Büyük Patlama bugün

Tüm dünyada nefesler tutuldu; büyük patlama merakla bekleniyor.Bugün merkezi İsviçre’de bulunan Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü’nde (CERN) yüzyılın deneyi olarak adlandırılan tarihin en büyük fizik deneyi gerçekleştirilecek. İnsanlığın kaderini değiştireceği söylenen ve yerin 100 metre altında yapılacağı açıklanan deneyde dünyanın dört bir yanından bilim adamları, maddeyi oluşturan parçacıkları inceleyerek evrenin işleyişi hakkında detaylı bilgilere ulaşacak. Aralarında Türk ekiplerin de bulunduğu ve 36 ülkeden 2 binden fazla fizikçinin katılımıyla gerçekleştirilecek olan yüzyılın bu büyük fizik deneyinde, evrenin yüzyıllar önce oluşumu ve geleceği hakkında insanlığı aydınlatacak bilgilerin gün ışığına çıkması bekleniyor.

Yüzyıllar öncesinde gerçekleşen Big Bang, yani ‘büyük patlama’ teorisine göre, evrenin çok küçük bir noktadan ve çok yüksek bir enerji yoğunluğuyla patladığı iddia ediliyor.Bugün CERN’de yapılacak deneyin de amacı bu büyük patlama sonrasında yaşanan yüksek enerji ve yoğunluktaki ortamı, sadece birkaç proton için yaşatmak. Bilim adamlarının heyecanla beklediği ve fizik kuramları açısından bir milat olarak adlandırılan bu deneyde, bir parçacık hızlandırıcısında atom çekirdeğinde bulunan proton parçacıkları çok yüksek enerjiyle çarpıştırılacak ve ortaya çıkan parçacıkların evrendeki rolleri belirlenecek. Evrenin oluşumu ve işleyişi hakkında geniş bilgilerin elde edileceği bu deneyde Türk bilim adamları şu ana kadar hiç keşfedilmemiş yeni parçacıkların da açığa çıkabileceğini ve açıklanamayan birçok durumun gün ışığına kavuşacağını öngörüyor.


Kıyamet mi kopacak?

İSVİÇRE’DE bugün yapılacak deneyle ilgili birtakım kuşkular da ortaya atılıyor. Hatta Dan Brown, Melekler ve Şeytanlar kitabında büyük patlama olursa dünyayı içine çekecek büyük bir kara delik meydana geleceği iddiasında bulunuyor. Bilim adamları bu iddiaları ciddiye almadıklarını söylüyor: ‘Açığa çıkacak olan enerji, büyük patlama anından sonra,s kısa bir zaman dilimindeki enerji yoğunluğuna denk gelecek. Bu nedenle kıyamet söylentileri asılsız.’

İSVİÇRE’DEKİ deneye Türkiye’den birçok üniversiteden bilim adamlarıyla öğrenciler de katılıyor ve hepsi bu deney sayesinde evrenin büyük şifrelerinin çözüleceği yorumunu yapıyor. CERN’deki deneye oluşum aşamasından itibaren katılan Türk ekiplerden biri ODTÜ ekibi. Prof. Dr. Mehmet Zeyrek ve Doç. Dr. Meltem Serin başkanlığında CERN’e katılan ekipte, öğrenciler laboratuar, öğretim üyeleri de fizik çalışmaları yapıyor. Zeyrek, deneye ilişkin ‘CERN’deki deneyle ortaya çıkacak yüksek enerjiyle doğanın şifresini çözmeye yönelik sürprizlerle karşılaşabiliriz’ diyor.


54 yıldır hazırlanılıyor 3 bugünki patlamaya bilim dünyası 54 yıldır hazırlanıyor. 3 Bu patlama için yerin 100 metre altında bir laboratuar inşa edildi. 3 Patlamayı sağlayacak dedektör LHC üç parçadan oluşuyor. Bu parçalardan biri de 7 bin ton ağırlığındaki Atlas dedektörü. Bu bir süper bilgisayar, yapımı 20 yılda tamamlandı. Görevi ise parçacıkları hızlandırarak ışık hızına yakın bir hıza erişmelerini sağlamak.


