hocam şevkinizi kırmak istemem ama bist verilerinin dağıtımıyla ilgili bazı kurallar var. bunları detaylı araştırın sonra maddi cezalarla karşılaşabilirsiniz.
yapay zeka yanıtı:
BIST verilerini son kullanıcıya ücretsiz göstermek, tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak verinin ücretsiz olması, lisans veya dağıtım izni gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Genel olarak şu durumlarda hukuka uygun olur:
1. Dağıtıcı veya alt dağıtıcı lisansınız varsa
Borsa İstanbul verilerini üçüncü kişilere sunmak için kural olarak:
Borsa İstanbul ile Veri Dağıtım Sözleşmesi imzalayarak dağıtıcı olmak veya
Yetkili bir veri dağıtıcısıyla sözleşme yaparak alt dağıtıcı olmak
gerekir. Borsa İstanbul, verileri dağıtmak isteyenlerin dağıtıcı veya alt dağıtıcı lisansı alması gerektiğini açıkça belirtiyor.
Bu durumda uygulamanızın kullanıcılarından ücret almamanız mümkündür. Lisans ve veri bedellerini siz, sponsorunuz veya başka bir ticari taraf karşılayabilir. Esas olan, son kullanıcıya fiyat uygulanması değil, verinin dağıtım hakkının alınmış olmasıdır.
2. Yetkili bir veri sağlayıcının sözleşmesi ücretsiz yayına izin veriyorsa
Bir banka, aracı kurum veya veri sağlayıcısından API/feed alıyorsanız, sağlayıcının:
yeniden dağıtıma,
halka açık web veya mobil uygulamada gösterime,
anonim kullanıcılara gösterime,
gecikmeli veya gerçek zamanlı yayına
açıkça izin vermesi gerekir.
“API’ye erişimim var” veya “veriyi ücretli satın aldım” demek, otomatik olarak halka yeniden dağıtım hakkınız olduğu anlamına gelmez. Sözleşmede yalnızca kurum içi veya bireysel kullanım izni bulunabilir.
3. Gecikmeli, sınırlı veya referans veriler için alt dağıtım yetkisi alınmışsa
Borsa İstanbul’un açıklamasına göre alt dağıtıcılar, kullanıcı başına ücrete tabi olmayan bazı ürünler için yetkilendirilebilir. Bunlar arasında örneğin:
sınırlı Düzey 1,
gecikmeli veri,
referans veri
yer alabilir.
Ancak “15 dakika gecikmeli veri herkesçe serbesttir” şeklinde genel bir kural yoktur. Gecikmeli veri de lisanslanan bir veri ürünüdür. Ürün, kanal ve kullanım biçimi sözleşmede yer almalıdır.
4. Borsa İstanbul’un açıkça yayımladığı dosyalar, izin verilen kapsam içinde kullanılıyorsa
Borsa İstanbul bazı günlük, tarihsel ve toplulaştırılmış verileri kendi internet sitesinden veya DataStore üzerinden erişime açmaktadır.
Bunları:
kişisel analiz,
akademik çalışma,
sınırlı alıntı,
kaynağı belirtilmiş haber veya değerlendirme
amacıyla kullanmak, sürekli bir piyasa veri servisi kurmaya kıyasla daha düşük risklidir.
Buna karşılık verilerin herkese açık bir sayfada bulunması, veri tabanını sistematik olarak çekip kendi API’nizden veya uygulamanızdan yeniden yayımlayabileceğiniz anlamına gelmez. İndirme sayfasının veya DataStore ürününün kullanım koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
5. Gerçek anlamda türetilmiş veri sunuluyorsa ve gerekli lisans alınmışsa
Borsa İstanbul, türetilmiş veriyi; orijinal verinin yerine geçmeyen ve geri mühendislikle orijinal değere dönüştürülemeyen yeni veri olarak tanımlıyor. Buna rağmen endeks dışındaki türetilmiş veriler için de Veri Dağıtım Sözleşmesi, endeks oluşturulması için ise ayrıca endeks yapıcılık lisansı öngörülüyor.
Örneğin yalnızca:
al/sat sinyali,
sınıflandırma,
risk skoru,
volatilite kategorisi
göstermek, ham fiyat ve emir verisini göstermeye göre farklı değerlendirilebilir. Ancak çıktıdan ham fiyatlar yeniden oluşturulabiliyorsa “türetilmiş veri” savunması zayıflar.
Genellikle hukuka uygun sayılmayacak örnekler
Şu modeller ciddi lisans riski taşır:
Başka bir finans sitesinden fiyatları scrape ederek yayınlamak.
Bir aracı kurum hesabından alınan veriyi tüm uygulama kullanıcılarına açmak.
Gerçek zamanlı BIST fiyatlarını lisanssız API olarak sunmak.
“Veri ücretsiz olduğu için lisans gerekmez” varsayımıyla hareket etmek.
BIST 100 veya başka bir BIST endeksini ticari ürün, fon karşılaştırma ölçütü ya da finansal ürün dayanağı olarak izinsiz kullanmak.
Borsa İstanbul, eşanlı verilerin dağıtımı için sözleşme ve lisans gerektiğini; BIST endeksleri ile piyasa verileri üzerindeki fikri mülkiyet haklarının kendisine ait olduğunu belirtiyor.
