Yapay Zeka Bir Balondur.

Aslında bahsettiğim balon meselesi bu teknoloji yok olacak tarihe gömülecek meselesi değil. Tabiki yok olmayacak daha gelişecek. Ama teknoloji hem aşırı pahalı olup hem bana zarar ettiriyorsa ne anlamı var düşüncesindeyim. Tam tersi olup kâr ettirip işimi kolaylaştıracaksa tabiki mükemmel bişeydir bu.

pahalı olması birazda bizim sıkıntımız. amerikada asgari ücret için bir saat ücreti 7 dolarla 20 dolar arasında değişiyor. bir kişi örneğin gpt kullanacak olsa bir saatte karşılığını kazanıyor ama bizde bir asgari ücretli gpt alacak olsa bir günlük kazancını vermesi gerekiyor. benim belirtmek istediğim kısım buydu

finansal anlamda bahsettiğiniz argümanlara göre balon "gibi" görünüyor. fakat bu tarz büyük yatırımları yapanların farklı ajandaları olduğu için bunu göze alabiliyorlar.

örnek olarak kobi ölçeğinde bir işletme böyle bir yatırımı yapamazdı. yani bankadan kredi çek, çipler al, mühendis çalıştır, arge yap 1 sene sonrada borcunu öde. bu döngüde kar olmadığı için iflas ederdi.. iflas edeceğini bildiği için de yatırım yapmazdı.

büyük teknoloji devleri bence geride kalmaktan korkuyor. bugün oyunun içinde yer almayan firmalar, 10 sene sonra tamamen yok olabilir. bu korku sebebiyle milyarlarca dolar borçlanıp yatırım yapıyorlar. ortada dediğiniz gibi net kar görünmüyor fakat yinede varoluşsal tehdit görüp para harcamaya devam ediyorlar.

Bazı tutarsızlıklar var mesajınız da CPU ile çalışan yapay zeka servisi küçük modeller haricinde yok. hocam maliyet konusuna gelecek olursak bir insanın yerine alabiliyorsa bir yapay zeka ajanı yani yaptığı işi yapabiliyorsa hiç bir AI maliyeti insan maliyetini geçemez eğer yerini alamıyor ama işlerini kolaylaştırmak için kullanılıyorsa bir sözüm yok ona . Aylık 5000 dolar seviyelerine çıkmakta abartı geldi her gün teknoloji daha da gelişiyor belki ilk başlarda 1m token için 20 30 dolar seviyelerinde bir masraf var iken bu gün bu seviye bazı modellerde centler mertebelerine gelişmiş modellerde bir kaç dolar seviyesine inmiş durumda ayrıca dediğim gibi gelişen teknolojimiz sayesinde enerji verimliliği ve GPU lardaki gelişmeler sayesinde pahalı olmaktansa ucuzlayacak gibi duruyor benim kendi görüşüm bu yönde

Yıllardır çözülemeyen matematik problemlerine katkı sağlayan bir balon Balon olabilir bazı şirketler batabilir de ama dot-com balonu patladığında internet ortadan kalkmadı sonuçta. Öyle veya böyle işimize yaradığı sürece kullanalım zaten istesek de istemesek de yapay zeka belli bir noktaya gelecek o noktada ne olacak onu da ömrümüz yeterse deneyimleriz.

CPU dan bahsetmedim hocam. RAM ve SSD sadece. Maliyet konusuna gelecek olursak 5 bin doları ucuz bile söyledim. Resmi açıklamalar çok daha yüksek maliyetlerden bahsediyor. İnceleyebilirsiniz: https://www.donanimhaber.com/200-dol...abilir--206852

Zaten bahsettiğim konunun özeti yapay zeka komple yok olacak değil. A şirketi ile B şirketi rekabet içinde iken birisi yok olacak. diğeri devam edecek. bu süreçte ise yapay zeka fiyatları inanılmaz yüksek fiyatlarda olacak. inanılmaz yüksek fiyatlarda olan teknoloji ise kar ettirmiyosa bireysel kullanıcı neden kullanacak. özeti bu aslında bahsettiğimin

Zaten şu an fırsatımız varken tadını çıkaralım kullanalım yarın bir gün bu firmalar üyelikleri kapatıp sadece API üzerinden hizmet vereceğiz de diyebilir. Bence üyelik tarafından pek kâr etmiyorlar boşuna başları ağrıyor asıl büyük müşterileri API tarafında.

