Yılın 364 günü küfür işiten, dayak yiyen, emeği sömürülen, bedeni satılan ve sadece 1 gün hakkını arayan Kadın; bugün senin günün alanlar senin. Dünya emekçi kadınlar gününüz kutlu olsun.
Bugün dünyanın dört bir yanında binlerce kadın, 156 yıl önce greve giden New Yorklu kadın dokuma işçilerinin, 1917de Şubat Devriminin fitilini ateşleyen Petrogradlı kadın emekçilerin mücadele gününü kutluyor.
New Yorkta 40 bin yiğit kadın
8 Mart 1857de New Yorkta bir dokuma fabrikasında çalışan 40 bin işçi, 16 saatlik işgününün 10 saate indirilmesi ve ücretlerde artış yapılması talebiyle greve başlamıştı. 40 bin kadın işçinin örgütlediği bu grev o zamana kadar ki en kitlesel kadın eylemlerinden biriydi. Eylemi durdurmak isteyen polis kadın işçilere saldırmış, fabrika yönetiminin de desteğiyle binlerce işçinin fabrikaya kilitlenmişti. Bu sırada çıkan yangında içeride kilitli kalan işçilerden 129u yanarak can vermişti.

Olaya ABD basınında neredeyse hiç yer verilmemiş, fabrika yönetiminin ve polisin tavrı halktan gizlenmeye çalışılmıştı. Buna rağmen, işçilerin cenaze törenine 100 bini aşkın kişi katılmıştı.
Clara Zetkin ve kadın mücadelesi 
Kadınlar günü ilk olarak 1909 yılında Amerikan Sosyalist Partisinin çağrısıyla Şubat ayının son Pazar gününde kutlanmıştı. Bugün düzenlenen gösterilere katılan kadınlar, seçme ve seçilme hakkının yanı sıra çalışma koşullarının iyileştirilmesini talep etmişti. Ancak bu gün Amerikada bazı kentlerde düzenlenen eylemlerle sınırlı kalmış, uluslararası bir boyut kazanmamıştı.
1910 yılında Kopenhagda gerçekleştirilen İkinci Enternasyonale bağlı Sosyalist Kadınlar Konferansında kadın ve emek mücadelesi masaya yatırılmıştı. Almanya Sosyal Demokrat Partisinden Clara Zetkin, bu konferansta yaptığı konuşmada kadınlar için bir mücadele günü belirlenmesi gerektiğini söylemişti. Zetkinin önerisi kabul edilmiş, her ülkenin sosyalist kadınlarının her yıl aynı gün, kendi ülkelerinin işçi sınıfı örgütleriyle mutabakat içinde bir kadınlar günü düzenlemesi kararlaştırılmıştı.
Söz konusu yıllarda neredeyse hiçbir ülkede kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmemişti. Bu sebeple, pek çok ülkede eş zamanlı kutlanacak bu günün temel olarak kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi için bir mücadele günü olarak düzenlenmesi karara bağlanmıştı.
Bu gün, dünyanın neresinde olursa olsun kadınlara uygulanan sömürü ve baskıya karşı mücadeleyi yükseltme amacını taşıyordu. Kadınların seçme ve seçilme hakkını alması, kadın-erkek eşitliğinin sağlanması ve emperyalist savaşa karşı mücadele, bütün dünya kadınlarının ortak mücadele ilkelerinin başında yer almaktaydı.
Ve kadın sokağa çıkıyor
Uluslararası anlamda ilk emekçi kadınlar günü 19 Mart 1911de düzenlendi. Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçrede gösterilere katılan on binlerce kadın seçme ve seçilme hakkının yanı sıra kadınlara iş ve mesleki eğitim verilmesi, çalışma alanlarında kadın-erkek eşitliği sağlanmasını talep etti.
