Farkında mısınız bilmem ama her gün yeni bir alışkanlık hayatımıza giriyor. Ve biz bu alışkanlıkları daha alışkanlık haline bile gelmeden o kadar benimsiyoruz ki, sanki yıllardır onunla yatıp kalkıyoruz.
Bundan on sene önce İnternet siteleri ve webmaster forumları çok faklı konumlarda iken, günümüzde ticaret kategorileriyle oldukça popüler hale geldiler. İşin içinde ticaret olduğundan mıdır bilinmez, ortada bir arz talep meselesine bağlı iğrenç diyebileceğim bir alışveriş furyası başladı. Kimileri bu durumun farkında ve şu an bu durumu değerlendirip parasını döndürüyor, kimisi de benim gibi olan biteni bir kenardan izliyor.
Ticaret olması ve güvenli alışveriş için gereken koşulların sağlanmış olması elbette iyi bir şey. Ancak bunun yanı sıra yeterince para ile internette her şeyi satın almak da mümkün hale geldi. Gerçek hayatta da öyledir. Ama gerçek hayatta hani bazı şeyleri satın alamazsınız ya (zaman, mutluluk, haysiyet gibi) internette bunları da alabiliyorsunuz. Evet parayı veren düdüğü çalıyor, hatta canı isterse düdüğü ve düdükçüyü komple satın alabiliyor. Düdük benim değil mi? İstediğim gibi öttürürüm diyor. Asıl sorun da burada başlıyor.
Dandik bir Google Play uygulamanız mı var? Belirli bir ücret karşılığında seviyeli bir yerel rehber hesabından yorum satın alabiliyorsunuz. Çünkü google yorumları, tüketici bakımından düşündüğünüzden daha fazla etkiye sahip. Kendi yerel rehber hesabımdaki sadece tek bir yorumun 3000+ kişi tarafından okunduğunu, aynı şekilde eklediğim görsellerin milyonlara ulaştığını gördüm. Yani birileri bu yorumları gerçekten okuyor ve dikkate alıyor.
Youtube de yayınlamış olduğunuz videolar izlenmiyor mu? Kolayı var! Parayı bastırıp sahte izlenme satın alabiliyorsunuz. Sitenize ziyaretçi gelmiyor mu? O da sorun değil. Sizin için yapay ziyaretçiler var. Siz paradan haber verin. Sosyal medya takipçi sayıları, beğenileri daha neler neler. Sanki kocaman sahte bir dünya inşa ediyoruz ve bu sahteliğin içinde neyin gerçek, neyin doğru olduğunu fark etmeden-edemeden yaşıyoruz. Hoş fark etsek ne değişecek ki?
İşin pazarlama boyutunu elbette bu saydığım ticari konuların dışında tutuyorum. Yerel bir işletmeniz için reklam vermek, google ya da instagram gibi sosyal ağlardan reklam çıkmak elbette kabul edilebilir. En azından yanıltıcı değiller ve amaç sadece tüketiciye daha kolay ulaşmak. Ancak diğer türlüsü bana hiç etik gelmiyor. Her şey sanki gerçeğinin altına konulmuş bir karbon kağıdından çıkmış gibi.
İşin bir de satıcı yönüne bakalım mı?
Malum herkes ek gelir derdinde. Hele ki şu zor günlerde. İnsanlar 100 lira kazansam o kâr diye bakıyor. Telefonuna dahi indirmediği uygulamaya ”muhteşem” deyip beş yıldız veriyor. Yemeğini tatmadığı restorana ”yemekleri ve servisi mükemmel” yazıyor. Sorunca da ne yapalım kardeşim herkes ekmeğinin derdinde diyor. Gerçi o satıcı olarak böyle bir hizmet sunmasa alternatif olarak B satıcısı hatta C, D, E, F satıcısı da halihazırda bekliyor. Kapanın elinde kalıyor hesabı.
Düşünüyorum… Ulan adam da haklı. Birileri bu taleple geliyorsa, böyle bir hizmet sunan illa ki başka birileri çıkıyor. Yani ne bileyim sahte hesaplardan falanca kişiye küfürlü mesajlar atılacak diye absürt bir alış ilanı açsak, eminim bu talebi karşılayacak birileri de çıkardı sanırım.
