Örneğin bir yazılımcı 20.000 TL'lik bir proje alıyor. İşveren "önce işi görelim, sonra ödeyelim" diyor. Freelancer ise daha önce mağdur olduğu için "önce ödeme" talep ediyor. Taraflar birbirine güvenemediğinden süreç daha başlamadan tıkanabiliyor.
Başka bir senaryoda işveren %50 ön ödeme yapıyor, freelancer birkaç gün çalışıp ortadan kayboluyor. Bu sefer de işveren mağdur oluyor. Küçük tutarlarda bile insanlar haftalarca uğraşmak zorunda kalırken, 50.000-100.000 TL gibi rakamlarda zarar çok daha ciddi boyutlara ulaşabiliyor.
Yurt dışında Upwork gibi platformlarda kullanılan escrow sisteminde ödeme baştan platforma yatırılıyor, para bloke ediliyor ve iş tamamlanınca serbest bırakılıyor. Böylece hem işveren hem freelancer belirli ölçüde korunmuş oluyor.
Peki Türkiye'de bu sistem neden yaygın değil?
- Vergisel sebepler mi var?
- Ödeme kuruluşu lisansı gerektirmesi gibi hukuki engeller mi bulunuyor?
- Platformların sorumluluk almak istememesi mi?
- Kullanıcıların kayıt dışı çalışmayı tercih etmesi mi?
- Yoksa teknik altyapı ve maliyet sorunları mı?
- Ön ödeme mı alıyorsunuz?
- Sözleşme yapıyor musunuz?
- Aracı hizmet kullanıyor musunuz?
- Daha önce ödeme alamadığınız veya dolandırıldığınız bir olay yaşadınız mı?