Türkiye’de Web Geliştirmede En Çok Kullanılan Frontend ve Backend Dilleri Sizce Neler?

Merhaba arkadaşlar,
Web geliştirme alanında özellikle Türkiye’de en çok kullanılan, çoğu kişinin bildiği ve sektörde karşılığı olan frontend ve backend yazılım dilleri / teknolojileri hakkında fikirlerinizi almak istiyorum.

Kendi görüşüme göre;

Backend için: PHP, Node.js, bu ikisine nazaran daha az da olsa Python

Frontend için: JavaScript, kütüphane ve framework olarak ise: React.js, Angular.js, yine bu ikisine nazaran daha az da olsa Vue.js

Zaten az piyasada zaman geçirince sizler de rahatlıkla anlayabilirsiniz.

AI çıkmasıyla birlikte işler artık değişiyor.
Frontend - React
Backend - GO
SQL - Supabase, SQLlite, Postgre

vue interia react nuxt PHP Python

Php ve nextjs kullanılıyordur baya bu aralar javascript temalar ünlü

Ben full stack Rust developer olarak konuya biraz farklı bakıyorum.
Türkiye’de web geliştirme tarafında bence en büyük sorunlardan biri, insanların çok fazla konfor alanından çıkmak istememesi. Tabii ki Node.js, PHP, React gibi teknolojilerin bu kadar kullanılmasının mantıklı sebepleri var. Node.js tarafında npm ekosistemi çok geniş, hazır paket bulmak kolay. PHP tarafında yıllardır oluşmuş ciddi bir kaynak, hazır proje ve paket kültürü var. React tarafında da aynı şekilde hem kaynak çok hem de bilen kişi sayısı fazla.
Yani bu teknolojilerin kullanılmasına karşı değilim. Zaten işin ticari tarafına bakınca firmalar da doğal olarak hızlı geliştirilebilen, developer bulması kolay ve topluluk desteği yüksek teknolojilere yöneliyor.
Ama benim takıldığım nokta şu: Yeni veya daha az kullanılan teknolojilere karşı sektörde ciddi bir önyargı var. Mesela ben kendi projemde Rust kullanıyorum. Yarın projede tek başıma yetişemezsem ve ekibe Rust bilen birini almak istesem, Türkiye’de bulmam çok zor. Bana saçma gelen taraf da bu aslında.
Herkes aynı teknolojilerin etrafında dönünce, farklı bir şey yapmak isteyen kişi de yalnız kalıyor. İnsanlar genelde “piyasada ne varsa onu öğreneyim” kafasında ilerliyor. Bu da bir yere kadar mantıklı ama uzun vadede sektörü kısırlaştırıyor bence.
Node.js’in bu kadar kullanılmasının en büyük sebebi bence sadece çok iyi olması değil, hazır npm paketlerinin fazla olması. PHP de aynı şekilde yıllardır kullanılan bir ekosistem olduğu için çoğu işte hazır çözüm bulabiliyorsun. React tarafında da durum benzer; kaynak, paket, örnek proje ve bilen kişi sayısı fazla olduğu için tercih ediliyor.
Benim demek istediğim şu: Yaygın teknolojileri kullanmak yanlış değil. Hatta birçok proje için en mantıklı seçim olabilir. Ama sektörde kimse yeni şeyleri denemek istemezse, farklı teknolojilerde uzman insan bulmak da hiçbir zaman kolaylaşmayacak.
Bence Türkiye’de asıl problem teknoloji eksikliği değil, insanların yeni şeyleri öğrenme ve deneme konusunda biraz fazla çekingen davranması.

Bak mesela forum da uzmanlıklar alanına Rust eklenmemiş bile

Frontend tarafı büyük oranda next hakimiyetinde, backend node js ve php.

Türkiye' de backend tarafında Java' nın ve dolayısıyla Spring Boot' un bu kadar az kullanılması da beni şaşırtıyor.