İslamiyette Kölelik ve Zekat İle Alakalı Bir Soru

Question

Bu soru çocukluğumdan beri kafamı çok kurcalar, köleliğin kaldırılması, insan hakları vb. sosyal bilgiler konularında aklım hep adalet  ve hoşgörü dini olan islama giderdi.

son ve evrensel bir din olarak islam, kölelik uygulamasını neden kaldırmamış  / yasaklamamış acaba?  İslami ögretilerde peygamber ve sahabelerin kölelere karşı davranış ve tutumları hakkında pek çok iyi alıntılar var şüphesiz.  Hatta köle edinmeyi zorlaştıran, azad etmeye teşvik eden bazı uygulamalardan da bahseder ok. Ama neden kökten yasaklanmamış ?

Son ve evrensel bir din olarak,  5 vakit namaz, 30 gün oruç gibi zorlu  ibadetleri ve pek çok  dönemine ve dönemimize göre ağır, uygulaması fedakarlık isteyen  şeri kuralları koyan bir din köleliği neden kaldırmadı, kölelik yerine işçiliğe benzer sistemler gelemez miydi? Çünkü kölelik istediğin kadar iyi davran, sonuçta bir insanın  tüm haklarıyla sana ait olması gibi birşey, özgürlük ksıtılaması ve dolayısıyla adil olmayan bir durumdur. Bana kalırsa o dönemin arap cografyasında  şarabı yaskalamaktan çok da zor bir uygulama olmaması gerek.

Benzer bir soru işaretim de zekat oranı hakkında.   40 'da 1 elbette asgari bir limit ancak, asgari de olsa  çok düşük değil mi ? Pek çok şey katı kurallara emredilirken,  zekat gibi ekonomik adaleti sağlayacak bir hususta neden oran bu kadar düşük tutularak, daha fazlası vidana bırakılmış olabilir?

Amacım kötülemek, iğnelemek vs. değil, sadece sorgulamak. ve öğrenmek. Zira pek çok kaynak da okudum ancak bu konularda beni tatmin edecek mantıklı cevaplara ulaşamadım. O nedenle lütfen ötekileştirmeden, hakaret etmeden   islam ilmi ya da kendi mantıgınız çerçevessinde güzel yorumlarla tartışabilelim

sedatekin · Answer

yiensi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									@sedatekin;
sen ne anlatıyon be abla gözünü seviyim be abi 		Böyle devam et bilal. Zeka küpüm benim, meaşallah

Aliemre · Answer

Hocam benim bundan daha çok sorguladığım konular var. Güncel faiz konusu, ve birkaç ayette okuduğum Kuran'ın kendi içinde çelişmesi.(insanın yaratılması üzerine) Gerçekten merak ediyorum.

sedatekin · Answer

yiensi adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle

@sedatekin; İslamiyet bölgesel bir dindir ve nurcular vs. farklı bir dindir demişsiniz. O ayetten kasıt şehirlerin anası (merkezi) olan Mekke ve çevresindeki tüm insanlıktır. Nurculara sizden başka din diyen birini de görmedim profilinizde İzmir yazması hiç şaşırtmadı. @SEOmuhendisi; Toplum düzeni farklıdır belli başlı kurallar farklıdır. Örneğin içkinin yasaklanmasından bahsetmişsiniz. Bu toplumun düzenini nasıl bozabilir ? mantıksız. Ama düşünsenize yıllardır insanlar kölelik sistemi ile yaşamış basit bir örnekle Amerika'da aniden kalkan kölelik sistemi toplum düzenini bozdu ve insanlar kölelik sistemine geri döndü. "ABDde özgürlük taraftarı bazı eyaletlerde kölelik tamamen kaldırılmıştır. Ama Güney Amerika bu yasaklara karşı çıkmış kölecilik uygulamalarına devam etmişlerdir. " Tarihi olaylar sitesinden alıntıdır. Dediğim gibi İslamiyetten sonra kölelik sistemi tamamen değişti zaten. (Bakımını giyimini karşılicaksın, ne yersen onu ne içersen onu içiriceksin. gibi) Hocam 40/1 oranına neden bu kadar takıldınız anlamadım. Minimum tutar 40/1. Dediğiniz gibi 5/1 olsaydı misal siz verir miydiniz ? İnsanların çoğu karşı çıkardı. 10 Milyon servetin varsa 2 Milyonunu kim verir ? Bence kimse vermezdi.

