"AI arama motorlarının sonunu getirecek", "AI sayesinde insanlar iş bulamayacak", "AI sayesinde yakın gelecekte insanlık galaksilere yayılacak" tarzında spekülasyonlarda bulunarak "geleceğe" hazırlanmak yerine, mevcut duruma bile adapte olmamız yeterlidir.
Google Analytics verilerinizin trafik kaynağı bölümüne baktığınızda AI platformlarından gelen ziyaretçilerin yavaş yavaş arttığını görebilirsiniz. Aslında bu artış yavaş görünebilir, fakat üstel büyümeyi hafife almayın, örneğin, ocak ayında sitenize 5 ziyaretçi AI platformlarından geldiyse, şubat'ta 10, mart'ta da 20 ziyaretçi geldiyse (hala az gözükebilir, fakat büyüme ciddidir), ve sitenizi düzgün yönetmeye devam ederseniz, böyle bir büyüme ile ağustos ayında AI platformlarından 600'den fazla ziyaretçi gelebilir.
AEO (Agentic Engine Optimization) bu yüzden önemlidir. AEO, sitenizi doğrudan yapay zeka modelleri ve AI agent'lar için optimize etme ile ilgilidir.
Claude, ChatGPT, Perplexity, Gemini gibi platformlar bildiğiniz üzere kullanıcıların sorularına direkt cevaplar üretiyor. Ve bu yanıtlar çoğu zaman kaynaklar da içeriyor. Yani ufak bir sektörde araştırma yapmak için Google'ı kullanan kullanıcı sayısı düşerken, Claude'a, ChatGPT'ye veya Gemini'a soran kullanıcı sayısı katlanarak artıyor.
AEO bu yeni çağda site mimarinizi, içerik formatınızı ve teknik altyapınızı düzenleme işlemidir.
AI modelleri kaynakların kalitesini değerlendirirken aşağıdaki faktörleri kullanır:
- Yapısal erişilebilirlik: AI botu sitenize girince içeriği düzgün formatta görebiliyor mu?
- Otorite belgeleri: Sitenizde llms.txt, AGENTS.md gibi AI'ya özel dosyalar yer alıyor mu? Site neyi anlatıyor, hangi sayfalar önemli? Bunu AI'ya net bir şekilde söylüyor musunuz?
- Yanıt formatı: İçerik, AI'ın paragraf çekip oluşturduğu yanıt içerisine yerleştirebileceği netlikte oluşturulmuş mu? Yoksa sadece SEO için hazırlanmış 2000 kelimelik geleneksel makaleden başka bir şey değil mi?
- Yapısal veri (Schema): JSON-LD ile içeriğinizin "ne tür bir sayfa olduğu" ile ilgili bilgi sağlanıyor mu? (Article, Organization, Product, FAQPage vs...)
- Markdown alternatifi (/raw endpoint): AI bot için sayfanızın temiz markdown versiyonu bulunuyor mu? Çünkü AI HTML'i tararken navigation, footer, sidebar gibi şeylerden kurtulması gerekiyor.
Başka bir deyişle, SEO'nun öldüğü falan yok, fakat dijital pazarlama çalışmalarınıza yeni bir teknik katman ekleniyor.
1 - AEO Çalışmalarınızı Manuel Yapmayın
AEO çalışmaları, SEO çalışmaları gibi değil.
AEO mimari bir süreç. Yani:
- 300 adet eskimeyen, yüksek kaliteli içeriğiniz var, ve her içeriğiniz için ayrı .md dosyası gerekiyor (içeriğinizin markdown versiyonu, AI bot içeriğinizi düzgün okuması için).
- Kripto para sitenizin binlerce coin sayfası mı var? Her coin sayfası için ayrı bir /coins/[symbol]/raw endpoint oluşturacaksınız.
- Tüm sayfalarda ai-token-count meta tag, JSON-LD schema, sayfa-spesifik token bilgisi yer almalıdır.
- Ana dizinde llms.txt dosyası yer almalıdır.
- nginx config'inizde .md dosyalarına doğru MIME type gerekiyor.
- robots.txt'ye popüler AI agent'lar için açık allow kuralları eklenmelidir.
Bunları manuel yapmaya çalışırsanız haftalarca, belki de aylarca uğraşırsınız. Hatalar yapma olasılığınız da yüksek olabilir. AEO statik bir işlem değil. AI modellerinin içerik tüketme yöntemleri sürekli değişiyor. Yarın yeni bir LLM çıkar, ve robots.txt'ye yeni bir kural eklemeniz gerekebilir. Site mimarisinde bir değişiklik yaptığınızda, yüzlerce, binlerce markdown dosyasını yeniden oluşturmanız gerekebilir.