Sakal bıyık meselesi gibi. Herkes haklı, herkes işin içinde. Ama aynı zamanda herkes biraz kabahatli.
Hepsini bir kenara bıraktım da beğeni satın almak nasıl bir akıl tutulmasıdır anlamış değilim. Hadi diyelim ki ticari hesaplar bu işin para kazanma kısmına odaklanmış. Ya kişisel hesaplar? Yani bunu gerçek hayata uyarladığınızı düşünsenize… Sizi, sizin ödemiş olduğunuz para karşılığında beğenen insanlar var. – Alın şu parayı, ben sokağa her girdiğimde davul çalıp hoş geldiniz diye karşılayacaksınız tamam mı? Sizler de pencereden çiçek falan atacaksınız… gibi saçma sapan bir durum. Cidden tedavi edilmesi gereken, psikolojik bir vaka olarak görüyorum bu durumu.
Kabul ediyorum. Neticede dünya değişiyor, insanlar değişiyor, alışkanlıklarımız değişiyor. Ama bu değişim biraz kontrollü olsa, sanki biraz daha iyi olacak gibi. Aksi halde neyin gerçek, neyin çarpıtılmış olduğunu anlamamız imkansız bir hal alacak.
Parayı veren düdüğü çalar.
5
●482
- 04-11-2023, 10:16:01
- 04-11-2023, 10:39:19Önce kullanıcı adına bile bakmadan yazıyı okudum. Sonra, "Bu yazıyı yazan kalem de kimmiş?" diye sordum kendime. Blogunuza gözüm ilişti. Sizin gibi blog tutan kaldı mı ya hâlâ? Blogunuzu takip listeme alıp arada sırada okuyacağım desem de pek inandırıcı gelmiyor kendi adıma. Zira, okuma listelerim o kadar kabarık ki vakit yetiştiremiyorum. Forumda paylaşın böyle yazılarınızı da görüp nasiplenelim arada.
Konuyu okurken direkt aklıma, kafesi kalabalık görünsün diye sahte müşteri kiralayan işletmeler geldi doğrusu. Sosyal medyada bu olay yayıldığında ne kadar da komik gelmişti herkese. Ancak sizin de altını çizerek belirttiğiniz gibi çok daha hastalıklı olanı sanal alemde hem de aleni bir şekilde yapılıyor. Ne diyelim? Bindik bir alemete... - 04-11-2023, 10:48:02Öncelikle teşekkür ederim. Blog yazmak şu an ChatGPT ile farklı bir alana evriliyor onun farkındayım. Konuyla ilgili de hatta ilginizi çeker mi bilmem ama şöyle bir yazı yazmıştım: Blog Yazarlığı Yapay Zeka İle Tarihe Mi Karışıyor?FrknYLMZ adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüleÖnce kullanıcı adına bile bakmadan yazıyı okudum. Sonra, "Bu yazıyı yazan kalem de kimmiş?" diye sordum kendime. Blogunuza gözüm ilişti. Sizin gibi blog tutan kaldı mı ya hâlâ? Blogunuzu takip listeme alıp arada sırada okuyacağım desem de pek inandırıcı gelmiyor kendi adıma. Zira, okuma listelerim o kadar kabarık ki vakit yetiştiremiyorum. Forumda paylaşın böyle yazılarınızı da görüp nasiplenelim arada.
Konuyu okurken direkt aklıma, kafesi kalabalık görünsün diye sahte müşteri kiralayan işletmeler geldi doğrusu. Sosyal medyada bu olay yayıldığında ne kadar da komik gelmişti herkese. Ancak sizin de altını çizerek belirttiğiniz gibi çok daha hastalıklı olanı sanal alemde hem de aleni bir şekilde yapılıyor. Ne diyelim? Bindik bir alemete...
Kafesi kalabalık görünsün diye sahte müşteri kiralayan işletme haberini duymamıştım. Ancak siz bunu yazdıktan sonra yazımda konunun (ahlak ve etik) kısmından hiç bahsetmediğimi fark ettim. Çünkü gündelik hayatta da büyük bir sorun bu. Ben yazımda yüzeysel olarak internet üzerinden konuya değindim ama gerçek hayatta yansımalarını da görüyoruz.