İzmir konusunu açar mısınız öncelikle, şahsın yorumu ile İzmirli olmanın ne alakası var?

İçkinin yasaklanmasının toplumun düzenini bozmasından bahsetmiyorum, gelecek itirazdan bahsediyorum. Zira köleliği kaldırmak da toplumsal düzeni bozmaz, sen köleye para karşılıgnda aynı işi yaptırırsın. Kölelik gibi günün koşullarına göre sözleşmeli bir işçin olur, ancak özgür olur, isterse başka yerde işçilik yapabilir vs. Ancak bu durumda bedavaya yaptıracakken para vermek (işçilik) birileri tarafından itiraza sebep olacaktı. Ve ben aynı itirazın içkiye veya o zaman yasaklanan herhangi farklı yaygın bir kültüre de geleceğini örneğini verdim. Yanii diğerleri yapılırken, bu neden yapılamadı? Bence ekstra bir zorlugu yok pek çok gelen uygulamadan. Sen puta tapan adamı Allah'a inandırmışsın, köleliği mi yasaklayamayacaksın hocam?

Benim soru felsefemi anlamadınız, konu ABD, Fransa falan değil.

Son ilahi din diyoruz değil mi ? Allah'ın son kelamı diyoruz, onun üzerine bir kural, bir söz olabilir mi? Ve Allah'ın insanlara gelen son sözü ise, benim felsefemde kölelik pekala kaldırılıp yerine modern kölelik dediğimiz işçi sınıfı da olsa birşey getirilebilirdi "Allah'ın emri" ile. Putları kaldıran bir din bence köleliği çok daha rahat kaldırabilirdi. Yanılıyor muyum? İşte yanılıyor olabilirim ancak neden yanıldıgım konusunda tatmin edici cevap alamıyorum.

Ben 40/1 e e takılmadım, sadece sorguluyorum. Siz diyorsunuz ki 1/5 olsa kimse vermezdi? O zaman burada bir pazarlık mı var? Yani aslında 1/5 i olsa kimse vermez beni dinlemez, o zaman 1/40 mı yapalım ? böyle mi işliyor hocam mantık?

Aynı yer eçıkıyoruz, adam putu bırakıp Allah'a inanmış, malını mı sakınacak? Anlayamıyorum

Tüm insanlık mekke ve çevresinde mi yer alıyor? Eğer o ayetten kasıt, tüm insanlık demek ise her şeyi bildiğini ve zamandan mekandan münezzeh olduğunu düşündüğün süper über allahın bizim bu soruyu soracağımızı, senin kadar düşünememiş mi ki, tüm insanlık demek yerine mekke ve çevresi demiş?? İslam'ın bölgesel bir arap dini olduğunu gösteren ayet sadece bu da değil. Zuhruf 3'te biz anlayasınız diye kuranı arapça indirdik diyor. Türk arapçayı nereden bilebilir.. Türk'e gelmemiş çünkü bu apaçık bir arap bölgesel dini. İslamın evrensel değil, bir din olduğunu gösteren pek çok ayet var senin kitabında. Muhammed akıl edememiş bu dine Türklerinde girip, kaçkar önlerinden viyana kapılarına kadar islamı yayacağını mekke ve çevresi demiş. Bu kadar basit, bunu idrak etmek nasıl bu kadar zor olabilir. Sizin beyninizi kim badeliyor. İnandığınızı söylediğiniz dini okuyup araştırın en azından.. Sana araştırılacak bir konu daha vereyim; Çölün ortasındaki mekke nasıl şehirlerin anası oluyor? Hiç haritadan baktınız mı mekke'nin konumuna? Hangi ticaret yolları geçiyor bu şehirlerin anası olacak kadar değerli gördüğünüz mekke kasabasından? Şehirlerin anası gibi bir önem atfedilecek kadar ticaret yollarına yakın olan yer, arabistandaki mekke değil, ürdündeki bekkedir. Bekke kuranda'da geçmektedir.