Evrenin yüzde 4’ünü biliyoruz yüzde 96’sının gizemi ise ortaya çıkacak

DEDEKTÖR inşası ve fizik analizinde Türkiye’nin CERN’deki deneye büyük katkıları bulunuyor. Ancak Türkiye CERN’e üye olmadığı için bu deneyde söz sahibi değil. Bu nedenle Türk fizikçileri sadece deneye araştırmalarıyla katkıda bulunabiliyor. En kısa zamanda üyeliğin gerçekleşmesi gerektiğini belirten Türk Fizik Derneği Başkanı Prof. Dr. Baki Akkuş, CERN’deki gelişmeleri yakından takip ettiklerini söylüyor: ‘LHC yani büyük hadron çarpıştırıcısı olarak adlandırılan deneyde ışık hızına yaklaşan hızlarda giden iki parçacık demeti havasız ortamda yüksek enerjiyle çarpıştırılacak. Deney sonuçlarının parçacıkların neden kütlesi olduğu, bu kütlenin varlığını sağladığı düşünülen Higgs parçacığının keşfedilmesi ve evrenin yüzde 96’lık bilinmeyen kısmının ne olduğu gibi sorulara yanıt vermesi bekleniliyor.’


Bilim dünyası bu ‘değerli’ patlamadan sonuç bekliyor

ÖĞRENCİLERLE birlikte CERN’deki deneye katılan ODTÜ ekibinden bir başka isim ise Doç. Dr. Meltem Serin: ‘CERN’de bugün öncelikle protonlar hızlandırıcıya yollanacak. Daha sonra bu parçacıklar zıt yönlerde hızlandırılıp çarpıştırılacak. Bunun sonucunda çıkan parçacıklar incelenerek ya mevcut teoriler ispatlanacak ya da yeni teorilerin oluşması için ipucu elde edilecek. İlk defa bu kadar yüksek enerjiye çıkılacağı için bu deneyin bilimsel açıdan çok değerli olduğunu düşünüyorum.’

Higgs bozonu bu deneyde de gözlemlenemezse teorik fizikçiler depresyona girecekler.

Walla korktuğum gün geldi çattı.İnşallah bir sakatlık çıkmaz.Ayrıca Türkiye bu projede neden değil hala anlamış değilim buranın yıllık bedeli 10 000 000$ halbuki Türkiyenin günlük ihracatı bu rakamın kat kat üstünde.

Deneyin amacı evrenin nasıl oluştuğunu çözmekmiş. ama hiç zannetmiyorum. bugün ntv de ayrıntılı olarak izledim. öncelikle büyük bir enerji ortaya çıkaracaklar. ve kaç bin tonluk bir mıknatıs da devreye girecek. Spider-Man 2 filmini hatırlayın. Doktor Ahtapot büyük bir enerji meydana getirerek bütün dünyadaki mekanik nesneleri kendine çekiyordu. Eğerki işler ters giderse bu kaç bin tonluk mıknatıs dünyadaki bütün nesneleri kendine çekerek büyük bir faciaya yol açabilir.

Sakatlık çıkarsa bunu hiçbirzaman bilemeyiz çünkü eşiği geçecek bir karadelik zaten saniyenin trilyonda birinde dünya dahil güneşsisteminin tamamını yutar.

Sabah yolda yürürken bir anda mezarınızın melekler tarafından açıldığına şahit olabilirsiniz

Gerçi Kuran'da anlatılan büyük gün biraz daha farklı gibi. Çarpıp gelen bir sesten bahsediyor. Süpernova patlaması sonrasında oluşan şok dalgasına çok benziyor.

Bu deneyin çeşitli amaçları var:
1. Higgs bozonunun bulunması: teoride ispatlanmış ancak varlığı gözlemlenememiş, kütle çekiminden sorumlu tutulan bu parçağın ispatı (ya da gözlemlenememesi) teorik fizikte önemli bir olaydır.
2. Süper simetri
3. Ortaya çıkacak yepyeni atom altı parçacıklar.

