Hisse veya Fon Nasıl Alabilirim, Neye Göre Araştırmalıyım?

Arkadaşlar merhaba.

Kripto'yu uzun süre araştırmış, eğitimler almış, gruplara katılmış ve uzun zaman harcamıştım.
Daha sonra bir kayıp yaşadım ve artık içerdeki parayı hiç ellemiyorum. Kriptodan da bir nebze uzak durmaya çalışıyorum. Dolayısıyla yeni bir maratona girmeye de üşeniyorum o yüzden kurs almak, video izlemek şuan biraz gözüm yemiyor o yüzden özetle 4 soru hazırlayıp sizlere sormak istedim.
Daha somut, arkasında gerçek fiziksel gelişimin olduğu şeylere yatırım yapmak istiyorum, örneğin teknoloji firmaları gibi...

Ancak Yurtdışı hisse almak çok pahalı, 25$ ücret vermek istemiyorum.
Dolayısıyla Türk hisse alacağım.
Garanti bankasından alacağım çünkü orda hesabım var. Muhtemelen daha uygun bankalar da vardır ama hesap açmaya üşeniyorum açıkcası...

Şimdi sormak istediğim soru şu:

1- Hisse ile fonun farkı özetle nedir, bir iki cümleyle.

2- Çok fazla hisse var, şöyle üstün körü bi 1700 tane falan var sanırım şuan. Mesela kriptoda bu kadar karışıklık yok, örneğin bakıyorsun işte ne biliyim NEO'da umut görüyorsun, iki makale okuyorsun, bi analiz yapıyorsun giriyorsun. Burada nasıl oluyor bu iş? mesela herkes aselsan bilindik diye aselsana mı giriyor, yada oturduğunuz muhite yakın şirket mirket varsa ona mı yatırıyorsunuz yani bundaki haber alma nasıl oluyor, neye göre "şu hisse çıkabilir" düşüncesine sahip oluyorsunuz?

3- Buna nispeten daha az fon var, benim kulaktan duyma bilgime göre fon rastgele toplanmış hisselermiş, yalnış olabilir bu, kulaktan dolma dediğim gibi. Eğer fon alırsam seçenek nispeten daha az yaklaşık 20-25 tane fon var garantide. Bunların arasında GUH-GPY YABANCI BYF.FON SEP(TEKNOLOJİ) diye bir fon var, ben dediğim gibi teknolojik firmalara yatırım yapmak istiyorum, fon alırsam bu fonu mu almam gerekiyor? bu fon teknoloji firmalarını mı temsil ediyor? içindeki YABANCI ibaresi ne anlama geliyor?
Karşısında şöyle değerler var, biri fiyat, öteki yılbaşından bu yana getiri, en sondaki de alış valörü diyor. Bunlar ne anlama geliyor? mesela yılbaşından bu yana getiri 4,2184 ne anlama geliyor, 4₺ mi, %4 mü, mesela 100₺ vardı içerde yılbaşından bu yana 104 lira mı oldu demek bu?


4- Son olarak, her ne kadar borsaya yönelmiş olsam da çok sabırsız bir insanım. Elimden geldiğince düzenli yatırım yapıp elimi o paraya sürmemeyi planlıyorum... Ama yine de içimdeki acelecilik ve sabırsızlık dolayısıyla biraz endişeliyim. Aldığım hisse yada fon hangisi daha hızlı çıkmaya meyilldir, hangisini almak daha mantıklı bir hamle olur, velev ki acil bir durum oldu mesela kriptoda bi anda para %50 düşebiliyor, acil durumda çekemiyorsun, ama mesela burada ne alsam acil durumda çektiğimde az zarar ederim..

Bu kadar, sorularımı yanıtlarsanız çok mutlu olurum. Yatırım tavsiyesi istemiyorum, sadece temel bilgi.
Çok teşekkürler.

1- BİR HİSSE SENEDİ FONUNUN RAKİBİ BORSA ENDEKSİDİR
2- Bist100 takip edebilirsin.
3- Dolayısıyla Türk hisse alacağım.
4- T1-T2-T3-T4 Hisselerden alırsan beklersin

Hocam çok teşekkür ederim fakat 1 ve 3. cevapları anlayamadım

1- Borsada yatırım yapmak doğrudan bir şirketin hisse senetlerine yatırım yapmak anlamına gelirken
yatırım fonlarına yapılan yatırım hisse senedi, tahvil gibi birçok menkul kıymeti içeren kolektif bir yatırım aracıdır.

3 Bist'deki iyi teknoloji firmaları var logo gibi. Armada , arena bilgisayar..

misal 70k paran varaa eğer.
10k tcd yatırım fonu al
10k nnf yatırım fonu al
10k oph yatırım fonu al
10k ıpj ytırım fonu al
10k aft yatırım fonu al
20k ise nakit bekletir



ytd

Ben de kriptodaki aşırı oynaklıktan, denetimsizlikten ve muhatapsız olmasından dolayı var olan bakiyelerimi bist100 e taşımıştım.
Öncelikle kripto paradaki kazanç oranını, kaldıraçlı işlem yapmıyorsanız viop veya varantla ilgilenmeyecekseniz asla bulamazsınız. Ve borsa uzun vadeli düşünülmesi gereken bir yatırım. Bunları kabul ettiğinizi varsayıyorum. Öyle değilse aşağısını okumayın 1000 liralık coin alıp oyun oynamaya devam edin. Çünkü bu işin hissini, verdiği duyguyu iyi biliyorum. Dünyaları da kaybetsen yine istersin bir şeyi alıp satmayı. Ve beklemeyi hayal kurmayı.

