Öğretmenlik mi? Ticaret mi?

Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum sözü Hz.Ali(ra)'a mı aittir?

من علمني حرفاً صرت له عبدا

Hz. Ali’ye (radıyallahu anh) nisbet edilen sözün arapçası ve meali şöyledir ,(Bana bir harf öğretenin kölesi olurum)

-Her nedense bu söz türkçe de (bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum) şeklinde söylenmektedir.
-Bu söz belli ki ilim öğretmenin önemini anlatmak için söylenmiştir. Bu sözü kimin söylediği hususunda bir malumat bulamadım.

-Sadece İbn-i Receb’in (rahmetullahi aleyh) ‘‘ kitabu zeylu’t-tabakat‘‘ isimli eserin de Şube’nin (rahmetullahi aleyh) bu söze yakın ‘‘ Ben kimden bir hadis yazdıysam, sanki onun kölesi oldum‘‘ şeklinde bir sözünü gördüm.

(İbn-i Receb, Kitabu zeylut tabakat, c: 1 sh: 28)

فقال ابن تيمية إنه موضوع

”Bana bir harf öğretenin kölesi olurum” sözünü araştırırken bazı kişiler tarafından hadis olarak nakledilen ‘‘ Kim sana ALLAH’ın (celle celalühü) kitabından bir ayet öğretirse sen sanki onun elinin altında ki bir köle gibisin, seni isterse satar, isterse azat eder.‘‘ şeklinde bir rivayet gördüm.

Ancak İbn-i Teymiyye ‘‘ Mecmaul Fetava‘‘ isimli eserin de bu söz hakkında sorulan bir soruya verdiği cevapta (Müslümanların hiç bir kitabın da ve kütübü sitte’de bu şekilde bir sözün olmadığını, bu sözün müslümanların icmasına aykırı olduğunu, bunu söyleyenlerden tevbe etmelerinin isteneceğini, tevbe etmedikleri halde öldürüleceklerini söylemiştir.

(İbn-i Teymiyye, Mecmaul feteva, c: 18 sh: 345 ; Aclunî,Keşful Hafâ,2/265)

Hulasa, ”bana bir harf öğretenin kölesi olurum” sözünün Hz.Ali’ye (radıyallahu anh) ait olduğu sabit olmadığı gibi, hadis olmadığı da İbn-i Teymiyye’nin ifadesiyle sabittir.


وقد بلغ من تعظيم العلماء للعلم وتقديرهم لأهله أن قالوا " من علمني حرفا صرت له عبدا"

Sonuç olarak Ulemâ , ilmin büyüklüğünü anlatmak için bu sözü kullanmıştır diyebiliriz.