Polis kimliğini ibraz edip kaba üst araması yapsın, çekinceniz nedir? Evrak dediğiniz kimlikse ve göstermedilerse usülsüz bir arama olmuş.
Hiçbir evrak kimlik ibraz etmeden arama yaptılar. Basın olduğumu söylediğim halde. Kendilerinden şüphe duydum belki narkotik değiller kimlik resimlerimizi çektirler. Ayrıca polislerde dahi kimlik ya da arama ibrazı şart.
Bu konuda chat GPT ne demekte:
1. Polisin Üst Araması Yapma Yetkisi (PVSK ve CMK)
📜 Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) Madde 4/A
- Polis, kişilerin üstünü, eşyasını ve aracını arayabilir ancak bu işlemler belirli şartlara bağlıdır.
- Arama yapılabilmesi için:
- Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri (komiser/amir düzeyi) yazılı emir verebilir.
- Genel olarak arama yapılabilmesi için hakim kararı veya Cumhuriyet savcısının yazılı emri gerekir.
- **Toplumda huzuru bozabilecek olayların önlenmesi amacıyla yapılan genel aramalar için ise ** Valilik kararı gerekir.
📌 CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) Madde 116-119
- Arama yapılacaksa makul şüphe olmalı.
- Arama kararının bir ibraz edilebilir belgeyle yapılması gerekir.
- Yani kolluk "ben arama yapıyorum" deyip belge göstermeden üst arayamaz. Arama yapılabilmesi için yetki belgesini (örneğin valilik kararı, savcı yazısı) şüpheliye veya ilgiliye göstermesi gerekir.
🎥 2. Polisin Kişileri Görüntüye Alma Yetkisi
📜 KVKK (6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)
- Görüntü almak kişisel veri işlemeye girer.
- Kamu görevlisi bile olsa, görüntü çeken kişi ne amaçla ve hangi hukuki gerekçeyle çektiğini açıklamak ve bu veriyi korumakla yükümlüdür.
- Rızanız olmadan yapılan kayıt, hak ihlali olabilir.
📌 İstisna:
- 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamında toplumsal olaylarda polis, kamu güvenliği için görüntü alabilir.
- Ancak sıradan bir parkta oturmayı "toplumsal olay" saymak zordur.
- Görüntü kaydı alınıyorsa, verinin işlenme amacı, süresi ve dayanağı açıkça belirtilmelidir.
⚖️ 3. Polis Evrak Göstermek Zorunda mı?
Evet, zorunda.
- PVSK madde 4/A ve CMK 119e göre, polis yaptığı işlemin dayanağını belgeyle göstermek zorundadır.
- "Valilik karar aldı" demek yetmez, valilik kararının içeriği (tarih, kapsam, neden) size sözlü ya da yazılı olarak aktarılmalıdır.
- Arama kararı veya görev belgesi ibraz edilmeden yapılan arama, hukuka aykırı olur.
📌 Özetle
KonuPolis Belge Göstermeli mi?DayanakÜst araması
Evet Valilik kararı veya savcılık emri ibraz edilmeliPVSK Madde 4/A, CMK 119Görüntü kaydı
Evet KVKK kapsamında bilgilendirme yapılmalıKVKK 10. maddeGerekçesiz arama
Hukuka aykırıdırCMK 116-119