İpucu: WordPress Hız Optimizasyonunda Javascript Geciktirmenin (JS Delay) Geçmişi - Kim Başlattı Bu Akımı?

Merhaba.

Günümüz itibariyle neredeyse tüm wordpress eklentilerinde olan javascript geciktirme özelliği 2020 öncesinde sadece 3 eklentide vardı. Neden? Optimizasyon sektöründe de javascript geciktirme şeklinde benimsenen ve çoğunluk tarafından bilinen bir yaklaşım yoktu. 2020den önce yıllar boyunca bu yöntem yabancılarda optimizasyona dair topluluklarda az çok konuşuluyordu.

Optimizasyon alanı çok geniş bir alan. Hız optimizasyonu sadece wordpress'e özgü bir alan değil, php, js, asp.net, python vb. farketmeksizin herhangi bir programlama diliyle veya hazır içerik yönetim sistemiyle (opencart, drupal, magento vb. cmsler) hazırlanan sitelerde yapılabilir. Çok geniş bir alan, bu yüzden hız optimizasyonunda kimin bu taktiği bulduğunu ve yaydığını söyleyebilmemiz mümkün değil. ANCAK 2015'ten beri programlama ve linux alanında Türkiye ve globalde gelişmeleri ve sistemleri takip eden birisi olarak asıl ilgilendiğiniz sorunun cevabını size konu altındaki kanıtlarıyla beraber vermek istiyorum: "Wordpress'te ilk kim başlattı bu javascript geciktirmeyi?"

2017-2018den beri swift performance ve pagespeed ninja adlı wordpress eklentileri wordpress'te "javascript geciktirme" özelliğini farklı varyasyonlarla (google analytics geciktirme, adsense geciktirme vb.) sunan ve düzenli geliştirilen iki eklenti idi sadece. Hala da sunuyor ve kendilerini daha da geliştirdiler. Fakat bu iki eklenti 2020ye kadar globalde popüler değildi. Türkiye'de hala da popüler değil. Türkiye'de 2020ye kadar değil bu iki eklenti, js delay diye etkili bir optimizasyon stratejisi olduğunu bilen ve optimizasyonda etkili olarak kullanın kişi sayısı bir elin parmak sayısını geçmiyordu. Yıllar geçtikte önce globalde, sonra Türkiye'de çok popüler oldu. 2020-2021 yıllarında js geciktirme özelliğini hızlı bir şekilde wordpresste eklenti geliştiricileri eklentilerine eklediler ve geliştirmeye devam ettiler. 2022-2023'te js delay özelliği olmayan eklenti kalmadı. Hatta 2021'de litespeed cache eklentisi botları kandıran, yani sadece botlara sayfanın tam yüklenmemiş halini göstererek test araçlarında yüksek puan sağlayan guest mode adlı bir özellik geliştirdi. Ne yazık ki forumlar başta olmak üzere wordpresste optimizasyon yapan çoğu kişi bu hileyi kullanıyor ve aslında siteleri hızlandırmıyor. Sadece test araçlarında puan yüksek görünüyor. Fakat bu ayrı bir konu, o yüzden buna girmeyeceğim. Sözlerimi toparlamak gerekirse, wordpress'te javascript geciktirmeyi ilk kez pratikte gerçekleştiren/kodlayan ve kullanıcılara bu imkanı sağlayan iki eklenti:
Swift Performance ve PageSpeed Ninja

Not: PageSpeed Ninja eklentisi 2023 yılının birkaç ay öncesine kadar beta sürümündeydi, henüz yeni stabil sürüme geçti. Swift Performance eklentisi ise uzun yıllar stabil sürümde yayınlandı. Ancak ana eklenti (swift performance) projesi 2024te desteği kesilecek şekilde sonlandırıldı. Ardından "yapay zeka", "dinamik önbellek", "admin paneli hızlandırma" başta olmak üzere WordPress'te diğer hiçbir optimizasyon eklentisinde olmayan özelliklerle 2022 yılında Swift Performance AI adıyla yeni bir eklenti olarak beta aşamasında sunuldu.

