KOSGEB Hakkında Sorular [Yardım]

Question

Selamlar,

Bir arkadaşımla reklam ajansı açmak istiyoruz. İstanbul'da olacak ve bildiğiniz gibi çok gideri olan bir meslek değil. 4-5 bilgisayar.

Ancak arkadaşım fotoğrafçılıkta çok iyi. İsteğimiz aynı şirket üzerinden düğünlere vs. gidip, nişan çekimleri vs. yapabilmek.

Soracaklarım şunlar;

50-75.000TL bize yeterli.

Bu gayede;

* Dediğim sisteme ödenek çıkar mı? (Geri ödemesiz)
* Eğitimi alsak, arkadaşıma ayrı bana ayrı çıkar mı?
* İlk parayı veriyorlar biz öyle mi satın alıyoruz her şeyi?
* İşçi alsak (grafiker, sosyal medya uzmanı vs) maaşını belli bir süre KOSGEB mi karşılıyor ya da İŞKUR. Yarısını ve ya daha fazlasını da olsa.
* Ek avantajlar nedir?

Bilen arkadaşlar bilgilendirirse sevinirim.

Zeki Ersin Yıldırım · Answer

Sungmert adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Çok sevinirim, izniniz olursa da arkadaş olarak ekledim.

Şu an çalıştığım ajans adi ortaklık iken limitede geçti ve ciddi anlamda kurumsal firmalarla anlaşma faydası yakaladılar.

Siz de bu sebepten dolayı söylüyorsunuz yanılmıyorsam. 		Yanlış anlaşılmasın ama ticaret yapıyoruz. Her olasılığı düşünmek lazım. En basidi şahıs firması ile bankaya gittiğinizde ilgilenmiyorlar. Ancak limited olduğunda biraz daha farklı gözle bakılıyor. İstisnalar kaideyi bozmaz tabi, ben genel konuşuyorum. Bunun dışında Allah korusun bir gün iflas gibi bir durum olduğunda, şahıs firmanız var ise sizin şahsi mal varlığınıza da işlem yapılabiliyor. Fakat limited şirketlerde eğer şahsi kefalet vermemişsen, senin şahsi mal varlığına karışamıyorlar. Bu yazdıklarımı da bazı arkadaşlar farklı yerlere çekmesin lütfen... Bilgilendirme amacı ile yazıyorum.
Ek olarak şahıs firması ile kredi alacağınız zaman, sadece sizin kkb puanınıza bakılır. Fakat limited şirket ile başvuru yaptığınız da işin içine şirket varlıkları, ortakların kkb raporları vb. gibi bir çok etken girer. Sizin kkb puanınız düşük olsa bile diğer etkenlerin yeterli olması durumunda daha rahat kredi alabilirsiniz.

samsunsoftware · Answer

Sungmert adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Selamlar,

* Dediğim sisteme ödenek çıkar mı? (Geri ödemesiz)
* Eğitimi alsak, arkadaşıma ayrı bana ayrı çıkar mı?
* İlk parayı veriyorlar biz öyle mi satın alıyoruz her şeyi?
* İşçi alsak (grafiker, sosyal medya uzmanı vs) maaşını belli bir süre KOSGEB mi karşılıyor ya da İŞKUR. Yarısını ve ya daha fazlasını da olsa.
* Ek avantajlar nedir?

Bilen arkadaşlar bilgilendirirse sevinirim. 		1- sisteme ödeme cikar onda problem yok
2- eğitimi alirsin seninde sertifikan olur onunda ama 1 dükkana 2 kez destek vermez
3- hayır sen masrafını yapcaksın faturalandırıcaksın kosgep 6 ay içinde inceler sana uygun görürse misal 5 liralik makine ile bu işi yapabileceksen 10 liralik makine niye aldin kardeşim der üzerini çizer
4- personel desteği veriyor sigortasını parasını onlar karşiliyor 3-4 ay sadece

Mert.in · Answer

MuratcanATAK adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									https://medium.com/turkce/kosgeb-ger...u-e574097da11d

umarım yeterli olur  		Favoriye attım, en kısa zamanda okuyacağım. Çok teşekkürler

