IW:Microsoft, ajan tabanlı uygulamaların geliştirilmesini kolaylaştırmak için HorizonDB'yi Fabric'e ekliyor
Yeni veritabanı hizmeti, uygulamaların tek bir PostgreSQL arayüzü üzerinden operasyonel ve analitik verileri sorgulamasına olanak tanırken, veritabanlarını otomatik olarak sağlıyor, duraklatıyor ve devam ettiriyor.
Microsoft, geliştiricilerin, iş ekiplerinin ve yapay zeka ajanlarının iş akışlarını otomatikleştirmek ve ajan tabanlı görevleri desteklemek için aralıklı olarak kullanılan uygulamalar oluşturmasını kolaylaştırmak amacıyla, HorizonDB'nin sunucusuz bir sürümünü veri ve analitik platformu Fabric'e ekliyor.

Büyük ölçekli bulut sağlayıcısı, HorizonDB for Azure'u ilk olarak Kasım 2025'teki Ignite konferansında tanıtmış ve onu yüksek performans ve ölçeklenebilirlik gerektiren kritik uygulamalar da dahil olmak üzere zorlu kurumsal iş yükleri için PostgreSQL uyumlu bir veritabanı olarak konumlandırmıştı.
Microsoft'a göre mimarisi, büyük veritabanlarının ve işlem yoğun iş yüklerinin gerektirdiği performansı ve ölçeklenebilirliği desteklemek için paylaşımlı depolamayı esnek, ölçeklenebilir işlem gücüyle birleştiriyor.
Bu yılki Ignite konferansında halka açık önizleme olarak sunulan ve Fabric HorizonDB olarak adlandırılan yeni sürüm ise, sürekli çalışan veritabanı altyapısı gerektirmeyen daha küçük iş yüklerini hedefliyor.
Hiper ölçekli sağlayıcı, bir blog yazısında, talebe bağlı olarak veritabanlarını otomatik olarak sağlayan ve ölçeklendiren, boşta kaldıklarında duraklatan ve ihtiyaç duyulduğunda devam ettiren yönetilen bir arka uç sağladığını belirtti.
Ayrıca, uygulamaların OneLake'deki analitik verilerle birlikte canlı işlem verilerini tek bir PostgreSQL arayüzü üzerinden sorgulamasına olanak tanıyarak, uygulama geliştirme sürecinde yer alan altyapı ve veri entegrasyonu çalışmalarını azalttığını ekledi.
İşlemsel sorguları desteklemek için Fabric HorizonDB, PostgreSQL sorgularının desteklenen analitik kısımlarını CPU ve GPU destekli kaynaklar arasında yürütmek için Fabric Data Warehouse'un dağıtılmış işlem gücünü kullanırken, işlemsel işlemeyi PostgreSQL motorunda tuttuğunu da sözlerine ekledi.