1 - Hisse bir şirkete ait. Fon ise, bir çok sektörden veya şirketten oluşmuş olabilir. Basitçe böyle diyebilirim. Fonun bir yöneticisi olur. Ayrıca bu fondan belirli miktarda yönetim giderleri olur. Araştırıp bakmak gerek.
Mesela teknoloji hisselerine yatırım yapmak istiyorsun ? Aselsana mı indeks bilgisayara mı papilon savunmaya mı hangisi olsun kararsızsın. Teknoloji hisselerinden oluşturulmuş fonlar var. % 10 aselsan % 15 indeks vb gibi portföy yöneticileri tarafından oluşturulmuş fonlar bunları düşünebilirsin.
Kendin bir yatırım hesabı açıp örneğin 100 tl bütçen var ise 10 tl yi teknolojiye ayırırsın. 10 tl nin de 2 tl si ile aselsan 3 tl si ile indeks 2 tl si ile xx şirketi ... gibi ayırabilirsin.

2- 1700 kusur tane hisse senedi olması 1700 üne de yatırım yapılabilir anlamına gelmiyor. Burada önemli şirketin öz sermayesi, karlılık oranı, kısa ve uzun vade yükümlülükleri, her şeyden öncesi halka açıklık oranı ve yöneticilerin güvenirliği, Kriptoda whitepaper vardır bilirsin. Şunu yapacağız, şu olacak vb yayınlarlar. Borsada ise şirketlerin faaliyet raporları var. Onları okuyacaksın. İnceleyeceksin. Bist 100 ün dışına çıkılması pek tavsiye edilmiyor balon şirketler yüzünden. Malum denetimler ne derece yapılıyor ?? Bir hisse senedi ne kadar çok halkın elinde ise, ne kadar çok hacmi alım - satımı yüksekse o kadar iyidir diyebilirim ilk bakışta. Diğer türlü alırsın satamazsın. 4.90 dan almışsındır 10 dk sonra sat emri girmek istesen 4.45 ten bulursun gibi kademelerin arası uçurumdur.

Hisseyi neye göre seçmeliyim dersen 3 tür insana bölebilirim. 1. si akıllı adamdır. Belki haftalar aylarca oturur araştırır şirketin bilançolarını tek tek gözden geçirir. O adam öyle bir gelecek görür ki sabreder aselsan gibi 0.85 ten almıştır 10 sene içerisinde 40 liralara çıkıp defalarca bölünmüş ve temettü de ödemiştir.
2. adam sağdan soldan duyduğuna yatırır. Tüyo bekler. Alınca bir an önce çıksın ister. Bekledi kazanamayınca çıkar hisseden. Ya da borsanın yükseldiği ( öyle zannedildiği ) bir dönemde girmiştir. Zaten 1700 şirketin %90 ı yükselmiştir o dönemde. Öyle kazanmıştır. Sonra hep öyle olacak zanneder kredi çeker arabasını satar 1 sene sonra mal varlığı % 50 erimiş olur.

3. adam vardır belki sektörü tahmin etmiştir. Demiştir ki teknoloji uçacak. Veya virüs çıktı ülkemize gelirse sağlık sektörü patlar. Eczacıbaşı 4x yapar gibi. Fakat hisseyi gözü kapalı seçmiştir. Örneğin gelişmeye açık pegasus var iken bilmeden sağlam diye bir sürü borcu olan thy almıştır. Veya elemanların maaşını ödeyemediğini bilmeden bimeks almıştır.

Bütün bunların öncesinde ben bir kaç soru sormak istiyorum.
1-Ne kazanmayı bekliyorsun borsadan ? Örnek bir bütçe vereyim. 50 bin tl yatırdın diyelim. Bir yıl sonra ne kadar olması seni tatmin eder ?
2-Ne kadar sürede bir bakiyeni kontrol edersin ?

Hocam yorumun için teşekkür ederim.
Sorularını şöyle cevaplayım.
1- 50bin tl değilde, küçük örnek vereyim, mesela 100 lira yatırdıysam 1 yıl sonra 150-200 falan olsa beni tatmin eder.
2- kriptoda her gün her dakika kontrol ediyordum ama borsada daha az bakmayı planlıyorum, hafatada bir falan belki.

Yıllık % 50 - %100 kazanç hisse için çok fazla. Bak ülkemizde yıllık enflasyon % 10 üzerinde. Bir çok hisse yıllık bazda baktığında bu eşiği dahi geçebilmiş değil. Bazıları verdiği temettü ile bazıları bedelsiz sermaye artırımı ile enflasyonu kurtarıyor belki yıllık % 2 veya üç kazandırıyor. Yani birim bazda enflasyondan arındırılmış olarak düşünürsek 100 liraya yılda 102 lira falan kazanabilirsin.

Senin bahsettiğin kazançları elbette kazanabilirsin fakat yıllık değil. Vadesi çok daha uzun olmalı. 5 yıl 10 yıl gibi. Bu sene 130 lira olur belki seneye 110 a düşer hisse ama bir bakmışsın 5 sene sonra 400 olmuş + verdiği temettüler vs.
Bitcoini örnek vermek istiyorum sana alışkın olduğun için. 10+ yıl önce btc alanlar niçin aldı ? Şu anda alanlar niçin alıyor ? Bunu bir düşün. Bu potansiyelin her zaman borsada var olduğunu bil. Bir şeyleri önceden düşünmek gerek. Sadece bahsettiğin ve kriptodan alışkın olduğun kazançlar hissede pek yok. Belki viop veya varant bakabilirsin. Ne kadar çok kazanç oranı o kadar çok risk demek.

Ozaman bildiğinde kal kriptodan devam et mi diyorsunuz hocam? çünkü %2 ne biliyim yani bilemedim :/