Bu nedenle en ideal yöntem, AEO çalışmalarınızı Claude Code veya Codex ile yapmaktır.
2 - Neden Claude Code veya Codex?
Claude Code veya Codex'in yapabilecekleri:
- Sitenizdeki tüm HTML/JSX dosyalarını tarama
- Her sayfaya doğru schema markup ekleme
- Yeni endpoint'ler oluşturma (/raw, /llms.txt, /sitemap.xml vs)
- robots.txt'yi düzenleme
- nginx config'i ayarlama
- Yüzlerce, binlerce markdown dosyası oluşturma
- Build ve deploy işlemleri yapma
- Sonucu test ederek rapor sunma
Claude Code birkaç saatte halleder tüm bunları.
3 - Birkaç Adımda AEO
a) llms.txt
llms.txt ile AI'ya "sitenizin ne ile ilgili olduğunu, hangi sayfaların önemli olduğunu" söylersiniz.
Yani bu dosyada aşağıdaki bilgiler yer alır:
- Siteniz hakkında bilgi (1-2 paragraf)
- Hangi sayfalar önemli ve bu sayfalar neyi anlatıyor
- Ürünleriniz/hizmetleriniz hakkında bilgi
- AI agent için siteyi nasıl taraması gerektiği ile ilgili yönlendirmeler
Örnek llms.txt:
# örnekMarka Araç Kiralama Firması > İstanbul'da araç kiralama firmasıyız. ## örnekMarka Nedir? - örnekMarka sitesinde firmalar ve bireyler araçlar kiralayabilir. - örnekMarka firmasında sözleşmeler genellikle 6-12 aylık olarak yapılır. - örnekMarka sitesinde araç kiralamak isteyen kullanıcılar için kılavuzlar bulunmaktadır ## AI agent'lar örnekMarka sitesini nasıl kullanabilir - Araç kiralama hizmet sayfaları ve ilgili blog içerikler örnekMarka kaynak olarak kullanılabilir. - Her blog içeriğinin ve hizmet sayfasının Markdown türüne URL'lerin sonuna '/raw' eklenerek erişilebilir. - Daha temiz ve token açısından verimli olacak şekilde AI context'ine aktarım için Markdown türünü kullanın. ## Bölümler - [Blog](https://ornekmarka.com/blog/): Tüm blog içeriklerine ulaşın - [Hizmetler](https://ornekmarka.com/hizmetler/): Sitede yer alan hizmetler - [Hakkımızda](https://ornekmarka.com/hakkimizda/): örnekMarka ve ekip hakkında - [İletişim](https://ornekmarka.com/iletisim/): İletişim sayfası ## AI agentlar için Markdown erişimi örnekMarka sitesindeki sayfaların Markdown türü bulunmaktadır: - HTML sayfa: `https://ornekmarka.com/hizmetler/<slug>` - Markdown: `https://ornekmarka.com/hizmetler/<slug>/raw`Bu dosya https://siteadi.com/llms.txt adresinden ulaşılabilir olmalı. Bot'lar bu tür URL'leri otomatik kontrol ediyor.
b) robots.txt
robots.txt dosyasında AI botları için izinleri düzgün bir şekilde ayarlayın.
Klasik robots.txt'de genelde sadece Googlebot için kurallar yer alır. AEO için ise popüler AI botlar için kurallar da eklemeniz gerekiyor. Önerilen güncel liste aşağıdaki gibidir:
User-agent: GPTBot Allow: / User-agent: ChatGPT-User Allow: / User-agent: OAI-SearchBot Allow: / User-agent: ClaudeBot Allow: / User-agent: anthropic-ai Allow: / User-agent: Claude-Web Allow: / User-agent: PerplexityBot Allow: / User-agent: Perplexity-User Allow: / User-agent: Google-Extended Allow: / User-agent: Applebot-Extended Allow: / User-agent: cohere-ai Allow: / User-agent: Bytespider Allow: /Neden ayrı izin gerekiyor? Çünkü çoğu site "User-agent: *" ile bütün botlar için izin verse de, bazı AI platformları "izin açık bir şekilde verilmemişse siteyi taramam" politikasını uyguluyor.