Hyperse · Answer

https://medium.com/turkce/kosgeb-ger...u-e574097da11d

umarım yeterli olur

Zeki Ersin Yıldırım · Answer

Vergiseldestek1 adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Değerlendirilmesi lazım her zaman mantıklı olmaz

Sn. @Sadraf; Kosgeb ve şirket türleri ile ilgili verdiğiniz bilgiler için teşekkürler ancak Limited şirketle ilgili düzeltmemiz gereken bir kaç husus var. Limited şirketlerde ortakların şahsi mal varlığına dokunulamaz diye bir kural yoktur. Şirket müdürü olan ortak mal varlığı ile sorumludur. Bunun dışında müdür olmaksızın sermaye koyan ortak ise şirketin borçlarına karşı sermayesi oranında sorumludur. Buradaki kritik kelime sermayesi "tutarında" değil "oranında" olması. Öncelik olarak şirketin mal varlıklarına el konulur borcun kalan kısımları şahsi mal varlığınızdan alınır. Tabiki sermaye yapısına göre limited düşünülebilir fakat borç tarafından bir avantaj olduğunu söylemek doğru olmaz. Son zamanlardaki girişimci teşviklerinin de şahıs işletmelerinde mümkün olduğunu söylemekte fayda var.

Ek olarak bir arkadaş basit usül önermiş ancak e-ticarette basit usul olamayacağı net olarak basit usul rehberlerinde yazılmaktadır. Ben bir kaç defa denedim gelen yoklama memurları kabul etmedi. Bulunan ile ve yoklama memurunun konuyu bilmemesine göre değişiklik gösterime ihtimali düşük de olsa vardır ancak yaptırımları olduğu unutulmamalıdır. 		Aynen haklısınız. Fakat arkadaşın yapmayı düşündüğü işin büyüklüğünü kafamda canlandırarak şahsi yorumumu yaptım. 10 bin lira sermayeli kurulan şirket gibi...
Elbette limited şirketin, şahıs şirketine göre yükümlülükleri ya da masrafı fazladır. Ancak abartı bir şekilde değil. Ben kendi tecrübelerime ve gördüklerime dayanarak fikrimi söyledim.

Vergiseldestek1 · Answer

Sungmert adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Ciddi anlamda çok önemli konular hocam bunlar. Kesinlikle limited mantıklısı. 		Değerlendirilmesi lazım her zaman mantıklı olmaz

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Yanlış anlaşılmasın ama ticaret yapıyoruz. Her olasılığı düşünmek lazım. En basidi şahıs firması ile bankaya gittiğinizde ilgilenmiyorlar. Ancak limited olduğunda biraz daha farklı gözle bakılıyor. İstisnalar kaideyi bozmaz tabi, ben genel konuşuyorum. Bunun dışında Allah korusun bir gün iflas gibi bir durum olduğunda, şahıs firmanız var ise sizin şahsi mal varlığınıza da işlem yapılabiliyor. Fakat limited şirketlerde eğer şahsi kefalet vermemişsen, senin şahsi mal varlığına karışamıyorlar. Bu yazdıklarımı da bazı arkadaşlar farklı yerlere çekmesin lütfen... Bilgilendirme amacı ile yazıyorum.
Ek olarak şahıs firması ile kredi alacağınız zaman, sadece sizin kkb puanınıza bakılır. Fakat limited şirket ile başvuru yaptığınız da işin içine şirket varlıkları, ortakların kkb raporları vb. gibi bir çok etken girer. Sizin kkb puanınız düşük olsa bile diğer etkenlerin yeterli olması durumunda daha rahat kredi alabilirsiniz. 		Sn. @Sadraf; Kosgeb ve şirket türleri ile ilgili verdiğiniz bilgiler için teşekkürler ancak Limited şirketle ilgili düzeltmemiz gereken bir kaç husus var. Limited şirketlerde ortakların şahsi mal varlığına dokunulamaz diye bir kural yoktur. Şirket müdürü olan ortak mal varlığı ile sorumludur. Bunun dışında müdür olmaksızın sermaye koyan ortak ise şirketin borçlarına karşı sermayesi oranında sorumludur. Buradaki kritik kelime sermayesi "tutarında" değil "oranında" olması. Öncelik olarak şirketin mal varlıklarına el konulur borcun kalan kısımları şahsi mal varlığınızdan alınır. Tabiki sermaye yapısına göre limited düşünülebilir fakat borç tarafından bir avantaj olduğunu söylemek doğru olmaz. Son zamanlardaki girişimci teşviklerinin de şahıs işletmelerinde mümkün olduğunu söylemekte fayda var.