Yeni veritabanı, mühendislik çabasını azaltabilir
Analistler de Fabric HorizonDB’nin sunucusuz (serverless) ve "translitik" (hem işlemsel hem analitik) yeteneklerinin, geliştiricilerin yapay zeka aracı (agent) tabanlı uygulamalar oluşturma sürecini basitleştirmesine yardımcı olacağını öngörüyor.
Bağımsız teknoloji danışmanı David Linthicum, "Aracı tabanlı uygulamalar, belirli görevleri ve iş akışlarını desteklemek için genellikle talep üzerine veritabanları oluşturmaya ihtiyaç duyar. Fabric HorizonDB, geliştiricilerin ve yapay zeka aracılarının, kısa ömürlü olabilecek iş yükleri için manuel olarak ayrı arka uç (backend) hizmetleri kurmalarına gerek kalmadan, hızlı bir şekilde veritabanı sağlamalarına olanak tanıyarak bu süreci kolaylaştırıyor" dedi.
Linthicum, "Bu durum; bir fikir, bu fikrin bir uygulamaya dönüştürülmesi ve uygulamanın çalışması için gereken veriler arasındaki engelleri azaltıyor" diye ekledi.
HFS Research'te yönetici araştırma lideri olan Ashish Chaturvedi'ye göre, "translitik" yetenekler de mühendislik çabasını azaltıyor.
Chaturvedi, "Daha önce, operasyonel veriler ile işlemsel verileri birlikte sorgulamak, ekiplerin oluşturması, güvenliğini sağlaması ve bakımını yapması gereken veri hatları (pipeline) veya bağlayıcılar gibi ciddi bir mühendislik çabası gerektiriyordu. Microsoft bunu yerleşik bir özellik haline getirerek, bir uygulamanın müşterinin güncel siparişini ve satın alma geçmişini tek bir taleple alabilmesini sağladı" dedi.
Daha az mühendislik çabası, CIO'ların uygulamaları ölçeklendirmesine yardımcı olabilir
Chaturvedi, CIO'ların da bu azalan mühendislik çabasından faydalandığına dikkat çekti.
Chaturvedi, "Geliştiriciler veri entegrasyon hatları oluşturmak ve bunların bakımını yapmakla daha az, uygulama geliştirmekle ise daha fazla zaman harcadıkça; geliştirme döngüleri kısalıyor, mühendislik verimliliği artıyor ve işletmelerin aracı tabanlı uygulamaları farklı iş fonksiyonlarına yayarak ölçeklendirmeleri kolaylaşıyor" dedi.
Linthicum'a göre, CIO'lar için asıl değer basitleştirmede yatıyor: "Yeni veritabanı; uygulamaları kurumsal verilerle bağlamak için gereken platform, veri hattı ve ekip sayısını azaltabilir. Microsoft bu süreci iyi yönetirse, CIO'lar daha az entegrasyon borcuyla karşılaşır, Fabric yatırımlarından daha iyi verim alır ve operasyonel sistemlerden analitiğe ve yapay zekaya giden yolda daha net bir rotaya sahip olurlar."
Chaturvedi, altyapı ve verimlilik kazanımlarının ötesinde, operasyonel veriler ile geçmiş verileri birleştirme yeteneğinin, iş kararlarının alınma sürecini de iyileştirebileceğine dikkat çekti. “Bunun temel nedeni, uygulamaların ve yapay zeka ajanlarının, durumları değerlendirirken ve eylemler önerirken mevcut iş faaliyetlerini ve geçmiş kalıpları dikkate almalarını sağlamasıdır. Bu, uygulamaların ve yapay zeka ajanlarının mevcut iş faaliyetlerini ve geçmiş kalıpları hesaba katmalarına olanak tanır,” dedi Chaturvedi.
Bunlar, bir müşterinin açık sorunlarını ömür boyu değeriyle birlikte gösteren satış uygulamalarını veya önerilerde bulunmak için mevcut iş bilgilerini ve geçmiş eğilimleri kullanan yapay zeka ajanlarını içerebilir, diye ekledi Chaturvedi.
Ayrıca, Fabric HorizonDB'nin sunucusuz modeli, BT yöneticilerinin yapay zeka ajanları tarafından oluşturulan artan sayıda uygulamanın işletme maliyetlerini kontrol etmelerine de yardımcı olabilir.
“Her yeni uygulamanın verilerini depolamak ve yönetmek için bir veritabanına ihtiyacı vardır ve her biri için özel altyapı sağlamak, maliyetleri ve operasyonel karmaşıklığı hızla artırabilir,” dedi Chaturvedi.
Fabric HorizonDB, uygun olmayan beş ardışık dakikadan sonra işlem gücünü otomatik olarak durdurduğu için, bir prototip veya nadiren kullanılan bir dahili araç boşta kaldığı süre boyunca çok az maliyete sahiptir, diye ekledi Chaturvedi.

Soğuk başlatmalar, veri güncelliği gibi ödünleşmeler
Bu avantajlara rağmen, analistler Fabric HorizonDB'nin mimarisinin bazı ödünleşmelere yol açabileceğine dikkat çekti.
Linthicum, "Sunucusuz mimari çekici olsa da, genellikle soğuk başlatma gecikmesi, ölçeklendirme gecikmesi ve tedarik edilmiş altyapıya göre daha az tahmin edilebilir performans sunar" dedi.
Geliştiricilerin, veritabanının duraklatma ve devam ettirme işlemlerini, eşzamanlı istekleri ve işlem yoğun iş yüklerini nasıl ele aldığını test etmeleri gerektiğini de ekledi.
Chaturvedi, bu performans özelliklerinin veritabanına uygun uygulama türlerini sınırlayabileceğini söyledi. "Veritabanının boşta kaldıktan sonra devam etmesi sırasında yaşanan kısa bekleme süresi, dahili araçlar ve ara sıra yapılan iş yükleri için uygundur, ancak tutarlı yanıt sürelerine ihtiyaç duyan müşteri odaklı sistemler için daha az uygundur."
Chaturvedi, OneLake'deki analitik kopyanın hafif bir gecikmeyle güncellenmesi nedeniyle veri güncelliğinin de bir diğer önemli husus olduğunu belirtti. Bu durum, translitik sorguları, kesinlikle gerçek zamanlı tutarlılık gerektiren uygulamalardan ziyade, birkaç dakika öncesine ait verilere tolerans gösterebilen uygulamalar için daha uygun hale getiriyor, diye ekledi.
Taşınabilirlik ve Microsoft ekosistemine bağımlılık konusunda da sorular mevcut.
PostgreSQL uyumluluğu geliştiricilere tanıdık bir veritabanı arayüzü sağlarken, Fabric'e özgü hizmetlere, OneLake'e veya translitik yeteneklere dayanan uygulamaların diğer platformlara taşınmasının daha zor olabileceği konusunda Linthicum uyardı.
Taşınabilirliğin ötesinde, uygulama geliştirmenin kolaylığı, BT yöneticileri için yeni yönetim zorlukları yaratabilir, dedi HyperFrame Research'te yapay zeka yığını uygulama lideri Stephanie Walter.
Walter, "BT yöneticilerinin veritabanı hesaplama, depolama ve analitik sorgular genelindeki maliyetlere, veritabanı hesaplaması durdurulduğunda hangi ücretlerin devam edeceğine dair görünürlüğe ihtiyacı olacak" dedi.
Kaynak:Microsoft adds HorizonDB to Fabric to ease development of agent-driven applications - Anirban Ghoshal / Info World
.