İyi güzelde hocam, ben Dubai den konut aldığıma varsayalım veya dünyanın diğer ülkelerinden 10 senede kira ile çıkıyor. Türkiyede 20 senede çıkıyor. Bu şekilde baktığımızdada Türkiye hala balon konut anlamında.
Selam olsun,
Dubai örneği geçerli bir örnek değil ki asıl balon olan yer orası.
Mesela Amerika da bir ev ortalama 20 30 yıl arası amorti eder.
Avrupa da ortalama 10 30 yıl aralığında.
Şimdi şöyle bir durum var yabancı yatırımcı ve çeşitli yatırım modellerine göre bu durumlar değişiklik gösterir. Aynı koşullarda kıyaslandığında balon olan yer dubaidir.
Dubai de amorti süresi kısadır çünkü kiralar yüksektir, ev fiyatları düşük değildir.
Kira çarpanı ayrı bir şey balon fiyat ayrı.
Yani tekrar yazıyorum ülkemizdeki ev fiyatları yüksektir lakin balon değildir.
Araba, ev hatta ekmek bile son 5 yılda ortalama 10 15 kat aralığında artış göstermiştir.
Bir ülkede her şey 10 15 kat artıyorsa ve 5 yıldır bu artış aynı ivme ile yükseliyorsa bu balon değil enflasyondur.
Amorti süresi farklı bir konu.
Dubai mesela oturum izni veriyor ve yabancı yatırımcıya açık dünya genelinde revaçta olan bir ülke. Bu durumda yatırım koşulları farklı olacaktır.
İngiltere kendine özgü yatırım modellerine sahip amorti süresi 9 yıl da sürebilir 30 yıl da.
Avrupa genelinde ortalama yine Amerika'ya yakındır.
Bizim ülkemizde genel olarak enflasyon kaynaklı artışlar var ama emlak özelinde değil.
Size 2019 yılında aldığım mülk ve aracı yazdım. Afaki bir şey yazmadım.
Ev 10 kat araba 9 kat artmış yine 2019 da 1.25 TL olan ekmek 15 TL ile 10 kattan fazla artmış.
Bahsettiğim şey emlak fiyatları düşük değil, son 5 yıl içinde fiyatı en az 10 kat artmayan bir şey yokken kalkıp emlak balonu dersek tam olarak doğru olmaz.
Ben yatırımlarımı taşınamaz üzerine yaparım yani geriye dönük kira/satış fiyatlarını ve piyasayı biliyorum ve size emlak özelinde bir balon yok yazıyorum.
Eğer balon diyeceksek aynı oranda artan Ekmek için ekmek fiyatı balon dememiz lazım zira aynı oranda arttı. (küsürat hesabına girmiyorum biri %11 diğeri %12 dir vs.)
Amorti süresi Türkiye'de ortalama 25 yıl olarak hesaplanır.
İyi bir yatırımcı bu süreyi alırken kazanmak şartıyla 16 20 yıl arasına çekebilir ki o hesaplarında pek anlamı kalmadı çünkü bu hesaplamalar stabil ilerleyen ekonomilerde anlamlı olur. Her yıl %30 ila %80 arası enflasyon olan ortamda o hesapları yapmak çok çetrefillidir.
Hülasa eğer 10 kat fiyat artışı balonsa Ekmek fiyatının da aynı oranda artmasına karşın Ekmek fiyatı balon demek lazım gelir.
Size şurada katılıyorum bu rakamlar çok yüksek ve Türkiye'de emlak yatırımı yapmak şu sıra pek uygun değil.