Ekonomik Krizde 2009 ve 2010

Selamlar, bir süredir önde gelen ekonomi dergi ve gazetelerini okuyorum, size bir özet geçeyim:

Bu noktaya neden geldik?
Çok karmaşık ve sadece morgage ile açıklanamayacak finansal kökenli bir süreç işliyor.
2004 başlanlık seçimlerinde Bush halkına herkesin ev sahibi olacağı gibi ağır vaatlerde bulundu. Aynı anda savaşta olan ekonomisinde bunu destekleyebilecek bütçe bulması zordu. Gidip Çin'den falan para aldılar, işsize bile ev verdiler. Bir dönem olumlu bir rüzgar esti hatta finans piyasalarındaki bu rüzgarla diğer sektörlere de büyük krediler dağıtıldı.
Ama beklenen oldu ve kredi dönüşleri olmadı. Finans devleri teker teker batmaya başladı. Bu noktada 2 büyük hata yapıldı:
1. Lehman Brothers gibi şirketlerin batışına müsade edildi (bu batışlar yenilerini de getirdi)
2. FED korkakça davrandı, ben bile buradan gördüm. Kriz başlayınca hızlıca faizleri aşağıya çekmeye başladı. Faiz indirimi geçici bir silahtır ama sınırı var. Enflasyondan daha aşağıya inemezsin ve o sınıra erken dayandılar ve piyasalarda panik başladı.

Sonraki basamakta küresel olarak domino taşı etkisi yaşandı. NY borsaları açılıyor düşüyor, kapanıyor ama Çin borsası ynei açılıyor bunlar da düşüyor derken ardı ardına arada kötü haberlerle de artan bir düşüş başladı.

Ne zaman için iyileşme beklentilerine sahip olmalıyız?
- Davos'da anket yapıldı ekonominin yöneticileri çoğunlukla 2009 sonu dedi ama 2010 ve sonrasında devam edeceğini söyleyenler azımsanmayacak nitelikte.

Şu sıralar riskler neler?
Anladığımı söylüyorum Asya Pasifik'de çok kötü şeyler olmaya başladı.
Çin'de 20 yılda açılmış tüm o fabrikaların büyük bölümü ABD'li fabrikalara parça satıyordu, yani araba fabrikasının jantları motorları buradan gidiyordu mesela. ABD'de talep daralınca buraya yansıdı ve inanılmaz bir fabrika kapatma oranı var. Çin'in 800 milyar dolar rezervi olsa da 7 trilyon dolara yakın borcu var.
Japonyanın iç+dış 14 trilyon dolar ekonomik borcu var ve dev şirketleri alarm veriyor. 14 trilyon dolar GSMH'larının 4 katı. Yani Japonya 4 yıl yemeyip içmeyip çalışması lazım borcunu ödeyebilmesi için. Burada büyük bir çatlak var ve Japon ekonomisinden gelebilecek bir tusinamiden bahsediliyor. Japonya ihracat temelli bir ekonomi, ABD gibi değil, ihracat olmadan yaşayamaz.

İngiltere ve Almanya'da Keynesian metodlar uygulanıyor, ki en doğrusu bu. Devlet alt yapı yatırımlarına yönelmiş durumda metrolar elektrik hatları, hem iş yaratıp hem sonrasına yarayacak çözümler. Gordon Brown ve Merkel 2009da düzelme beklemiyor. Bu arada İngiltere'nin belediye bütçeleri İzlanda'da battı.
Doğu Avrupa'da işler berbat. Macaristan Bulgaristan ROmanya AB rüzgarıyla yüksek kredibiliteler ve yüksek hayat yaşıyordu. Bu dönem bitti. Artık reel-ekonomiye dönme zamanı.
Yunanistan'da durum çok vahim, borçlar gsyh'nın %100üne yaklaşmış durumda. Bu ülkere bakınca mevcut durumumuz gerek borç gerek iktisadi bakımdan umutsuz değil. Kalanı siyaset olabilir oraya girmiyorum.