Ek olarak bir arkadaş basit usül önermiş ancak e-ticarette ve reklamcılıkta  basit usul olamayacağı net olarak basit usul rehberlerinde yazılmaktadır. Ben bir kaç defa denedim gelen yoklama memurları kabul etmedi. Bulunan ile ve yoklama memurunun konuyu bilmemesine göre değişiklik gösterime ihtimali düşük de olsa vardır ancak yaptırımları olduğu unutulmamalıdır.

EgemenPolat · Answer

Aialosx adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									LTD. ŞTİ. Kurucu müdürleri şirketi devir etseler dahi geri dönük olarak 10yıl şirketten sorumludurlar. Ltd'de şahıs a göre bir çok fazla sorumluluk ve ek masraf vardır. Şirket tecrübesi olmayan ve işe yeni başlayacak arkadaşlar için kesinlikle Şahıs firması öneririm. Zaten şuan da piyasaya bakarsanız herkes şahıs firmasıyla başlamıştır. Onun ardından 1. sınıf şahıs olduktan sonra ltd şti. ye geçmiş ve iki şirketi de faal olarak devam ettirmenin en mantıklısı olduğunu görmüştür.  Bana sorarsınız en başta şahıs açın hatta basit usül açın. İdare edebildiğiniz kadar basit usül ile idare edin. Her konumda uygulanamayabilir ama şuan da gördüğünüz yeni açılan bir çok firma basit usüldür en kötü ihtimalle 2 uyarı alır şahıs kurarsınız. Baktınız işler çok iyi sabit bir geliriniz var tabi ki hemen ltd kurarsınız. 		Kesinlikle katılıyorum, daha önceden babamın devir ettiği LTD firması daha sonradan naylon fatura gibi işlere bulaşmış, bizim devir tarihinden 4-5 yıl sonra 60-70k TL civarından borç geldi.

Resmi gazeteden devir ile ilgili bölümü bulup göndermiştik, borcu silmişlerdi.

ikare · Answer

@sadraf çok güzel açıklamış gerekenleri.

ilave etmek istediğim husus şu: KOSGEB'in destek oranlarının hesabında vergiler dahil edilmez. Yani siz 18 TL'si KDV olan 118 TL'lik makine alırsanız burada oran hesabı 100 TL üzerinden yapılır.
Benzer şekilde nitelikli eleman ve kira desteklerinde de aynı şey geçerli.

Aialosx · Answer

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Yanlış anlaşılmasın ama ticaret yapıyoruz. Her olasılığı düşünmek lazım. En basidi şahıs firması ile bankaya gittiğinizde ilgilenmiyorlar. Ancak limited olduğunda biraz daha farklı gözle bakılıyor. İstisnalar kaideyi bozmaz tabi, ben genel konuşuyorum. Bunun dışında Allah korusun bir gün iflas gibi bir durum olduğunda, şahıs firmanız var ise sizin şahsi mal varlığınıza da işlem yapılabiliyor. Fakat limited şirketlerde eğer şahsi kefalet vermemişsen, senin şahsi mal varlığına karışamıyorlar. Bu yazdıklarımı da bazı arkadaşlar farklı yerlere çekmesin lütfen... Bilgilendirme amacı ile yazıyorum.
Ek olarak şahıs firması ile kredi alacağınız zaman, sadece sizin kkb puanınıza bakılır. Fakat limited şirket ile başvuru yaptığınız da işin içine şirket varlıkları, ortakların kkb raporları vb. gibi bir çok etken girer. Sizin kkb puanınız düşük olsa bile diğer etkenlerin yeterli olması durumunda daha rahat kredi alabilirsiniz. 		LTD. ŞTİ. Kurucu müdürleri şirketi devir etseler dahi geri dönük olarak 10yıl şirketten sorumludurlar. Ltd'de şahıs a göre bir çok fazla sorumluluk ve ek masraf vardır. Şirket tecrübesi olmayan ve işe yeni başlayacak arkadaşlar için kesinlikle Şahıs firması öneririm. Zaten şuan da piyasaya bakarsanız herkes şahıs firmasıyla başlamıştır. Onun ardından 1. sınıf şahıs olduktan sonra ltd şti. ye geçmiş ve iki şirketi de faal olarak devam ettirmenin en mantıklısı olduğunu görmüştür.  Bana sorarsınız en başta şahıs açın hatta basit usül açın. İdare edebildiğiniz kadar basit usül ile idare edin. Her konumda uygulanamayabilir ama şuan da gördüğünüz yeni açılan bir çok firma basit usüldür en kötü ihtimalle 2 uyarı alır şahıs kurarsınız. Baktınız işler çok iyi sabit bir geliriniz var tabi ki hemen ltd kurarsınız.