Şüphesiz yeryüzünde insanlık için kurulmuş, bereketli ve doğru yol kaynağı ilk mabet Bekke de idi. (Ali imran 96)

İlk kurulan cami ve mescidlerin kıblesi de, arabistandaki mekkeyi değil ürdündeki bekkeyi göstermektedir.

bekke > bakka > petra konusunu araştırınız.

Bu arada bilgi ve okuma düzeyimden İzmir'li olduğuma şaşırmamıza sevindim. Esen kalın

SEOmuhendisi · Answer

lewy adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Merhabalar,

Sanırım beni engellemiş @SEOmuhendisi; burdan cevaplayayım sorusunu.

İslam neden köleliği yasaklamamıştır ?

El Cevap:

İslam nazarında harp dışında kölelik kabul olunmaz harpte mutlak olduğuna göre bu daima kalacaktır.

Kölelik kaldırısaydı savaşlarda öldürülme oranı artacaktır, halbuki köleler fidyeyi necat olarak kullanılıyordu.

İnsanlık tarihi boyunca kölelik kabul gördüğünden islamda bunu kucaklamıştır. 		sizi neden engellediğimi bilmiyorum, ancak engeli kaldırdım zira bu konuda cevabınızın olması lazım. Cevabınız islam felsefesine göre fazlasıyla önemli ve görülmeli diye düşünüyorum. Sadece sorgulayanlar için değil, inandıgını sanıp boş boş atıp tutanlar için de. O nedenle teşekkür ederim. Zira bu açıdan düşünmemiştim, savaşta öldürmektense, esir almak ( köle ) tercih edilmesi mantıklı bir durum gibi. Acı çekerek ölmektense anlık uyuşturucu kullanmak, zina suçuna girmekten se mastürbasnyon yapmak gibi bir mantıkla. ( Çeşitli islam düşünürlerinden duyduklarım) Bu konu üzerine düşüneceğim.

Konuya pek çok arkadaştan daha farklı bir cevapla katkı sundugunuz için ayrıca teşekkür ederim.

A.AY adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Hocam kölelik ozamanlarda evrensel bir düzen idi.
Alparslan Kuytul hocayı bir ara dinlemiştim.
Diyordu ki İslam ozaman istese de köleliği yasaklayamazdı. Buna gücü yetmezdi.
Neden böyle; Ozamanlarda savaşlar vardı.
Müslümanlar savaşı kazandığında esir alınma durumu vardı.
Erkeklere köle, Kadınlara cariye denir. Erkek ve Kadın esirler.
Hal böyle olunca. ya tüm esirleri öldürecekler, Yada rehin alacaklar.
Rehin alınma durumuna kölelik sistemi denir.
Yani savaş esirlerini mi öldürsünler.
Ya rehin köle olarak alacaklardı.
Ya öldüreceklerdi tümünü.
Yada serbest bırakacaklardı. 		benzer bir cevap, size de teşekkür ederim, dediğim gibi düşünürken girmediğim bir bakış açısıydı islam felsefesi açısından, bu perspektften düşününce mantıklı geliyor.

farklı konularda, mesajlarda, gari gurup suçlamalara maruz kalmışım

yahu yeri gelince sonradan müslüman olan gayrimüslümleri gururla örnek verisiniz. sorgulamak suç mu? o adamlar bunları sormadan mı müslüman oldu sanıyorsunuz ? benim şuan neye ne kadar inandıgım hakkında ne fikriniz var mesela? bu soruları pek ala inançlı bir müslüöman da sorabilir, bir cevap arıyorsam ötekileştirmek yerine ögretmek, cevaplamak çok mu zor?

lafa gelince bazıları çok müslüman, sen başta hoşgörüden sınıfta kalıyorsun haberin yok. neyse...

DomainBRO · Answer

Aliemre adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Hocam benim bundan daha çok sorguladığım konular var. Güncel faiz konusu, ve birkaç ayette okuduğum Kuran'ın kendi içinde çelişmesi.(insanın yaratılması üzerine) Gerçekten merak ediyorum. 		PM at cevaplamaya calisayim çelişiyor dediğin kısmı da atarsan sevinirim kuran okurken veya dinlerken manasına bakmanız gerekmektedir ve hangi olaydan sonra indigini bilmeniz gerekmektedir yoksa böyle çelişiyor der bir şey buldugunuzu zannedersiniz ve oyalanir durursunuz o konuyla &#128522;

