Öncelikle konuyu beyin fırtınası bölümüne açmayı düşünmüştüm fakat bu bölüm daha hareketli olduğundan ötürü buraya açmaya gereksinim duydum. Moderatörlerden ricam lütfen konuyu taşımayınız.
Soruma geçmeden önce bana tatmin edici ve doğru yanıt veren kişiye 3 adet domain vereceğim. Bunlar;
fullsinemaizlesene.com
onlinefulldiziizlesene.com
onlinefullfilmizlesene.com
Pek işe yarayan domain'ler değil ama elbet birilerinin işine yarar.
Bu soru nerden geldi aklıma önce onuda açıklığa kavuşturayım.
Üniversite dönemim bu yıl bitti ve smmm kursu gören bir öğrenciyim diyelim. Günlerden birgün ekonomi dersinden bir formül gördüm ve o formül kafamda bazı şeyleri harekete geçirdi ve işte tam o anda bu soru aklıma geldi.
Şunuda belirteyim matematik'i seviyorum.
...ve şimdi soruya başlıyorum.
Herhangi iki sayı veriyorum yalnız bu sayıların arasında 2 kat fark olacak ve verdiğimiz sayılar önemli değil yeterki biri birinin 2 katı kadar olsun.
Ben burada 6 ve 12 sayılarını kullanıyorum. 12'den 6'a azalma olduğunda aradaki yüzdesel değişim %50'dir (12'e %100 dersek 6'a düştüğü için 6'da %50 olur ve aradaki farkta %50 olur). 6'dan 12'e artış olduğunda ise aradaki yüzdesel değişim %100'dür (6'a %100 dersek 12'e yükseldiği için %200 olur ve aradaki farkta %100 olur).
*Parantez içerisinde yazdıklarım örnek verdiğim sayıların yüzdesel değişimlerinin doğru olduğunun kanıtıdır.
Buraya kadar bir sorun yok gibi gözüküyor oysa ki var!
Şimdi 12'den 6'a düştüğünde %50 değişim oranı oluşurken 6'dan 12'e neden %100'lük bir değişim oranı ile karşılaşıyoruz. Gördüğünüz gibi yaptığımız işlem gayet açık ve net verdiğimiz sayılarda aynı fakat yüzdesel değişim oranları farklı.
Buradan şöyle bir sonuca varıyorum. Düşerken fazla çaba sarfedilmiyor fakat yükselirken sarfedilen çaba çok daha fazla. Bunu matematikleştirdiğimde ise;
6-12 demiştik, 12 6'nın tam 2 katı. Yani düşme esnasında (12'den 6'a azalmasında) 2'e böldüğümde sonuca varıyorum, artma esnasında (6'dan 12'e çıkmasında) 2'ye çarpıyorum ve yine sonuca varıyorum. Yine gördüğünüz gibi sonuç hep aynı fakat yüzdesel değişim oranı azalırken %50 artarken %100 oluyor. Bu oranlar neden farklı çıkıyor..?
Başka bir yol daha izledim; azalırken %50 olupda artarken %100 oluyorsa bende bu %100'ü %50 yaparsam o zaman 6.2=9 olur. Neden ve nasıl olur açıklayayım; 12'den 6' a düştüğümüzde 12'i 2'e böldüğümüzde 6' vardık ve %50 çıkmıştı. 6'dan 12'e çıktığımızda 6'yı 2 ile çarptım 12 olmuştu fakat %100 oluyor bende az önce demiştim ya %50 yapacağım diye işte bunu 6'dan 12 değilde 9'a yükselttim ve %50 değişim oranına vardım. Dolayısıyla da 6.2=9 sonucuna varmış oldum. İsterseniz deneyin 6 ile 9 arasında yüzdesel değişim %50'dir.
Her iki sayı zaten aynıydı, yüzdesel değişim oranları da aynı oldu. Fakat bu seferde 6.2=9 olgusunun sağlamasını yaptığımızda (9/2) 4.5 çıkıyor yani 6 çıkması gerekirken 4.5 çıkıyor.
İşte böyle bir paradoksa girmiş oldum. Bu soruyu bir probrem veya kar/zarar sorusu olarak düşünmeyin, aslında hepimizin bildiği basit sayısal işlemler fakat sayıların/rakamların özüne girince iş çok değişiyor.
Ben bunu çözemedim açıkcası çok da uğraştım. Hatta dershaneden hocaya sordum; tam anlamıyla bir şeyler diyemedi. Bu kuraldır, böyledir vs. diyerek geçiştirdi kısacası. Ama ben yılmadım, eski özel ders veren hocama soracağım (matematik hocası). Şu an kendisi tatilde ve o yüzden beklemedeyim.
Yinede r10'a bir sorayım dedim, sonuçta - böyle bir platformda eğitim seviyesi yüksek ve hatta öğretmenlerimiz bile vardır - dedim kendi kendime.
Söz sizde...