c) JSON-LD Schema Markup
JSON-LD Schema Markup, sayfanın ne ile ilgili olduğunu belirtir. Her sayfanın <head> kısmına JSON-LD schema yer almalıdır. En önemli türler:
Organization (anasayfa) - firma hakkında
Article (blog yazıları, rehberler) - yazar, tarih, başlık
Product (ürün sayfaları) - fiyat, marka, açıklama
FAQPage (SSS sayfaları) - soru-cevap formatı
Person (yazar profilleri) - ad, açıklama
Örnek bir Article schema:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Article",
"headline": "AEO Nedir?",
"author": {
"@type": "Person",
"name": "Yazar Adı"
},
"datePublished": "2026-04-30",
"publisher": {
"@type": "Organization",
"name": "Site Adı"
}
}Bu mark-up SEO için de önemlidir. AEO için ise yaşamsal önemdedir. Çünkü AI HTML'i tararken JSON-LD'yi altın standard olarak algılıyor.d) /raw Endpoint
/raw endpoint, sayfanın Markdown versiyonu ile ilgilidir. Örneğin, bir blog yazınız var, "/blog/aeo-nedir/". Bu URL'e "/raw" ekliyorsunuz, "/blog/aeo-nedir/raw" şeklinde ("/blog/aeo-nedir.md" de olabilir) ayarlıyorsunuz. Bu URL ile AI bot, sayfanın temiz markdown versiyonuna erişiyor.
e) Token Meta
Token meta ile AI'a sayfanın kaç token olduğunu söylüyorsunuz. Sayfanızın <head> kısmına şöyle meta etiketi ekliyorsunuz:
<meta name="ai-token-count" content="3508" />Yani "Bu sayfanın markdown versiyonu yaklaşık 3500 token, sen bütçene göre karar ver" diyorsunuz.
f) nginx (veya hangi alternatifi kullanıyorsanız) MIME Type Ayarı
.md dosyalarını AI bot çekerken nginx varsayılan olarak application/octet-stream (yani, "ne olduğunu bilmiyorum, binary olarak algıla") MIME type ile sunuyor. AI bunu yorumlayamıyor. nginx config'e eklenmesi gereken kod:
location ~* \.md$ {
default_type "text/markdown; charset=utf-8";
expires 1h;
add_header Cache-Control "public, must-revalidate" always;
}Kod kısa olabilir fakat oldukça önemlidir.g) Kontrol
Tüm bunları hallettikten sonra bazı kontrollerin sağlanması gerekiyor:
- llms.txt erişilebilir mi?
- Schema markup doğrulanıyor mu?
- /raw endpoint doğru içerik sunuyor mu?
- robots.txt tüm popüler AI botlarını içeriyor mu?
Bunu da Claude Code'a yaptırıyorsunuz. Bir audit script (Node.js veya Python) oluşturur, sitenizi tarayıp tüm AEO sinyallerini kontrol eder, ve raporları sunar. Örneğin, haftalık olarak çalıştırabilirsiniz, böylece bir sorun olduğunda anında haberdar olursunuz.
Oluşturduğum diğer kılavuzlara da göz atabilirsiniz:
- - SEO Enigma e-kitabımı ücretsiz indirin
- - SEO Enigma Part II e-kitabımı ücretsiz indirin 💎 Next.js Projeniz için SEO Teknikleri
- - Semantik SEO ile İlgili Kavramlar
- - Patent ve marka tescil sitesinin trafiğini 3 ayda %900 arttırdık
- - Aşırı Rekabetli Sektörde Organik Trafiği 2 Ayda 3 Kat Arttırdım (Case Study)
- - Tesettür alışveriş sitesinin trafiğini 6 ayda %875 arttırdık
- - [Case Study] Oldukça Rekabetli Sektörde Organik Trafiği 1 Ayda 4 Kat Arttırdım
- - Yanlış Anlaşılan Popüler SEO Kavramları
- - Yanlış Bilinen SEO Kavramları (Part 2)
- - SEO deneyiminiz yoksa, düşük pazarlama bütçesi ile site kurmayın
- - Index Sorunundan Kurtulmak için İpuçlar
- - Yeni Başlayanlar için "Backlink" Kavramı
- - Backlink paketleri ile mahvolan siteleriniz için uygulayabileceğiniz yöntemler
- - Site içi linkleme nasıl yapılır?
- - SEO hizmeti alırken en sık yapılan hatalar
- - SEO ile ilgili sorularınızı neden AI platformlarına sormamalısınız?
- - AI araçları ile içerik oluştururken dikkat etmeniz gerekenler
- - Obsesif-kompulsif bozukluk tarzında SEO teknikleri
- - Etkili tanıtım yazısı nasıl alınır?