Bir kadın yazar 1911deki gösterileri anlattığı yazısında şu ifadeleri kullanmıştı:
İlk Uluslararası Kadınlar Günü 1911de gerçekleştirildi. Başarısı, beklenenin çok üstündeydi. Her yerde toplantılar düzenlendi. Küçük yerleşimlerde, hatta köylerde bile salonlar öyle tıklım tıklımdı ki kadınlar toplantılara katılan erkeklerden kendilerine yer vermelerini istedi. Bu gün kesinlikle çalışan kadının ne kadar militan olduğunun ilk göstergesi oldu. Erkekler evde çocuklarıyla kalırken kadınlar toplantılara koştu. Hatta o gün yaklaşık 30 bin kişinin katıldığı sokak gösterilerinde polis pankartları toplamaya karar vermişti, ancak kadınlar polise direndi.
Sonraki yıl Fransa, Hollanda ve İsveç de kadınların mücadele gününü kutlamaya başladı. Yapılan gösterilerde kadınların gündeminde her an patlak vermesi muhtemel olan dünya savaşı vardı.
1913te 8 Martta düzenlenen kadınlar günü Rusyada da kutlandı. Çarlık Rusyası şartlarında açık gösteri düzenlemenin neredeyse imkansız idi. Ancak birkaç yıl sonra devrim saflarında savaşacak öncü sosyalistler, kadınlar gününün gizli etkinliklerle kutlanmasını, iki yerel işçi gazetesinde günün anlam ve önemini anlatan yazılar yayınlanmasını sağladılar. Hatta bu yazılarda Clara Zetkinin dayanışma duygularını ilettiği ifadelere yer verdiler.
Bir kadın yazar 1920de yazdığı bir yazıda, 1913te gerçekleşen Rusyadaki ilk kadınlar günü kutlamasını şu sözlerle anlattı:
O karanlık yıllarda toplantı yapmak bile yasaktı. Fakat Petrogradda partili kadınlar Kadın Sorunu başlıklı bir etkinlik düzenledi
Bu illegal bir etkinlikti ama salon tıklım tıklım doluydu. Parti üyeleri konuşmalar yaptı. Fakat bu gizli toplantı polis baskını ile yarıda kesildi ve konuşmacıların çoğu tutuklandı. Bu etkinlik Çarlık baskısı altında yaşayan Rusyadaki kadınların Uluslararası Kadınlar Gününe katılımı ve desteği açısından önemliydi. Bu Çarlık hapishanelerinin, idam sehpalarının Rusyadaki işçilerin mücadele ruhunu öldüremeyeceğinin, Rusyada bir şeylerin sarsılmakta olduğunun ilk işaretiydi.
Neden 8 Mart?
Pek çok ülkede kutlanacak bu gün için ortak amaç ve ilkeler ortaya konmuş olsa da kesin bir tarih belirlenmemişti. Her yıl ilkbahar aylarında farklı tarihlerde kutlanan kadınlar gününün 8 Martta kutlanması kararıysa 1921de Moskovada yapılan Üçüncü Uluslararası Kadınlar Konferansında alındı.
Bu kararla 8 Mart 1857de yaşamını yitiren 129 kadın işçinin ve 8 Mart 1917de Şubat Devriminin fitilini ateşleyen grevleri başlatan, ekmek ve barış sloganıyla sokaklara dökülen Petrogradlı dokuma işçisi kadınların anısına 8 Mart, Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmaya başlandı.
Sovyetlerde 8 Mart
Ekim Devriminin ardından Sovyetler Birliğinde 8 Mart coşkuyla kutlanan bir mücadele gününe dönüşmüştü. Bununla birlikte kadınların sosyal ve siyasi yaşama katılması, kadın-erkek eşitliğinin sağlanması yönünde pek çok düzenlemeye imza atılmıştı.
Emekçi Kadınlar Gününün tarihinin sabitlenmesi ile Sovyetler Birliğinde ve daha sonra kurulan tüm sosyalist devletlerde bu gün resmi tatil ilan edildi.
kaynak