Freelance’ta sınır koyma: müşteri nerede durmalı?

Arkadaşlar selam,
Kısa bir serzeniş + merak postudur 😄
Freelance çalıştığım bir müşteri vardı. Parasını verdi, sistemini yaptım, teslim ettim. Buraya kadar her şey normal. Ama sonrasında adam resmen işi benden öğrenmeye başladı.
Sürekli mesaj:
“Bunu nasıl yaptın?"
"Yapay zeka kullanıyor musun?"
"Hangi yapay zekaları tercih ediyorsun"
"Dosya sistemini neye göre açtın neyi yapmayı hedefliyorsun? Hangi kod nereyi çalıştırıyor?"
“Şu kısmı nasıl geliştiririm?”
“Yapay zekayla şöyle bir şey denedim ama olmadı, sen nasıl yapardın?”
“Şurayı da şöyle yapsak mı?”
Yani iş teslim edildi ama adam beni dökümantasyon + danışman + eğitim paketi gibi kullanıyor 😄 Üstüne bir de klasik vaat: “Abi daha çok iş var sana” (tabii henüz gelen giden yok)
Benim aklımdaki soru şu:
👉 Sizde de böyle müşteriler oluyor mu?
👉 Oluyorsa nasıl sınır koyuyorsunuz?
👉 “Bu artık danışmanlık, ekstra ücret” demeyi nasıl formüle ediyorsunuz?
Bir noktada iyi niyet suistimale dönüyor gibi hissediyorum.
Sizin tecrübeleri merak ediyorum 👇

Evet böyle insanlar var ve bana da cok denk geldi. Basta sorularini elbette yanitliyorum ama mesele artik isi komple senden ogrenmeye uzadiginda bundan sonrasi icin danismanlik ya da egitim hizmeti saglayabilirim ucrer karsiliginda diyerek profesyonelce cizgiyi cekiyorum. Siz de oyle yapin yoksa sizin iyi niyetinizi kimse anlamaz zaten herkes kendisini uyanik saniyor.

Şunu asla unutmayın hocam, ben kısmen kötü bir şekilde öğrendim.. Ancak şahane oldu..

Hiç bir şekilde ve koşulda, asla ve kata... Müşteriniz ile samimiyet çerçevesine dahil olmayın, ta en baştan kurumsal bir ağız ile devam etmek, araya mesafe koymak.. Sizi o kadar çok etkiliyor ki.. İnanamazsınız, her şeyin temeli başlangıçtan geçiyor..

Yani bir müşteri "Kral, Kanka.." vs. diyebilir.. Ancak siz kurumsal yapınızı ve tavrınızı asla bozmayın.

Bakın şu da bir gerçek, müşteri dediğimiz karakter asla sizin arkadaşınız ya da dostunuz değil, o sadece size bir hizmet almak maksadı ile gelmiş bir alıcı / arayıcı ya da siz denk gelmişsinizdir fark etmez, her şekilde ve koşulda bu bakış açısı gelecek odaklı sizi daim eder ve korunmanızı sağlar. Müşteri dediğim gibi size "Kral, Kanka" vs. desin.. Ancak siz o ithamları kullanmayın. Kaliteli olmaya bakın, profesyonel olmaya, gerisi çorap söküğü gibi gelecektir...İnanın! Bunlar deneyim ve tecrübelerdir. 💯👌😊

Aynısı bizde de çok oluyor. İş teslimden sonra olay “abi bana öğret” moduna dönüyor. Tabii ki de elimizden geldiğince desteğimizi sonuna kadar sunuyoruz ama belli bir aşamadan sonra ben direkt şunu diyorum "Bu kısım artık proje kapsamı dışında, istersen danışmanlık olarak devam edebiliriz.” Çoğu zaten o noktada kesiliyor, ciddi olan da ücrete razı oluyor.

Junior yazılımcı tayfası bunlar, maalesef çok varlar maksat işi öğrenmek , iki gün sonra da sana çaka satmaya çalışırlar

Diyor ya düzenl işimiz olur falan filan bide böyle elemanların ağzı güzel laf yapar ararlar sorarlar halini durumunu öğrenirler :d Der kankam bende şu hesabı var bende bu var sende yap sana öğreteyim ayağına çekerler hemen Genelde 25-30 yaş civarı insanlar yapıyorlar bunu kendini zeki sanma hastalığı diye adlandırıyorum.Yok sana youtube shorts hesabı açalım yok sana spotify prodüktör hesabı açalım hahahahaha :d

1-2K lık ürün için adam sormadık soru bırakmıyor işte hocam danışmanlık desek öğretmedin kardeşim ben nasıl çalıştırcam kuramadım işte yapamadım ayağına çekip gene beleşe bişeyler öğrenmeye çalışırlar Mesela bu adam bana ne plesk ne cpanel hiç birini sağlamadan diyordu gel anydesk kardeşim araşalım beraber yapalım :d E sende ekmeğindesin sonuçta mecbur yapıyorsun.Allah akıl fikir versin

Müşteriye; abi, abla, kardeş, dostum, abicim, efendim denmez, deniyorsa arada bir duvar olamaz, çok doğru. Bu ister çalışan olarak, ister freelance olarak, isterse de esnaf olarak düşünülsün; aradaki ticari duvar yıkıldığı zaman bir daha geri dönülemiyor; dönülmek istendiğinde ise müşteri kaybediliyor. Dolayısıyla, doğru, freelance/serbest çalışılsa dahi kurumsal iletişim kaideleri geçerli olmak durumundadır.

Üstelik, bu örnekte olduğu gibi müşteri zaten her türlü ayrıcalıktan, indirimden, bedavadan faydalanabilmek için her koşulda yakınlık kurmaya çalışır; E bir de freelance isen, müşteri için katmerli oluyor. Bu yüzden, çalışma saatleri dışında mesajlara dönülmemeli, aradaki ticari-saygı duvarı yıkılmamalı, mesleki bilgiye veya ürünün arkaplanına dair sorulara genelgeçer cevaplar verilmeli.

Freelance/Serbest Meslek Erbabı olarak zaten suistimale açık konumda bulunuyorsun, belki de zar zor müşteri buluyorsun ancak aradaki mesafeyi baştan tutturmak çok önemli; varsın seninle çalışmasınlar, müşteriyi baştan kaybedebilirsin ancak mesleki karakteri sonradan kazanamazsın(inşa edemezsin). İlk başlarda samimi olup, sonradan mesafeyi açmak istediğinde ise seni başkalarına kötülerler.

En âlâsı kurumsal ağız, sokak ağızı olursa.. Ayvayı yedin, geçmiş olsun. 🔜😂