Bir adam bana borç taktı, ödeyecem diyip oyalıyor ne yapmalıyım?

Bu forumun yapısı gereği yanlış bilinen bir algı var. Birkaç mesajda @digiklan; hocam da buna değinmişti.

Bir adam eğer toplu şekilde birilerini dolandırmamışsa (Tosuncuk, Thodex vs. örnekler çoğaltılabilir) göstere göstere dolandırmış olsa dahi o adamı savcılığa şikayet ederseniz herhangi bir sonuç alamazsınız. Yani başka bir deyişle eğer tek mağdur sizseniz, en azından savcılığa derdini anlatmış tek müşteki sizseniz adamı dolandırıcılıktan yargılatamazsınız.

Çünkü bir adama savcının dolandırıcılıktan ya da nitelikli dolandırıcılıktan kamu davası açabilmesi için; suç işleme saiki ile hareket ettiğini kanıtlaması gerekir. Sizin konuşma kayıtlarınız, ödeme dekontunuz, ödeyeceğim demesi vb. evet; aranızda bir borç ilişkisi olduğunu çok net ortaya koyar ama adama d-olandırıcı demeye yetmez. Halk arasında ve R10 jargonunda bunun adı bildiğin d-olandırıcılıktır ancak hukuk sisteminde öyle değil.

Bu yüzden R10'da biri birini dolandırdığında; şikayet konusu sonucu mağdur taraf gidip savcılığa suç duyurusunda bulunursa çok yüksek oranda KYOK (takipsizlik) kararı çıkıyor.

Halbuki yapılması gereken şey önce resmî yoldan ihtar çekip akabinde ilamsız icra takibi başlatmaktır. Kişi icra takibine itiraz ederse de duruma göre icra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılması veya asliye hukuk mahkemesinde itirazın iptali davası açarak ekstra icra inkar tazminatına hükmettirip kişinin üzerinde mal mülk varsa sonucunda haczettirerek alacağınızı yasal yoldan tahsil edebilirsiniz. Hukuk böyle işler.

Eğer bu adamın yaptığını nitelikli dolandırıcılığa sokabilecek olursak bu R10'da banlanmış herkesin şu an cezaevinde olması gerekiyordu. Maalesef forumdaki şikayet konularının işleyişinde olduğu gibi işlemiyor hukuk sistemi. Birinin d-olandırıcı olduğunu ispat edebilmek için kastı ispatlamak lazım, bu da 1-2 kişi değil 10-20 kişiyi dolandırmışsa, farklı farklı birbiriyle bağlantısız kişilerin suç duyuruları sonucunda gerçekleşebilir ancak.

1050 lira için gireceğiniz hukuk mücadelesi değmeyecektir.
Hukuk böyle 500 lira ticari anlaşmazlıklar için 5000 bin lira yargılama gideri çıkarır.
Ve kazanabileceğin kesin olmayan bir davayı açıp dava sonunda 5 bin yargılama gideri ile baş başa kalabilirsin.

Adam malı satmış, faturayı kesmiş, teslimatı yapmış.
Siz adamın sözlerini dikkate alıp yasal süreç içinde itiraz etmemişsiniz.
Ve bugün teslim edilen ledleri de satıp elden çıkarmışsınız.

Karşı tarafa ithamda bulunmak için size teslim edilen ürünlerin sipariş verdiğiniz ürünler olmadığını ispat etmeniz lazım.
Hakim de neden zamanında itiraz etmeyip bu kadar beklediğiniz ve 1000 lira için neden bugün itiraz ettiğinizi soracaktır.

Elde edebileceğiniz şey sipariş verdiğiniz ürünlerin bugünkü değerini hesap ettirip, size teslim edilen düşük kalitedeki ledlerin bugünkü değerini hesap ettirip aradaki farkı faizi ile birlikte istemek.
Ama hakim ledin fiyatı nedir bilmeyeceği için bilir kişi ister yargılama uzar gider.
Size yarı fiyatına olan ledlerin teslim edildiğini ve 500 lira için bu mücadeleye giremeyeceğinizi söylemem lazım.

Savcılığa ise hiç bir şekilde gidemezsiniz.
Sipariş verilmiş, mal teslim edilmiş, malın ederi 1050 lira.
Doğru mal değilyse tüketici hakem heyetine itiraz edip ürünü geri gönderebilirdiniz.
Yani ortada kötü niyetli bir satıcı mevcut.
Ama dol@ndırıcılık yok.

Uluslararası ticarette bu tarz olaylarla sık sık karşılaşılır.
Adam size bir örnek ürün gösterir, beğenirsiniz, 10 bin ürün isterseniz gelen ürünlerin kalitesi çok daha düşüktür.
Ama serbest bölgeden malı çekerseniz iade edemezsiniz.
O yüzden uluslararası ticaret yaparken daha dikkatli olmak ve daha güvenilir yerlerle çalışmak gerekiyor.