Swift Performance: https://swiftperformance.io/
PageSpeed Ninja: https://pagespeed.ninja/

Bkz (ilgili eklentilerin güncelleme kayıtları - js geciktirme özelliklerin hangi yılda ve ayda eklendiğine ilişkin kanıtlar):
https://wordpress.org/plugins/psn-pa...ja/#developers
https://docs.swiftperformance.io/changelog/

ÖZEL EDİT:
Bu bilgi paylaşımını yapmama vesile olan, 2020'de forumda @RakipsizHizmet; ve ben (eski nickim: empat) haricinde sunduğu wordpress hız optimizasyonu hizmetinde kimse javascript geciktirmeyi kullanmıyorken 2020'de js geciktirmeyi kullanan, keşfetmiş birisi daha olduğunu keşfettim. @wikican;'ın açtığı şu konuyu gördüm bugün. Javascript geciktirme 2021den beri Türkiye'de de hızla popüler hale geldi ve forumdaki herkes javascript geciktirmeyi kullanıyor artık. Son kullanıcılar ise mucizevi derecede kolay bir yöntemmiş gibi görüyor. Tüm bunlara istinaden javascript geciktirmenin tarihini, daha önemlisi eskiden wordpress'te javascript geciktirme (js delay) adında herkesin bildiği bir yöntem olmadığını, optimizasyonun javascript geciktirme olmadan yapıldığını hatırlatmak için bu yazıyı yazdım. Bir sonraki yazım "javascript geciktirmenin bilinçli kullanılması ve hariç tutmalar" üzerine olacak ve r10'da da paylaşacağım. Çünkü son kullanıcılar tek ayarla javascript geciktirme açarak mucizevi bir etki sağladığını sanıyor. Çoğu wordpress işi yapan satıcı sadece js geciktirme açılıp bırakılırsa çoğu temada veya eklentide bozulmalar olacağını veya sayfada ilk kullanıcı aksiyonuna (mouse hareketi, klavye tuşu basma vb.) kadar beyaz ekran olacağını biliyor. Ancak hemen hemen kimse bunu söylemiyor, belki de söylemek istemiyor. Açıkçası forumda ara sıra yorumlarla yardımlaşmada bulunsam da konu açarak pek yapmıyorum. Çünkü açılan konuların çoğu clickbait ile başlık ile açılan, yeterli veya doğru bilgi içermeyen, "tamamen pazarlama amaçlı" konular. Bu yüzden forumda daha önce konusu açılıp net olarak belirtilmeyen bu tür bilgileri içeren konular açmayı düşünüyorum. Ayrıca bazı yazdığım ve sitemde paylaştığım yararlı makaleleri forumda paylaşamıyorum kopya içerik sorununa düşmemesi için. Ancak bu konu gibi niş konuya sahip ve aranma hacmi olmayan konuları sitemle beraber r10da ve olabildiğince çok forumda paylaşmaya çalışıyorum. Çünkü bu tür konularda Türkiye'de bilgi çok az. Ya da gerçeği söyleyen mi çok az? Siz karar verin...


Sitemdeki diğer yararlı içeriklerim:
En İyi WordPress Hosting (az bilinen bilgilerle en iyi firmaların karşılaştırması): https://www.onurozden.com.tr/en-iyi-wordpress-hosting/
WordPress için En İyi Eklentiler: https://www.onurozden.com.tr/wordpre...yi-eklentiler/
301 Yönlendirmesi Nedir? Özel Yazdığım 301 Yönlendirmesi Kodları: https://www.onurozden.com.tr/301-yonlendirmesi-nedir/
En İyi WordPress Yedekleme Eklentileri: https://www.onurozden.com.tr/wordpress-yedek-alma/
En İyi WordPress Temaları: https://www.onurozden.com.tr/en-iyi-wordpress-temalari/
Netgsm ve Wordfence Eklenti Çakışması Çözümü: https://www.onurozden.com.tr/netgsm-...ismasi-cozumu/
WordPress Hız Optimizasyonunda Javascript Geciktirmenin (JS Delay) Geçmişi: https://www.onurozden.com.tr/wordpre...delay-gecmisi/

R10.net forumdaki diğer yararlı içeriklerim:
Neden ASLA Google Site Kit Eklentisini Kullanmamalısınız: https://www.r10.net/google-optimizas...a-beraber.html
Netgsm ve Wordfence Eklenti Çakışması Çözümü: yakında eklenecek...
Javascript Geciktirmeyi Bilinçli Kullanmak ve Hariç Tutmak: yakında eklenecek..

wprocket ezdi geçti herkesi

WP Rocket overrated benim görüşümce. Pazarlama yatırımından ve marka değerinden çok kullanılıyor ve biliniyor. Rakibi Flyingpress çok daha stabil ve güçlü: https://flyingpress.com/

Güzel bir bilgi konusu olmuş elinize sağlık.

Wp rocket olmasa çoğu optimizasyon yapiyorum diyen kişi meslekten olur