Merhaba,
Konu asla ama asla birilerini övme yada kötüleme amaçlı değildir. Bilgi edinme amaçlıdır.
Devletin açıkladığı köprü maliyeti yaklaşık olarak 3 milyar euro şeklinde açıklandı 1,75 milyar dolar diyende var
Köprü geçiş garantisi 45 bin araç ve 12 yıl garantisi veriliyor 2034 yılında son bulacak ve devlete kalacak şeklinde
Durum böyle ise bir tek araç bile geçmez ise tamamını devlet ödese 15x45.000x360 yapınca yıllık 243 milyon euro ediyor hadi 250 diyelim
250x12 yapınca yaklaşık 3 milyar euro yapıyor.
Tablo bu şekilde ise devletin kaybı yok olsa bile çok az maliyet ile köprü yapılmış oluyor. Yakıt tasarrufu vb şeyler işin içine girince fark yok denecek kadar kapanıyor.
Durum bu şekilde mıdır?
1) bu projelerin hepsine kredi alınan para biriminin enflasyon oranı kadar garanti zam vaadediliyor. Yani savaş yüzünden euro bölgesi enflasyonu %30 çıkarsa 15 euro olur sana daha ilk senesinde 20 euro.
2) euro türkiyede de yerinde saymıyor. Senin milli gelirin euro bazında 5 senedir düşüşte. Euro çıktıkça köprünün maliyeti yükseliyor. çin modeli diye kuru 2 ye katladılar 1 senede.
3) günlük 9 bin araç geçen körfeze köprü için 45 bin araç garanti verilmiş. Çanakkale boğazı senede fırtına tüzünde 30 gün kapalı olsa 335 gün feribotlarla 9 bin araç taşınıyordu. Feribot sayısı arttırılatak geçecek araç kapasitesi kademeli olarak 50 de bir maliyetle arttırılabilirdi.
4) yap işlet devret projelerinde bütün riski devlet alıyor sma müteahhitler kar ediyor. Neden? Alınan kredilerin kefili devlet. Geçmeyen araçların maliyetine devlet katlanıyor. TÜM RİSKİ BENİM VERGİLERİME YÜKLEYİP NEDEN TÜM KAZANCI MÜTEAHHİTLETE VERİYORUZ?
5) Devlet bazı projelerin taahüt edilen araç sayosına ulaştığını söylüyor. Ama söylemedikleri şey dolar bazında euro bazında taahhüt edilen ücretleri vatandaştan alamıyorlar. Çanakkale köprüsü 15 euro artı KDV yani 290 lira. 200 lirasını vatandaş 90 lirasını hazine ödüyor. Diğerlerinde de durum bu. Çünkü bu ihaleler yapılırken ekonomiyi patlatıp çin modeline geçip dövizi bir kaç senede 3-5 kat arttırabileceklerini hesap etmediler.
Bu yap işlet devret projelerini devlet yapsaydı maliyeti %70 az olurdu.
100 liraya alacağın malı 300 liraya aldığında kendini nasıl hissediyorsun bilmiyorum ama bugün yap işlet devret projelerinde aynen öyle hissetmen lazım.