Ama bi aksilik çıkarsa r10 da uçar :

Acaba ortaya bir radyasyon çıkma ihtimali yok mu benim nedense direk aklıma çernobil faciası geldi inş. insanlık adına böyle birşey olmaz :S

Diğer bir sitede de şunu buldum, kalın yazıyı yere dikkat

CERN, İsviçre’nin Fransa sınırındaki Cenevre kentinde iki ülke sınırının yaklaşık 100 metre altında kurulu dünyanın en büyük fizik laboratuvarı. Large Hadron Collider (LHC) ‘Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ için büyük bölümü Fransa topraklarının altında 27 kilometrelik çember tünel kazıldı. Tünellerin içine yerleştirilen çelik borunun içi, yine CERN’de geliştirilen güçlü elektromıknatıslarla kaplandı. Bu mıknatıslarla oluşturulan manyetik alan, boru hattının içindeki küçük çaplı bir kanalda ters yönlerden harekete geçirilecek protonların belirlenen yörüngede yol almasını ve belirlenen noktalarda çarpışmasını sağlayacak. Çarpışma noktalarındaki verilerin bilgisayara aktarılabilmesi için, ‘mutlak sıfır’ sayılan -273 Calvin derecenin 2 derece üstünde (-271 Calvin derece) ’süper iletken’ haline gelen özel kablolar geliştirildi. Protonların yol alacağı kalan kanalın, 140 bin ton sıvılaştırılmış helyum gazıyla soğutulması işlemine de başlandı.

EVRENİN OLUŞUMU GÖZLENECEK

Çarpışma anının, evrenin oluşumunun başladığı varsayılan ‘büyük patlama’nın küçük boyutta bir benzerini gözlemleme imkanı vermesi bekleniyor. Patlama sırasında, bugüne kadar gözlemlenemeyen iki parçacığın da ortaya çıkması bekleniyor: İngiliz fizikçi Higgs’in adını taşıyan ve maddeye kütlesini veren ‘Higgs’ parçacığı ve evrenin büyük kısmını oluşturduğu düşünülen ‘karanlık madde’…

SANİYEDE 40 MİLYON FOTOĞRAF

Patlama anını gözlemlemek için elektronik ve manyetik flitrelerle donatılmış dev modüller inşa edildi. Bu modüllerde toplanacak veriler, 150 milyon kanaldan saniyede 40 milyon kez görüntülenecek ve bu görüntüler, GRID ağındaki veri işleme yeteneği bakımından dünyanın en büyük bilgisayarları arasında bulunan CERN bilgi işlem merkezinde ön işlemeden geçirilerek 200′e indirilecek; asıl araştırmalar bu veriler üzerinde yapılacak. Higgs parçacığının, saniyenin 10 üzeri - 30′da biri kadar bir zaman aralığında ve ancak başka parçacıklara ayrışmasıyla gözlemlenmesi bekleniyor.

9 MİLYAR DOLAR HARCANDI

Çarpışma deneyi için 14 yılda bilimadamları, araştırmacılar ve öğrencilerin yanısıra mühendisler, kaynakçılar, marangozlar ve işçilerden oluşan yüzlerce kişilik ordu yılın 12 ayı çalıştı. Yer altındaki 27 kilometrelik tünel ile birlikte bugüne kadar 8 milyar dolar harcandı.

İLK ÇARPIŞMA TEMMUZ’DA

Teknik çalışmaların tamamlanmasıyla tüneller ziyaretçilere kapatıldı. Deneyler sırasında ortaya çıkacak radyoaktivite nedeniyle tünellere fizikçiler de bir süre giremeyecek. CERN bilim direktörü Jos Engelen, “LHC’nin haziran sonuna doğru hazır olmasını, ilk çarpışmayı da temmuz ortasına kadar gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu deneyler sonunda çok heyecan verici yeni bulguların ortaya çıkacağından eminiz” diyor.

15 PETABAYT BİLGİ İŞLENECEK

Deney sırasında yılda 15 petabayt bilgi bu bilgisayar sistemine aktarılacak. Bu verinin boyutu, dünyadan aya uzanan bir CD dağı şeklinde örnekleniyor. CERN’in bilgi teknolojileri başkanı Dr. Wolfgang von Rüden, şunları söylüyor: “Deneyler sırasında saniyede 250 bin DVD boyutunda bilgi ortaya çıkacak. Bunlardan yılda 15 petabaytlık bilgiyi biz kaydedeceğiz. GRID’in aralarında Türkiye’nin de bulunduğu CERN’le çalışan 14 ülkedeki 140 bilgisayar merkezinde bu bilgiler işlenecek. CERN’de üretilen veri boyutu süreç içinde 20-25 petabayta çıkması bekleniyor.”

9 milyar dolardı sanırım yatırım. böyle devasa bir deneyde en ufak bir ayrıntı bile düsünülmüştür.