Ben de kriptodaki aşırı oynaklıktan, denetimsizlikten ve muhatapsız olmasından dolayı var olan bakiyelerimi bist100 e taşımıştım.
Öncelikle kripto paradaki kazanç oranını, kaldıraçlı işlem yapmıyorsanız viop veya varantla ilgilenmeyecekseniz asla bulamazsınız. Ve borsa uzun vadeli düşünülmesi gereken bir yatırım. Bunları kabul ettiğinizi varsayıyorum. Öyle değilse aşağısını okumayın 1000 liralık coin alıp oyun oynamaya devam edin. Çünkü bu işin hissini, verdiği duyguyu iyi biliyorum. Dünyaları da kaybetsen yine istersin bir şeyi alıp satmayı. Ve beklemeyi hayal kurmayı.

1 - Hisse bir şirkete ait. Fon ise, bir çok sektörden veya şirketten oluşmuş olabilir. Basitçe böyle diyebilirim. Fonun bir yöneticisi olur. Ayrıca bu fondan belirli miktarda yönetim giderleri olur. Araştırıp bakmak gerek.
Mesela teknoloji hisselerine yatırım yapmak istiyorsun ? Aselsana mı indeks bilgisayara mı papilon savunmaya mı hangisi olsun kararsızsın. Teknoloji hisselerinden oluşturulmuş fonlar var. % 10 aselsan % 15 indeks vb gibi portföy yöneticileri tarafından oluşturulmuş fonlar bunları düşünebilirsin.
Kendin bir yatırım hesabı açıp örneğin 100 tl bütçen var ise 10 tl yi teknolojiye ayırırsın. 10 tl nin de 2 tl si ile aselsan 3 tl si ile indeks 2 tl si ile xx şirketi ... gibi ayırabilirsin.

2- 1700 kusur tane hisse senedi olması 1700 üne de yatırım yapılabilir anlamına gelmiyor. Burada önemli şirketin öz sermayesi, karlılık oranı, kısa ve uzun vade yükümlülükleri, her şeyden öncesi halka açıklık oranı ve yöneticilerin güvenirliği, Kriptoda whitepaper vardır bilirsin. Şunu yapacağız, şu olacak vb yayınlarlar. Borsada ise şirketlerin faaliyet raporları var. Onları okuyacaksın. İnceleyeceksin. Bist 100 ün dışına çıkılması pek tavsiye edilmiyor balon şirketler yüzünden. Malum denetimler ne derece yapılıyor ?? Bir hisse senedi ne kadar çok halkın elinde ise, ne kadar çok hacmi alım - satımı yüksekse o kadar iyidir diyebilirim ilk bakışta. Diğer türlü alırsın satamazsın. 4.90 dan almışsındır 10 dk sonra sat emri girmek istesen 4.45 ten bulursun gibi kademelerin arası uçurumdur.

Hisseyi neye göre seçmeliyim dersen 3 tür insana bölebilirim. 1. si akıllı adamdır. Belki haftalar aylarca oturur araştırır şirketin bilançolarını tek tek gözden geçirir. O adam öyle bir gelecek görür ki sabreder aselsan gibi 0.85 ten almıştır 10 sene içerisinde 40 liralara çıkıp defalarca bölünmüş ve temettü de ödemiştir.
2. adam sağdan soldan duyduğuna yatırır. Tüyo bekler. Alınca bir an önce çıksın ister. Bekledi kazanamayınca çıkar hisseden. Ya da borsanın yükseldiği ( öyle zannedildiği ) bir dönemde girmiştir. Zaten 1700 şirketin %90 ı yükselmiştir o dönemde. Öyle kazanmıştır. Sonra hep öyle olacak zanneder kredi çeker arabasını satar 1 sene sonra mal varlığı % 50 erimiş olur.

3. adam vardır belki sektörü tahmin etmiştir. Demiştir ki teknoloji uçacak. Veya virüs çıktı ülkemize gelirse sağlık sektörü patlar. Eczacıbaşı 4x yapar gibi. Fakat hisseyi gözü kapalı seçmiştir. Örneğin gelişmeye açık pegasus var iken bilmeden sağlam diye bir sürü borcu olan thy almıştır. Veya elemanların maaşını ödeyemediğini bilmeden bimeks almıştır.

Bütün bunların öncesinde ben bir kaç soru sormak istiyorum.
1-Ne kazanmayı bekliyorsun borsadan ? Örnek bir bütçe vereyim. 50 bin tl yatırdın diyelim. Bir yıl sonra ne kadar olması seni tatmin eder ?
2-Ne kadar sürede bir bakiyeni kontrol edersin ?