyoruz.

Tabii, biz binaları analiz ederken yükleri yük katsayıları ile arttırarak, malzeme dayanımlarını da malzeme katsayılarına bölerek azaltıyoruz. Yani makul oranda güvenli tarafta kalıyoruz. Bu durumu göz önüne alarak; bahsettiğiniz bu eklentiler dahil edildiğinde yapı yine de mevcut performans düzeyini deprem anında koruyabilir. Ama bunu bir analiz yapmadan kesin olarak söylemek mümkün değil.

İmar Kanunu'nun 32. ve. 42. Maddelerine göre işlem tesis edilmesi için CİMER'e şikayet edin.

Bir önceki cevapta yazdığım gibi bu yeni oluşan ikinci mertebe etkileri dikkate alarak analiz yapıp yapının performans hedefini etkilemediği ortaya konmuş.

Merhaba,

Depremden önce, 13 kat için izin verilen mahalle de biten ve depremden önce izin alındığı için yeni inşaata başlanan bir sürü yer var. 5 katlı binaya 13 kat için izin verdiler.

Şimdi yeni başvuranlara ise, bu kararı onlar vermemiş gibi 5 kat ise 5 kat olabilir deniliyor.

1-2 önce yeni başlanan 13 katlı inşaat ne diye sorunca, onlar depremden önce izin almış diyorlar.

Bu kararı neye göre veriyorlar? Depremden önce izin alınınca yıkılmıyor mu?

Yapılaşma şartları, imar planları, içerisinde pek çok disiplinden meslek mensubu ile hazırlanması gereken planlar. Bunlara göre bölgenin yapılaşma şartları (kat sayısı, yapı nizamı...) belirleniyor.

Daha önceki imar planında bölgede 13 kat için izin verilmiş ve sonraki imar planında bu 5 kata düşürülmüş olabilir.

Bir diğer ihtimal ise kanuna aykırı olarak parsel bazlı imar değişiklikleri yapılarak o parsellere 13 kat izni verilmiş olabilir. Bu kanuna aykırı olsa da maalesef belediye meclislerince kanun koyucu gibi değiştirilebiliyor. Denetlemelere takılırsa olay encümeni ilgilendirdiğinden dolayı İçişleri Bakanı'nın soruşturma izni vermesi gerekiyor. Bu da çoğu zaman bakanlıkta yıllarca bekleyip sümen altı ediliyor diye duydum.

Mahkemeler napıyor peki? Kanuna aykırı olarak elde edilen bu hakkı müteahhitin bir sorumluluğu olmadığından, ruhsatını da aldı ise, kazanılmış hak gibi değerlendirip oradan ev alanlar ve müteahhit hak kaybına uğramasın diye müteahhit lehine karar veriyor. Bu kısmı hukukçular daha iyi bilir. Bu şekilde denetlemelerde tarafımızca iptal edilen ruhsatları mahkeme kararı ile tekrar aldılar. Kalanı da imar barışından aldı.

Ama yapı, 13 kat dahi olsa ilgili yönetmeliklere uygun olarak projelendirilip inşa edildi ise deprem performansı açısından bir sorun yaşamaz.

Zemin deprem açısından başat aktör, ama mühendisler zemin ne olursa olsun o zemine göre yapı tasarlamak için var. Nolur, kimisi gereksiz pahalı olur, ülke kaynaklarını verimsiz kullanmak olur... Ama direkt depreme dayanıksız demek için zemin tek başına belirleyici değil.