Öncelikle verdiğin bilgiler için teşekkür ederim. Söylediklerinden yola çıkarak evet haberin özel bir haber olup olmadığını bilemeyiz ( Zaten özel haberlerden kaçınıyorum. )
Ancak kamuya mal olmuş bir bilginin paylaşılması nasıl bir sorun teşkil edebilir ? Buradan yola çıkarsak ajansların trilyoner olması gerekliydi açtıkları davalarla.
Açıkçası bu konuda hem az bilgi hemde çok fazla bilgi kirliliği var.
https://www.newslabturkey.org/2021/0...e-telif-hakki/
Yukarıda yer alan röportaja göre;
"Habercilik faaliyetleri söz konusu olduğunda telif hakkı korumasının istisnaları olduğunu söyleyen Önder, Telif hakkı koruması, eser üzerinde mali ve manevi hakka sahip olmak demek.
Haber istisnası, bu hakları ihlal etmeden ve önceden haber vermeksizin telif korumasındaki bir eserin kullanılmasına izin veriyor."
Habercilik söz konusu olduğunda her fotoğrafın FSEKye göre telif korumasından yararlanmadığını belirten Önder,
Fotoğrafı gazetecinin, foto muhabirin çekmiş olması ya da ajansta yayınlanmış olması telif korunmasından yararlanması için yeterli değil. Aynı yerde, aynı zamanda, benzer ekipmanlarla bulunan herkesin çekebileceği, çaba gerektirmeyen bir fotoğrafa FSEK kapsamında eser diyemeyiz. Ancak habercilik kapsamında üretilen fotoğrafların özgün olması, yaratıcılık unsuru taşıması hâlinde eser olarak kabul edilir ve telif korumasından yararlanabilir, diyor.
Madde 37 Haber mahiyetinde olmak ve bilgilendirme kapsamını aşmamak kaydıyla, günlük hadiselere bağlı olarak fikir ve sanat eserlerinden bazı parçaların işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan vasıtalara alınması mümkündür. Bu şekilde alınmış parçaların çoğaltılması, yayılması, temsil edilmesi veya radyo ve televizyon gibi araçlarla yayınlanması serbesttir. Bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek şekilde veya eserden normal yararlanmaya aykırı biçimde kullanılamaz.
Kamuya mal olmuş bir bilgi o kamuya nasıl mal oluyor?
Mesela TÜİK'in enflasyon açıklaması kamuya mal olmuş bir bilgidir, bu haberi yazman hiç bir ajansı bağlamaz.
Herkes TÜİK'in sitesine girip basın açıklamalarına bakabilir.
Ama TÜİK Başkanı'nın bizi eleştiriyorlar ama biz bilimsel teknikler kullanıyoruz diye yaptığı açıklama hangi ajans ve gazetecilere yapıldıysa onların malıdır.
O açıklamayı alıp kullanamazsın.
Cumhurbaşkanlığından yapılan genel duyuruları alıp kullanabilirsiniz ama valiliklere gönderilmiş ve bir ajansın bulup haberleştirdiği özel bir genelgeyi haberleştiremezsiniz.
Diğer bir konuda haberden haber amaçlı alıntı yapmak ile o haberi takla attırmak farklı konular.
Mesela bir gazetenin haberi gündem olduğunda o haberi artık herkes biliyor diye anonimleştirip yayınlayamazsın.
Mesela Sözcü Gazetesi bir A Bakan için yolsuzluk belgesi ortaya çıkardığında sen bu haber metnine takla attırarak A Bakan hakkındaki yolsuzluk belgeleri ortaya çıktı diyemezsin.
Dersin ki Sözcü Gazetesinin ortaya çıkardığı şu şu yolsuzluk belgesindeki şu şu iddialar ile suçlanan bakan bugün şurada yeni açıklamalar yaptı.
Ya da Türkiye Sözcü Gazetesi'nin ortaya çıkardı yolsuzluk belgeleri ile çalkalanıyor, şu siyasi şunu dedi, bu siyasi bunu dedi, ya da bakanın yanıtı bekleniyor diye haberleştirebilirsin.
Ama çıkıp şu bakan hakkında yolsuzluk iddiaları var diye haber yapamazsın.
Sanırım anladın.
Haber içinde haber alıntılayabilirsin.
Yani Sözcü Gazetesinin yayınladığı yolsuzluk dosyalarına sokaktan tepki geldi diye sokak röportajları yayınlayabilirsin.
Burada asıl haber sokak röportaları ve halk tepkisidir alıntılanan haber farklı bir haber içeriğinde kullanılıp atıf yapılmıştır.
Bilimsel makalede atıf yapma gibi düşünebilirsin.
Bir araştırma yaparken şu bilim adamının şuarada yaptığı şu araştırma sonuçlarına atıf yapabilirsin ama o araştırmayı kendininmiş gibi ya da anonimmiş gibi yayınlayamazsın.
Diğer telifli eserler ile ilgili haber amaçlı alıntı da tam da bu kapsamdadır.
Mesela bir karikatürü kendi başına yayınlayamazsın, ama bu karikatür büyük bir siyasi tartışma, büyük bir kamuoyu tepkisi çıkardı mı işte bu karikatür yüzünden tartışma çıktı diye yayınlayabilirsin.
Ya da bir filmin tümünü yayınlayamazsın ama trailer görüntülerini kullanarak film hakkında bir haber yayınlayabilirsin.
Bir fotoğrafı haber amaçlı düşük çözünürlükte ve bir ayrıtısına odaklanarak, bir şarkının haber değeri taşıyan küçük bir bölümünü yayınlamak telif ihlalina girmez.
Ama haberin tümünde baştan sona bu şarkıyı çalamazsınız.
Yani burada haber için alıntılama ve atıf yapma konusunda yasal imkanlar vardır.
Buna iktibas serbestisi denir.
Burada amacın ticari olmaması ve habercilikte kamu yararının olması gerekir.
Yoksa mahkemeye çıktığınızda kendinizi koruyabilecek dayanaklarınız olmaz.
Her olay ve örnek için farklı değerlendirme yapmak gerekir.
