Tamamen kendi geliştirdiğim (kısmen şartname sistemini ben bulmadım ama AI için ben geliştirdim) ve AI den öncede her işimde farklı şekillerde kullandığım şartname sanatını sizlere ücretsiz olarak örnek şartnamelerle veriyorum githuptan indirebilirsiniz.
Şartname Nedir?
Şartname, kod yazmaya başlamadan önce "bu iş tam olarak ne yapacak, neyi yapmayacak, hangi kurallara uyacak" sorularının yazıya dökülmüş hâlidir. Bir tarif, bir yol haritası.
Ev yaptırmayı düşün. Ustaya "bana bir ev yap" demezsin; kaç oda, kaç kat, banyo nerede, elektrik tesisatı nasıl geçecek — bunların hepsi projede yazılıdır. Usta o projeye bakarak çalışır. Yazılımda şartname tam olarak o projedir.
İçinde genellikle şunlar bulunur: işin amacı, kapsamı (ve kapsam dışı olanlar), kullanıcı türleri, ekranlar ve akışlar, tutulacak veriler, bağlanılacak dış servisler, çalışma kuralları, güvenlik gereksinimleri ve "bu iş ne zaman bitmiş sayılır" sorusunun cevabı olan kabul kriterleri.
Neden Şartname ile Kodlama Yapmalıyız?
1. Ne istediğini bilmeden başlarsan, sonuç sürpriz olur. Projenin yarısında "aslında ben böyle istememiştim" demek, baştan yazmak demektir. Şartname bu maliyeti en başta, en ucuz olduğu yerde öder.
2. Yapay zekâ ile çalışıyorsan fark daha da büyük. Claude Code, Codex ya da başka bir araç — belirsiz bıraktığın her noktayı kendi varsayımıyla doldurur. Şartname yoksa her yeni sohbette biraz farklı bir program çıkar karşına. Şartname varsa araç senin kurallarına göre çalışır.
3. Sohbetler arası süreklilik sağlar. Yeni bir oturum açtığında sıfırdan anlatmazsın; şartnameyi verir, kaldığın yerden devam edersin.
4. Kapsam kayması durur. Bitiş çizgisi yazılı olmayan proje bitmez, sürekli büyür. "Bu madde şartnamede yok, ikinci sürüme" demek rahatlatıcıdır.
5. Akla gelmeyenleri hatırlatır. Hata mesajları, boş ekranlar, yedekleme, log, çevrimdışı durum, API anahtarlarının güvenliği... Bunlar heyecanla kod yazarken en son akla gelen, en çok başa dert açan şeylerdir.
6. Güvenlik sonradan eklenmez. Parola nasıl saklanacak, API anahtarı nerede duracak, yetki kontrolü nerede yapılacak — bunlar en baştan karara bağlanmazsa proje bittikten sonra yamamak çok daha zordur.
7. "Bitti mi?" tartışmasını bitirir. Kabul kriterleri yazılıysa cevap nettir: maddeler karşılanıyorsa bitmiştir.
Kısacası şartname, ekstra iş değil; ilerideki işin büyük kısmını baştan yapmaktır.
Peki şarname ile program yazarsak ne olur. Burada görsel şartname kullanılmıştır ileride bununda eğitimini paylaşırım biraz kapsamlı.
Orion için kullanılan sadece mödüllerin şartname listesi toplam 18 bin satır olan şartnamenin ilk 6 bin satırlık bölümü ama gözünüzü korkutmasın
İndir