AI cevabı :



bu yazının yaklaşık yarısı çok ciddi ve haklı bir eleştiri, diğer yarısı ise o doğru gözlemlerden gereğinden fazla kesin sonuç çıkarıyor. Ben “AI balon değildir” diye savunmazdım; daha doğru ifade şu olurdu:

AI teknolojisi balon değil; fakat AI etrafındaki yatırım, değerleme ve altyapı harcamalarının önemli bir kısmında balon riski gayet gerçek.

Neden böyle düşündüğümü tek tek ayırayım:

1. “RAM fiyatları uçtu, bunun sebebi AI.” → Büyük ölçüde doğru.
   2026 gerçekten sıra dışı. TrendForce, geleneksel DRAM sözleşme fiyatlarının 2026 Q1'de %90–95, Q2'de %58–63 arttığını bildirdi. Ayrıca üreticilerin kapasiteyi AI sunucuları/HBM/server DRAM tarafına kaydırmasının PC ve tüketici RAM'ini sıkıştırdığını açıkça söylüyor. Server DRAM tarafında 2026 boyunca yaklaşık %270 artış beklentisi bile yayımlandı.

Dolayısıyla “AI yüzünden bellek piyasası bozuldu” demesi kesinlikle saçma değil. Ama “64 GB RAM geçen yıl 12.000'di, bugün 83.000; dolayısıyla RAM genel olarak 7 kat arttı” demek için aynı marka/model/SKU'yu karşılaştırmak gerekiyor. Özellikle server ECC/RDIMM ile normal masaüstü DDR5'i karıştırmak tabloyu çok değiştirir.

1. “AI şirketlerinin hepsi zarar ediyor.” → Yanlış.
   Burada çok önemli bir ayrım var.

OpenAI gibi frontier model laboratuvarlarının ekonomisi gerçekten ürkütücü. Reuters'ın 18 Eylül 2026 tarihli haberine göre OpenAI'ın 2026–2030 arasında yaklaşık 278 milyar dolar nakit yakması öngörülüyor. Nscale ise 2026'nın ilk yarısında 140,6 milyon dolar gelir elde edip 1,02 milyar dolar net zarar açıkladı. Yani bu tarafta “parayı fırına atıyorlar” eleştirisinin ciddi karşılığı var.
Ama “AI'da kimse para kazanmıyor” denemez. NVIDIA'nın son çeyreğinde gelir 96,2 milyar dolar, bunun 89 milyar doları veri merkezlerinden geldi; GAAP brüt marjı %75. Bu düpedüz muazzam bir kârlılık.
Microsoft da 2026 mali yılının son çeyreğinde, AI yatırımlarının da içinde bulunduğu devasa capex'e rağmen %45 işletme marjı bildirdi.
Yani şu anda ilginç bir durum var:
Kazmayı satanlar çok para kazanıyor.
Bazı maden şirketleri ise inanılmaz para yakıyor.
Bence AI ekonomisinin en kritik noktalarından biri bu.

1. “Şirketler AI yüzünden insanları işten çıkarıyor ama AI daha pahalı çıkıyor.” → Bir kısmı gerçekten yaşanıyor.

