KDVnin en temel mantığı, üretimden tüketime kadar her aşamada alınmasıdır.
- Bir malın üretiminden satışına kadar pek çok aşama vardır: üretici → toptancı → perakendeci → nihai tüketici.
- Her aşamada satıcı, sattığı mal/hizmetin fiyatına KDV ekler.
- Ancak satıcı, kendisinin daha önce ödediği KDVyi devletten mahsup edebilir.
👉 Böylece her aşamada sadece katma değer (eklenen değer) üzerinden vergi alınır.
2. Katma Değer Mantığı
Katma değer demek, bir mal veya hizmete eklenen ekonomik değer demektir.
- Örneğin:
- Çiftçi buğday satar → un fabrikası buğdayı alır, un yapar → fırın unu alır, ekmek yapar → market ekmeği satar.
- Her aşamada bir değer eklenir (buğday → un → ekmek).
- Devlet, sadece bu eklenen değer üzerinden vergi almak ister.