üstadım şimdi bana acayip kızacaksın... ama önce biraz altyapı hazırlayayım...
onbeş seneden biraz daha fazla bir süre önce taşındığım bahçeli evde çok sıkıldığım ve yazılım işinden de iyi kazandığım için bir torna ve orta boy bir cnc freze aldım. maksadım eğlenmek, kendimi meşgul etmekti. buların elektronikleri şunları bunları, parça çizimleri derken önceleri millet benimle dalga geçiyordu... derken itfaiye araçlarına parça üretmemi istediler. teknelere istediler. model uçaklara istediler... aklına gelebilecek en küçük parçadan tezgahın kapasitesine kadar istediler, çizdirdiler... ben borsacıyım arkadaş ne anlarım dedikçe daha da istediler...
ben hiö türkçe kaynak okumam, dinlemem, seyretmem. sana şunu söyleyebilirim ki bu işler dünyada gittikçe ucuzluyor... hele hele pcbway gibi firmalar işin suyunu çıkarttı. çiz, yükle, malzemeyi seç, adet yaz... al sana maliyet.. gümrük zorluklarını kaldırsalar bir yandan memleket acayip ilerleyecek bir yandan da pekçok sektör, seninkine benzer, yok olup gidecek.
şahsen aciliyeti yoksa yerli parça almam yada kullanmam. benim elimdeki en küçük civata bile aliexpress ürünüdür. buradan aldığım herşey paslanırken onlar onlarca senedir sağlam durur. ne dediğimi anlatabildim mi... burada güven yok yerli üreticiye, eğer işin hassas ve önemliyse... bunu senelerse "ustalık" kisvesi altında sömürdükleri için oluyor belki de, bilemiyorum... ama asla o maliyetlerle başa çıkabileceğini sanmıyorum.
fakat.....
burada üretilmesi gereken, hızlı olması gereken milyonlarca parça da var. bir tersaneye lazım olan parçanın gümrüklenmeyle uğraşılamayacığı milyonlarca durum vardır. yani iş olmaması durumunu cnc konusunda kabul etmekte zorlanıyorum, call center işi yoktur da cnc işi her daim olacaktır.
ama maliyet... ben nasıl maliyet hesapladığını tahmin ediyorum, endüstri mühendiyim ben, bu devirde o şekilde hesaplarsa ayakta kalabileceğini sanmıyorum. çarkı ucu ucuna döndürecek şekilde excel tabloları yapmak gerekir belki de...
ama yeni makinalar, dışarıdan gelenler artık çok ama çk pahalı. daha da fena olacak. "aaa, bozuldu, yenisini alalım" devri geçti artık. tamirat, yedek parça zamanı... kendini bunlara yönlendirmeyi illaki düşünmüşsündür...
daha da zor şeyler diyeceğim şimdi.. acayip maliyetli şeyler... işyeri, mekan, kira... taşınmak sözkonusu olabilir mi ? konteyner işi yapan arkadaşım pendikteydi, maliyetler yüzünden araştırdık ettik izmite taşıdık. burada düdük kadar yerdeydi, orada kendine 20 dönüm yer kiraladı 15 seneliğine... kira falan düşünmüyor bile... şahsen kiraladı, şirkete ucuzdan kendisi kiraladı, stopajdan da avantaş sapladı falan filan... gümrüğe yakın, işletmelere yakın...
benimki hariçten gazel okumak tabii ama.... maalesef önümüzdeki beş altı senede, hem de bu seneden başlayarak küçük işletmelerin pekçoğu kepenk kapatacak.
bir de yatırım konusunda birşeyler söyleyeyim... unutma ki kötü bir durumda şirket hesaplarını, tezgahlarını, binaları alıp götüremeyeceksin. olası kara günler için bunu aklının bir köşesinde bulundur...
ha birde.... güzel, çıtı pıtı bir pazarlama müdür alma şansın olmaz mı... erkek müşterileri parmağında çevirmeyi bilen, fır fır fır dolanan... altına bir arba, telefon verip satışlardan da komisyon verebilsen.... ama öyle herkese hesapladığın gibi olmaz, akıllıdır onlar..."şirket kazanacak, patron altına araba çekecek, karı eritip yok edip kalandan bana mı vereceksin" derler... ben bir ara yazılım sektöründe yaptım bu işi.... kafa kaşıyacak zaman kalmamıştı... maaşlarını pirimlerini verip "allah aşkına gidip tatil yapın, satmayıın bir süre" diye geyik yapıyorduk... o zamanların ekonomik durumu şimdiki gibi değil ama.... cnc torna freze ağır sanayiii erkek egemendir. eh biliyorsun erkekler de bir değişiktir... ben 55 yaşındayım hayatımın en çok para kazandığım dönemleri kadın ortağımın olduğu dönemdir..
Allahtan kolaylıklar diliyorum sana...