Allah'a yemin olsun bir tane çelişmeye rastlamadım Kuran'da

Bunuda izlemeni tavsiye ederim

https://youtu.be/Q7RqzmWQ458

A.AY · Answer

Hocam kölelik ozamanlarda evrensel bir düzen idi.
Alparslan Kuytul hocayı bir ara dinlemiştim.
Diyordu ki İslam ozaman istese de köleliği kaldıramazdı. Buna gücü yetmezdi.
Neden böyle; Ozamanlarda savaşlar vardı.
Müslümanlar savaşı kazandığında esir alınma durumu vardı.
Erkeklere köle, Kadınlara cariye denir. Erkek ve Kadın esirler.
Hal böyle olunca. ya tüm esirleri öldürecekler, Yada rehin alacaklar.
Rehin alınma durumuna kölelik sistemi denir.
Yani savaş esirlerini mi öldürsünler.
Ya rehin köle olarak alacaklardı.
Ya öldüreceklerdi tümünü.
Yada serbest bırakacaklardı.
Bu 3 seçenek vardı.

SEOmuhendisi · Answer

yiensi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									@SEOmuhendisi;sizin dediğiniz gibi herkes Allah'ın emirlerine uysaydı şuan böyle mi olurduk. İzmir konusu da malum hocam. Sosyal medyada nasıl din düşmanı olduğunu görüyoruz. Siz neye inanmak istiyosanız inanız ben daha tartışmak istemiyorum teşekkürler. 		Benim neye inadıgımın önemi yok, İzmir ne alaka? ben malum kısmını anlamadım, anlatınız lütfen

Seyit25 adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Hocam olaya biraz daha geniş açıdan bakın; insanlar bir değil, iman seviyesi aynı değil. Cennet kat kat buradaki iman mertebene göre orada mükafatını bulacaksın. Pazarlık değil Allah yarattıklarını tanıdığı için çoğunluğun yapabilecekleri şeyler minimum olarak belirlenmiş. Ama fazlasını yapmaları için de sürekli teşvik edilmiş. Her puta tapmayan veya inandım diyen insan aynı imani mertebede değil. Sadece zekat oranını değil İslam da ki birçok şeyi bu şekilde düşünebilirsin. O zaman başka biri de niye günde 5 vakit namaz var bence en az 40 vakit olması lazım diyebilir. Allah a inanıyorsa dediğini mi yapmayacak. Veya oruç niye 1 ay daha çok olması lazım Hz. Davut gibi oruç tutulması lazım diyebilir. Bir gün aç bir gün tok. Allah'a inanmış dediğini mi yapmayacak. Bilmem anlatabildim mi? 		Hocam içkide neden minimum yok.

Yanlış anlamayın beni gerçek anlamda soruyorum,  namaz kıldıgım dönemlerde aynı zamanda alkol alıyordum ben. Ve de en ufak bir olumslzugu, kötülüğü, başkasına zararı yoktu.  Seviyordum ve içiyordum, sigara da içiyordum. Sizin mantıgınızla gidersek, içkide de o zaman tir taban olsaydı?  Şuan içki de yasak ancak pek çok inançlı insan dayanamıyor, uygulayamıyor ve içiyor. O zaman kuralların ne anlamı var  diyorum ben de?

Fahrettin adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Merhabalar.

Sorunuza cevap olur mu bilmiyorum. Ama olaya farklı bakış açısı getirmesi için kölelik hukukundan bahsedebilirim.

Roma da kölelik kurumu kapsamlı bir şekilde düzenlenmiş.
Kölelerin cezai sorumlulukları, köle sahibinin sorumlulukları vs. kanun şeklinde düzenlenmiş.

Şunu biliyoruz ki hukuk ve kanunlar bir işin içine giriyorsa, o işi insanlar kendi kendilerine çözememişler.
Olay o kadar büyümüş ki insanların eline yüzüne bulaşmış, devlet olaya el atmak zorunda kalmıştır.

Kölelik neredeyse tarihin başından beri var olan. Toplum yapısının içine işlemiş olan bir sistemdir.
Bazı açılardan da sonuçtur. Örneğin Roma da para borcunu ödeyemeyen kişi köle olabilir.
Günümüz Türkiye'si borç ilişkilerini göz önüne alarak düşünürseniz daha net anlaşılacaktır.