Ortadoğu Dubai ve benzeri ülkelerde inşaatlar durmuş durumda. Sebebi petrol gelirleri değil, zaten artık petrolün gelirlerindeki yüzdesi %5lerin altına düştü. Sebebi turizmdeki daralma. Yine de Dubai bir çekim merkezi çünkü düşük vergi oranları ya da tam muhafiyetler hala cazibe merkezi.

Ben açıkçası yakın bir düzelme beklemiyorum. 29 bunalımının etkileri 30ların sonuna kadar gitti. Sonrasını biliyorsunuz zaten Heil Hitler!.

Dün Soros'un röportajını okudum, sevmem kendisini yaptıkları sebebiyle ama çok bilgili bir insan nihayet ve bildikleri önemli.

Yaklaşık olarak diyor ki:
"Kapitalist politik eğilim, serbest pazar ekonomisinin kendi dengesini bulacağı öngörüsü üstüne kurulu ancak doğrusu şu ki ekonominin böyle bir otomatik sistemi yoktur, ekonomi her zaman kendini dengesizliğe doğru fırlatır, bu sebeple iyimser olmamak gerek, devletler ekonomiye ağır müdahaleler etmeli. Eğer geçen kış ABD Lehman Brothers'ı batmasına izin vermeseydi bu noktaya gelmeyebilirdk".

Ve ekliyor: "Tüm bunlar yapılmış büyük günahların sonuçlarıdır".

Bana kalırsa büyük kapitalist güçler (ABD, ÇİN) kendi moira larını aştılar ve bedelinide çok ağır bir şekilde ödeyecekler.

Güzel bir analiz yapmışsınız.
Fakat bence iyileşme 2011 den önce zor eğer büyük bir müdahale yapılmazsa.George Soros gibi dünyaya yön veren bir insan bile bunları söylüyorsa gerçekten endişelenecek bir şeyler var demektir.

ABD'yi bekleyen korkunç banka batış senaryosu:
The rise, and potential fall, of America?s banks - Economy in Turmoil- msnbc.com

MSNBC aklıselim bir yayın organıdır, onlar bile böyle bir sahne ortaya koyduysa bu sene
ABD'de çok büyük şeyler olacak demektir.

Buna Japonya'nın olası batışını da eklerseniz, zor bir yıl olacak. Sevinmiyorum, netekim tüm dünya ekonomisi bu adamlara bağlı. Günahlarını hepimiz çekeceğiz.

Ben krizin sebebinin tamamen bu olduğuna katılmıyorum..

Amerika kıyılarında tüm limanları satın alan Arapları kovmak için çıkarılmış suni bir krizken dünyayı vuran bir deprem haline döndü bu iş.. Mortgage ve kredilerin geri dönmemeleri de bu olaylardan sonra patlak verdi ve üzerine yağ sürdü.

Unutmayalım her devlet insanlar gibi doğar, büyür ve ölür. Bence Amerika can vermek üzere olan hasta bir adam konumunda şu an.

Her bir cümlesi altın değerinde olan, ünlü ekonomistler, stratejistler daha fazla paniğe mahal vermemek için mümkün olduğunca iyimser yaklaşıyorlar ama konuya tam anlamıyla objektif yaklaşabilenler, bu krizin tüm etkilerinin silinmesi, piyasaların yine "eskisi gibi" olabilmesi için en az 10 yıl gerektiğini söylüyorlar.

Yani piyasalar eski büyüme hızı ve istikrarını ancak 2018'de yakalayabilecekmiş.

1929 krizinden sonra 10 yıl sonra U3 işsizlik oranı %25 oldu. Eğer o zamanlardaki gibi hesaplansaydı ABD işsizlik oranı %17.5 olurdu, oysa ki kriz başlayalı 1 yıl geçti, yani bu kriz 1929 buhranından çok öte.

Planlarnızı bu senenin çok kötü geçeceği üstüne yapın.

Haklısın 2010'dan önce işler yoluna girmeyecektir

araplar için, abd senatosu zaten satış izni vermedi, herkese satmıyorlar öyle