Bu da tamamen uydurma değil. Hatta Meta'nın bu yılki vakası çok güzel örnek. Reuters'ın kapsamlı haberine göre Meta bazı ekipleri AI ajanlarıyla küçültüp çok daha küçük ekiplerle çalıştırmayı planladı. Fakat AI güvenilirliği, üretkenlik ve organizasyon sorunları nedeniyle planın önemli bölümü geri çekildi.
Yani:
“AI çalışanların hepsinin yerine geçecek, şirketler personelin %80'ini atacak.”
gibi 2023–2025 dönemindeki iddiaların önemli kısmının fazla iyimser olduğu ortaya çıkıyor.
Ama bundan da:
“AI insan çalıştırmaktan daima pahalıdır.”
sonucu çıkmaz.
Örneğin Anthropic'in şu anki Sonnet 5 API fiyatı 1 milyon giriş tokenı için $2, çıkış için $10.
50.000 token doküman okuyup 10.000 token cevap üreten kaba bir görev:
0,05 × $2 + 0,01 × $10 = yaklaşık $0,20.
Tabii agent tekrar tekrar çalışırsa, araç kullanırsa, hata yaparsa, uzun context tüketirse bunun 10–100 katına çıkması mümkün. Yine de “AI'nın bir işi yapmasının temel maliyeti insan maliyetinden zorunlu olarak daha yüksek” diye genel bir kural yok.

Yazının bence en büyük teknik hatası burada

“Gelecekte AI maliyetleri düşmeyecek. Yeni bir işlemci teknolojisi bulunmadan mümkün değil.”

Bu verilerle doğrudan çelişiyor.
Stanford AI Index'in ölçümüne göre GPT-3.5 düzeyinde performansa ulaşmanın inference maliyeti Kasım 2022'de yaklaşık:
$20 / milyon token
iken Ekim 2024'te:
$0,07 / milyon token
seviyesine indi.
Yaklaşık 280 kat ucuzlama.
Epoch AI da aynı performans seviyesini sağlayan modeller için göreve bağlı olarak yıllık 9 ila 900 kat maliyet düşüşleri ölçmüş. Bunun aynı hızda sonsuza kadar sürmesini beklemek doğru değil, ama “maliyet düşemez” iddiasını zaten geçmiş veriler çürütüyor.
Üstelik bunun tamamı yeni bir işlemci paradigmasından gelmiyor.
Quantization, distillation, mixture-of-experts, KV cache, batching, speculative decoding, daha küçük modeller, daha iyi attention yöntemleri, daha iyi compiler/kernel'lar ve daha yüksek GPU utilization gibi yöntemler aynı işi daha az hesaplamayla yaptırabiliyor.
Stanford'un başka bir ölçümü de ML donanımında fiyat/performansın yılda yaklaşık %30, enerji verimliliğinin ise yaklaşık %40 iyileştiğini gösteriyor.
Buradaki çok garip görünen ama aslında çelişki olmayan durum şu:
AI'nın toplam maliyeti ↑↑↑
Bir AI işleminin maliyeti ↓↓↓
İkisi aynı anda gerçekleşebilir.
Mesela bir tokenı geçen yıl 100 birime, bu yıl 10 birime üretiyorsun. Ama geçen yıl 1 milyar token üretirken bu yıl 100 milyar token üretiyorsan:
Toplam harcaman yine 10 kat artmış olur.
Şu anda tam olarak buna benzer bir dönemden geçiyoruz.

RAM meselesi de aslında bunu çok iyi gösteriyor

AI'nın hesaplama başına verimliliği yükselmesine rağmen kullanım çok daha hızlı büyüdüğü için şirketler inanılmaz miktarda GPU, HBM, DRAM, SSD ve elektrik satın alıyor.
Microsoft yalnızca 2026 takvim yılında yaklaşık 190 milyar dolar capex planladığını söylemiş durumda.
Amazon 2026 sermaye harcaması tahminini 220 milyar dolara çıkardı. AWS gelirleri de son çeyrekte %37 artarak 42,2 milyar dolara ulaştı ve şirket kapasitenin hâlâ talebi karşılamadığını söylüyor.
Bu nedenle RAM kıtlığı:
“AI ekonomik olarak çalışmıyor.”
kanıtından ziyade şu anda:
“AI altyapısına talep, yarı iletken üretim kapasitesinin yetişemeyeceği kadar hızlı arttı.”
olgusunu gösteriyor.
Bunun yatırım açısından sağlıklı olup olmadığı ise bambaşka soru.