Mert.in · Answer

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Yanlış anlaşılmasın ama ticaret yapıyoruz. Her olasılığı düşünmek lazım. En basidi şahıs firması ile bankaya gittiğinizde ilgilenmiyorlar. Ancak limited olduğunda biraz daha farklı gözle bakılıyor. İstisnalar kaideyi bozmaz tabi, ben genel konuşuyorum. Bunun dışında Allah korusun bir gün iflas gibi bir durum olduğunda, şahıs firmanız var ise sizin şahsi mal varlığınıza da işlem yapılabiliyor. Fakat limited şirketlerde eğer şahsi kefalet vermemişsen, senin şahsi mal varlığına karışamıyorlar. Bu yazdıklarımı da bazı arkadaşlar farklı yerlere çekmesin lütfen... Bilgilendirme amacı ile yazıyorum.
Ek olarak şahıs firması ile kredi alacağınız zaman, sadece sizin kkb puanınıza bakılır. Fakat limited şirket ile başvuru yaptığınız da işin içine şirket varlıkları, ortakların kkb raporları vb. gibi bir çok etken girer. Sizin kkb puanınız düşük olsa bile diğer etkenlerin yeterli olması durumunda daha rahat kredi alabilirsiniz. 		Ciddi anlamda çok önemli konular hocam bunlar. Kesinlikle limited mantıklısı.

Mert.in · Answer

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Aklınıza takılan bir şey olursa yardımcı olurum 
Böyle bir şey düşünüyorsanız size kesinlikle limited şirket açmanız yönünde olacaktır. Belki kuruluş masrafı biraz farklı olacaktır (abartı derecede değil) fakat size her anlamda daha faydalı olur. 		Çok sevinirim, izniniz olursa da arkadaş olarak ekledim.

Şu an çalıştığım ajans adi ortaklık iken limitede geçti ve ciddi anlamda kurumsal firmalarla anlaşma faydası yakaladılar.

Siz de bu sebepten dolayı söylüyorsunuz yanılmıyorsam.

Zeki Ersin Yıldırım · Answer

Sungmert adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Çok yeterli ve tatmin edici. Cevaplarınız da sistem de.

Çok teşekkür ediyorum size. 		Aklınıza takılan bir şey olursa yardımcı olurum 
Böyle bir şey düşünüyorsanız size kesinlikle limited şirket açmanız yönünde olacaktır. Belki kuruluş masrafı biraz farklı olacaktır (abartı derecede değil) fakat size her anlamda daha faydalı olur.

Mert.in · Answer

fikirdanis adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									gerek yok kosgeb ile uğraşmaya.zaten fazla alt yapı maliyeti gerektiren iş şekli değil sizinki
bürokratik işlemlerle zamanını öldürme.
şahıs şirketi dükkan ekipman al bir başla hatta öncelik bir düğün salonu fotoğraf çekim işini bağlamak olsun. düğün salonu bağlamadan çekim işine girişme derim. 		Freelance olarak düğün çekimi, internet siteleri, sosyal medya yönetimi gibi işler yapıyoruz.

Hatta ikimiz de Freelance dışında ajansta da çalışıyoruz. İki ayrı ajansta hem de.