Ya da savaşın bir yaşam biçimi olduğu orta çağı hayal edelim. İnsanların beslenmesi lazım.
Besin üretiminde çalışabilecek herkes savaşabilir de. İnsanlar savaşta ölünce besini kim üretecek.
Sürekli birbirlerini öldüren insanların olduğu bir ortam var. Yeni doğan bir bebek %50 ihtimalle büyümeden ölecek.

Savaşta insanları öldürmek yerine, esir alıp üretimde kullanmak mecbur kalınan bir durum haline gelmiş.
Tüm dünyada insan hakları diye bir şeyi de duyan yok. Dolayısıyla o zamanın şartlarında kölelik
zorunlu kötülük gibi bir şey haline gelmiş. Savaşta ölürsen oyun biter. Ama köle olunca kurtulman
ve hayatına devam etmen mümkün.

(Günümüz hayat görüşleri ve algılayışları ortaçağı olduğu gibi hayal edemez.
İnsanlık olarak kolektif zihnimiz sanayi devriminden sonra geri dönmeyecek şekilde değişti.)

İnsanların içine işlemiş olan, hayatın olağan akışı içinde herkes tarafından makul olarak görülen ve
hakkında yazılı yazısız kanunlar olan bir müesseseyi kimse bir anda kaldıramaz.

Bu durum "Alışmış kudurmuştan beterdir" sözü ile kastedilen duruma benzer.
Ve bu tip küresel çapta bir insan ırkı alışkanlığını bir anda yok edemezsin.
Sadece kurallara tabi hale getirebilirsin. Nitekim hala kurallara tabi durumda.
Tümden yok edilmiş değil.

Böyle giderse de hiç yok olmayacak. Sadece efendiler değişecek. Yavaş yavaş değişmeye başladı zaten.
Şu anda "İnfluencer" arkadaşlarının youtube yapay zeka algoritmasının kölesi olmadığını, ne yazık ki artık iddia edemiyoruz.
İlerde bir uzaylı istilası olmazsa 20-30 seneye yapay zeka efendilerin insan köleleri herkes tarafından makul karşılanacak.

Sonuç olarak tüm dünyada olduğu gibi (Avrupa ve Amerika'daki düşlünce hareketleri) kölelik azaltılarak ve insanların bilinçlenmesi sağlanarak yavaş yavaş yok edilmeye çalışılmış gibi duruyor.
Başarılı oldu mu bilemiyorum. Ama bir insanlık suçu olan köleliğin bitirilmesi gerektiği aşikar.

İyi forumlar 		
Teşekkürler hocam

yiensi · Answer

@sedatekin; Okumadığınız için diyerek dinsiz egonu da göstermişsin. LİNK 1. Apaçık anlayasınız diye biz onu arapça indirik ayetinden bahsedip yine araplara ait bölgesel bir din olduğundan bahsetmişsin. LİNK 2. Dinsiz insanla dini tartışmak çok yorucu olduğu için direk alıntı bıraktım.

Seyit25 · Answer

SEOmuhendisi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									
Hocam içkide neden minimum yok.

Yanlış anlamayın beni gerçek anlamda soruyorum, namaz kıldıgım dönemlerde aynı zamanda alkol alıyordum ben. Ve de en ufak bir olumslzugu, kötülüğü, başkasına zararı yoktu. Seviyordum ve içiyordum, sigara da içiyordum. Sizin mantıgınızla gidersek, içkide de o zaman tir taban olsaydı? Şuan içki de yasak ancak pek çok inançlı insan dayanamıyor, uygulayamıyor ve içiyor. O zaman kuralların ne anlamı var diyorum ben de? 		Yapılması gereklerle yapılmaması gerekenleri karıştırmayalım. Zekat vermek yapılması gereken bir şey ve bir seviye belirlenmiş. İçki içmek yasaklanmış bir şey. Çoğu yasak azı serbest olmaz nitekim bu tür şeylerde bağımlılık olayı vardır bugün az içen yarın öbür gün mutlaka çok içer, yasaklanmasındaki amaç zaten tamamen ortadan kaldırmak. Yani yasaklarda limit diye bir şey mantık olarak olamaz. Yani 1 adam öldürmek serbest ama 1 den sonrası günah vs. olabilir mi?