Peki gerçekten AI balonu var mı?

Burada yazıyı yazan adama ciddi ölçüde katılıyorum.
Şu rakamlara bakınca insanın kaşını kaldırmaması mümkün değil:
OpenAI → 2030'a kadar tahmini $278 milyar cash burn.
Microsoft → 2026 yaklaşık $190 milyar capex.
Amazon → 2026 yaklaşık $220 milyar capex.
Meta → 2026'da AI altyapısı dahil $145 milyara kadar capex.
Üstelik yatırımcılar AI bağlantılı borçlanmaya karşı daha seçici olmaya başlamış durumda. Reuters 22 Eylül'de hyperscaler borçlanmasının 2027'de $420 milyara ulaşabileceği beklentisinden ve yatırımcıların getirilerin görünürlüğü konusunda artan kaygısından bahsediyordu.
Balon tartışılması gereken yer tam burası.
Bana sorarsan önümüzdeki yıllarda “her AI şirketi ve her AI veri merkezi yaptığı yatırımın karşılığını alacak” fikri gerçekçi değil. Bir kısmının batması, birleşmesi, yatırımların silinmesi, veri merkezi projelerinin iptal olması şaşırtıcı olmaz.
Ama bunun anlamı:
ChatGPT/Claude/Gemini türü modeller ortadan kalkacak
değil.
Daha ziyade:
Bugün 30 tane şirketin yaptığı işi ileride 5–10 şirket yapabilir.

Ve “en ucuz AI paketi $5.000 olacak” kısmı bana göre yazının en zayıf iddiası

Şu anda Claude Pro hâlâ $20/ay, Max $100–200/ay.
ChatGPT tarafında da $100 ve $200 seviyesinde Pro seçenekleri bulunuyor.
Aynı zamanda model inference fiyatları tarihsel olarak aşağı gidiyor ve open-weight/küçük modeller de güçlü bir fiyat baskısı yaratıyor.
Dolayısıyla:

“Sürdürülebilir olması için mutlaka ayda $5.000 olmak zorunda.”

diye bir matematik yok.
Tam tersine $5.000 minimum tüketici aboneliği olursa bugünkü yüz milyonlarca kullanıcı ölçeğindeki tüketici AI pazarı büyük ölçüde yok olur. Şirketler bunu yapmak yerine kullanım limiti koyar, reklam ekler, küçük modeli ucuz verir, pahalı reasoning'i krediyle satar, yerel cihazlara hesap kaydırır, enterprise müşteriden daha fazla alır vs.
Zaten piyasa bu yöne gidiyor.

Benim şu anki görüşüm

Yazıyı şöyle değiştirseydim çok daha sağlam bir tez olurdu:
“AI sahte bir teknoloji değildir; ancak AI sektörünün bugünkü yatırım temposunun tamamının ekonomik olarak geri dönmesi mümkün olmayabilir. Özellikle frontier model geliştirme ve veri merkezi yatırımlarında ciddi bir sermaye balonu oluşmuş olabilir.”
İşte buna katılırım.
Ama:
“AI maliyetleri düşemez → herkes zarar ediyor → yakında paketler $5.000 olacak → AI çökecek”
zincirinde her ok bir öncekinden çıkmıyor.
Hatta bence önümüzdeki birkaç yılın en tuhaf sonucu şu olabilir:

AI balonu gerçekten patlayabilir ve aynı anda AI kullanımı daha da ucuzlayıp yaygınlaşabilir.

Bunlar birbirine aykırı değil. Balon patlarsa muhtemelen teknolojinin kendisi değil; aşırı değerlemeler, gereksiz veri merkezi yatırımları ve sürdürülemeyen AI girişimleri temizlenir.
Ve şu anki rakamlara bakınca ben de “hiç balon yok, bu trilyonların hepsi kendini rahatlıkla amorti edecek” tarafında kesinlikle olmazdım. Orada gerçekten ciddi bir soru işareti var.