Amacımız artık kendi işimizi kurmak. Sermaye birikene kadar da dediğiniz gibi referans toplamak.

fikirdanis · Answer

gerek yok kosgeb ile uğraşmaya.zaten fazla alt yapı maliyeti gerektiren iş şekli değil sizinki
bürokratik işlemlerle zamanını öldürme.
şahıs şirketi dükkan ekipman al bir başla hatta öncelik bir düğün salonu fotoğraf çekim işini bağlamak olsun. düğün salonu bağlamadan çekim işine girişme derim.

Mert.in · Answer

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									-Ortak iş kurabilirsiniz fakat hisse olarak sizin daha fazla olmanız gerekiyor. Sanırım en az %51 idi.
-Çok absürt bir şey olmadığı sürece ödememezlik yapmıyorlar. Akıllı telefonları bile ödüyorlar  Faturayı şirketiniz adına vermiyorsunuz. Mesela Media Markt'ten ürün aldınız. Bunu kredi kartı ile ödediniz diyelim. Media Markt'in size verdiği fatura ve ödeme yapıldığını gösteren kart slipini, Kosgeb'e bildiriyorsunuz.
-Eleman ve kira desteği 30 bin lira... Mesela kiranız 2 bin lira diyelim. Size bunun %60'ını ödeyecekler. 1200 lira yapıyor. 30 bin lira limitinizi doldurana kadar yani 25 ay boyunca bu şekilde destek alırsınız.

Kosgeb'in bu desteği ile ilgili bilinen en büyük yanlış, Kosgeb'in girişimcilere iş kurmak için para verildiğinin zannedilmesidir. Böyle bir şey yok. Kosgeb, iş kurmak isteyen girişimcileri desteklemek adına böyle bir yardımda bulunuyor. Dediğim gibi önce siz harcama yapacaksınız, ardından Kosgeb size belli bir kısmını geri ödeyecek. 		
Çok yeterli ve tatmin edici. Cevaplarınız da sistem de.

Çok teşekkür ediyorum size.

Zeki Ersin Yıldırım · Answer

-Ortak iş kurabilirsiniz fakat hisse olarak sizin daha fazla olmanız gerekiyor. Sanırım en az %51 idi.
-Çok absürt bir şey olmadığı sürece ödememezlik yapmıyorlar. Akıllı telefonları bile ödüyorlar  Faturayı şirketiniz adına vermiyorsunuz. Mesela Media Markt'ten ürün aldınız. Bunu kredi kartı ile ödediniz diyelim. Media Markt'in size verdiği fatura ve ödeme yapıldığını gösteren kart slipini, Kosgeb'e bildiriyorsunuz.
-Eleman ve kira desteği 30 bin lira... Mesela kiranız 2 bin lira diyelim. Size bunun %60'ını ödeyecekler. 1200 lira yapıyor. 30 bin lira limitinizi doldurana kadar yani 25 ay boyunca bu şekilde destek alırsınız.

Kosgeb'in bu desteği ile ilgili bilinen en büyük yanlış, Kosgeb'in girişimcilere iş kurmak için para verildiğinin zannedilmesidir. Böyle bir şey yok. Kosgeb, iş kurmak isteyen girişimcileri desteklemek adına böyle bir yardımda bulunuyor. Dediğim gibi önce siz harcama yapacaksınız, ardından Kosgeb size belli bir kısmını geri ödeyecek.

Mert.in · Answer

Vergiseldestek1 adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									masrafları yaparsiniz kosgeb daha sonra taksitler halinde öder. nitelikli iş gücü çalıştırirsaniz yani üniversite mezunu maasinin %60 ini kadinlarda %70 ini veriyor olmasi lazim. 		Anladım hocam, teşekkür ederim yanıt verdiğiniz için.