SEOmuhendisi · Answer

Seyit25 adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Yapılması gereklerle yapılmaması gerekenleri karıştırmayalım. Zekat vermek yapılması gereken bir şey ve bir seviye belirlenmiş. İçki içmek yasaklanmış bir şey. Çoğu yasak azı serbest olmaz nitekim bu tür şeylerde bağımlılık olayı vardır bugün az içen yarın öbür gün mutlaka çok içer, yasaklanmasındaki amaç zaten tamamen ortadan kaldırmak. Yani yasaklarda limit diye bir şey mantık olarak olamaz. Yani 1 adam öldürmek serbest ama 1 den sonrası günah vs. olabilir mi? 		
katılıyorum, ancak zekat konusuna bakarsanız aslında o da bir yasakmala, paylaşmamayı yasaklıyor ve  paylaşmayı zorunlu kılıyor bir nevi.

yani orada keyfe keder bir teşvikten ziyade ekonomik adaleti sağlama mantıgı var ya, o nedenle 1/40  anlayamıyorum

sedatekin · Answer

yiensi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									@sedatekin; Okumadığınız için diyerek dinsiz egonu da göstermişsin. LİNK 1. Apaçık anlayasınız diye biz onu arapça indirik ayetinden bahsedip yine araplara ait bölgesel bir din olduğundan bahsetmişsin. LİNK 2. Dinsiz insanla dini tartışmak çok yorucu olduğu için direk alıntı bıraktım. 		Okumadığını yüzüne vurmamdan ağlıyorsun, yine gelip başka bir şeyhin, şıhın, mollanın, dürrizadenin, hocanın ağzını link olarak bırakıyorsun. Sen ne okudun da anladın, onu anlat hele.. Benimkisi ego değil, bilale anlatır gibi anlattım bak yine anlamamışsın. Benimkisi senin bilmediğini ve okumadığını yüzüne vurmak. Kitabında yazdığı gibi, hiç bilenle bilmeyen bir olur mu  Oku kitabını ondan sonra tartışalım. Bak ne güzel sen dinlisin, ben dinsiz. Dininden getir tatmin edici cevap, imana gelelim, cennet isimli bahçede göğsü yeni tomurcuklanmış vildan(kız)lar ile bıyığı yeni terlemiş gılman(oğlan)larla zevki sefa sürelim..

Seyit25 · Answer

SEOmuhendisi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									katılıyorum, ancak zekat konusuna bakarsanız aslında o da bir yasakmala, paylaşmamayı yasaklıyor ve paylaşmayı zorunlu kılıyor bir nevi.

yani orada keyfe keder bir teşvikten ziyade ekonomik adaleti sağlama mantıgı var ya, o nedenle 1/40 anlayamıyorum 		Dediğinizde bir yasaklama yok ki kimse 40/1 den fazlasını vermesin demiyor ki verebileceğin kadar ver gücün nereye yetiyorsa istersen 10/1 ver istersen 5/1 ver. Hocam biraz daha araştırma, okuma yaparak anlayabileceğinize inanıyorum. Ayrıca infak konusunu da araştırırsanız daha iyi olur.

SEOmuhendisi · Answer

Seyit25 adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Dediğinizde bir yasaklama yok ki kimse 40/1 den fazlasını vermesin demiyor ki verebileceğin kadar ver gücün nereye yetiyorsa istersen 10/1 ver istersen 5/1 ver. Hocam biraz daha araştırma, okuma yaparak anlayabileceğinize inanıyorum. Ayrıca infak konusunu da araştırırsanız daha iyi olur. 		
1/40dan az vermesin diyor ama, bu da bir yasaklamadır. Ben araşırıyorum hocam zaten, ancak henüz 40 da 1gibi düşük bir oranı anlayabilecek bir kaynaga erişemedim. Mesela bazı arkadaşlar kölelik konusunda mantıklı yorumlar yapmış, onları düşüneceğim

yiensi · Answer

@sedatekin;
sen ne anlatıyon be abla gözünü seviyim be abi

SEOmuhendisi · Answer

yiensi adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									@sedatekin;
sen ne anlatıyon be abla gözünü seviyim be abi 		https://www.youtube.com/watch?v=v5mggaClLso

Fahrettin · Answer

Merhabalar.