Sadraf adlı üyeden alıntı:						mesajı görüntüle									Merhaba,
KOSGEB'in 50 bin lira hibe desteğini almak için önce girişimcilik eğitimini almanız gerekiyor. Bu eğitimler 5 gün sürüyor. Sabah 10:00 ile 17:00 arası...
Eğitimi tamamladıktan sonra yaklaşık 2-3 ay içinde sertifikanız geliyor. Ardından kurmayı düşündüğünüz iş ile alakalı proje hazırlayıp başvuru yapmanız gerekiyor.
Sistem bu şekilde işliyor ancak öncelikle şunu bilmeniz lazım. Kosgeb size iş kurmanız için para vermiyor. İş kurarken yaptığınız harcamaların %60-70'ini size destek olarak geri ödüyor. Yani önce sizin harcama yapmanız gerekiyor. Bu durumda herhangi bir sermayesi olmayan Kosgeb'ten faydalanamaz.
Sorularına gelecek olursak;
-Kosgeb hibe desteği ya da kredisi, kura ile verilen bir destek değildir. Gerekli şartları sağlayan herkesin alabileceği bir destek türüdür.
-Hem sen hem arkadaşın bu destekten faydalanabilirsiniz. Ancak ortak bir işte kullanamazsınız.
-Yukarıda dediğim gibi önce harcama yapıp, ardından bu harcama ile ilgili yaptığınız fatura ve ödeme dekontlarını Kosgeb'e bildirmeniz sonucunda, belli bir kısmını alabiliyorsunuz. Bu ödeneğin size gelmesi minimum 2 ay, maksimum 3 aydır.
-Kosgeb bu destek türünde, size eleman gideri ya da kira desteği olarak belli bir tutara kadar destek veriyor. Aklımda kalan 2 bin lira muhasebe desteği - 18 bin lira ofis ya da yazılım giderleri - 30 bin lira ise kira ve eleman gideri 		Merhabalar,

Yanıtlarınız için çok teşekkür ederim. Yanıtlarınıza istinaden sormak istediğim 1-2 soru daha belirdi.

* Hibeyi ben alıp, arkadaşımla ortak bir yer açabilirim diye düşünüyorum?
* Vereceğimiz faturalar şirketimizin adına mı olmalı ve işimizle alakalı ne alsak veriyorlar mı örneğin kamerayı ödeyip, drone u ödememezlik yaparlar mı?
- Eleman, kira desteği gibi şeyleri de taraflarına sunduklarımızda mı alıyoruz yoksa bir kerelik toplu mu veriyorlar.

Şimdiden minnettarım.

Zeki Ersin Yıldırım · Answer

Merhaba,
KOSGEB'in 50 bin lira hibe desteğini almak için önce girişimcilik eğitimini almanız gerekiyor. Bu eğitimler 5 gün sürüyor. Sabah 10:00 ile 17:00 arası...
Eğitimi tamamladıktan sonra yaklaşık 2-3 ay içinde sertifikanız geliyor. Ardından kurmayı düşündüğünüz iş ile alakalı proje hazırlayıp başvuru yapmanız gerekiyor. 
Sistem bu şekilde işliyor ancak öncelikle şunu bilmeniz lazım. Kosgeb size iş kurmanız için para vermiyor. İş kurarken yaptığınız harcamaların %60-70'ini size destek olarak geri ödüyor. Yani önce sizin harcama yapmanız gerekiyor. Bu durumda herhangi bir sermayesi olmayan Kosgeb'ten faydalanamaz.
Sorularına gelecek olursak;
-Kosgeb hibe desteği ya da kredisi, kura ile verilen bir destek değildir. Gerekli şartları sağlayan herkesin alabileceği bir destek türüdür.
-Hem sen hem arkadaşın bu destekten faydalanabilirsiniz. Ancak ortak bir işte kullanamazsınız.
-Yukarıda dediğim gibi önce harcama yapıp, ardından bu harcama ile ilgili yaptığınız fatura ve ödeme dekontlarını Kosgeb'e bildirmeniz sonucunda, belli bir kısmını alabiliyorsunuz. Bu ödeneğin size gelmesi minimum 2 ay, maksimum 3 aydır.
-Kosgeb bu destek türünde, size eleman gideri ya da kira desteği olarak belli bir tutara kadar destek veriyor. Aklımda kalan 2 bin lira muhasebe desteği - 18 bin lira ofis ya da yazılım giderleri - 30 bin lira ise kira ve eleman gideri

Vergiseldestek1 · Answer

masrafları yaparsiniz kosgeb daha sonra taksitler halinde öder. nitelikli iş gücü çalıştırirsaniz yani üniversite mezunu maasinin %60 ini kadinlarda %70 ini veriyor olmasi lazim.