Hocam çok haklısınız. TT taraflı o kadar sorun var ki yıl 2025 olmasına rağmen 50 - 100 Mbps internete şükreder hale geldik. Veri merkezlerinde şöyle bir iş anlayışı var; yurt dışı koruması için hattı anlık olarak 100 Mbps kullanım ile limitleyelim ve korunmaya devam edelim şeklindedir. Ben yurt dışı hizmetlerinde katiyen hız limitlemesi ile koruma mantığı görmedim. Müşteri panellerinde bulunan hizmet sayfalarında firewall kural sistemi mi? Türkiye'de aynı şekilde hiçbir firmada rastlamadım. Dediğiniz gibi sorunun ana kaynağı TT olsa da veri merkezlerinin de payı var diyebilirim.
Sizlere şu soruyu da sormak isterim. Veri merkezi çerçevesinde barınan hatlar business olarak geçiyor değil mi? Neden BTK Discord gibi platformlara engel getirdiğinde business hatlara da getiriyor? Benim bildiğim kadarıyla business hatlara engel getirilmiyor. Bu tür engellemeler sanayiye zarar vermeye kadar uzanmıyor mu? Örneği sadece Discord olarak algılamayın. Instagram engelinde olduğu gibi aynı durum yaşanmıştı. Mantıken Business hatları kullanan firmalar veya müşteriler hizmet sektörü için kullanıyor.
Yazdığınız şeylerin çoğu maliyetle ilgili. Yurtdışındaki hat maliyetleri ile buradakilerin kıyaslanabilmesi mümkün değil. Hat miktarınız yüksekse ve saldırılarda hattınız sature olmuyorsa, bir firewall cihazı alıp içeri koyup saldırı işlerini çok kolay çözüyorsunuz. Firewall cihazınız varsa müşteriye yönetim de verebiliyorsunuz yazılımları hazırlayıp. Bizdeki maliyetlerden ötürü çoğu verimerkerkezi saldırı işlerini farklı yöntemlerle hat kapasitesi artırmadan çözüyor(haklı olarak). 50gbit kullanım varken 100gbit saldırı gelebilir diye 100-200gbit parası öneyip hattı kimse boş tutacak lükse sahip değil, bunun sonu da yok, 200gbit boş hat olsa 201gbit saldırı da gelebilir, garantisi yok. yurtdışında maliyetler çok düşük olduğu için adamların hattın boş kalması çok umrunda değil.
Türk Telekom nasıl bir altyapı kurduysa doğrudan verimerkezi hatları da engellemelerden etkileniyor. TT taşıyıcı olmayan bir operatörden internet kullandığımda hiçbir engelleme işlemezken TT üzerinde malesef verimerkezi hatlarında da bu durum var. Nasıl bir kurgu yaptılar bilmiyoruz. Bizim ofis doğrudan verimerkezi hattına bağlı. Çoğu ev kullanıcısının erişemediği yere girebiliyoruz, ama pek çok engelli şey de var, neye göre hangi noktada ne şekilde engelliyorlar belli değil. Bu konuda TT'yi de çok suçlayamıyorum, IP bazlı engelleme yapamazlar, domain bazlı yapmaları lazım, SSL olduğundan beri o iş de eskisi gibi kolay değil, yani engelleyebiliyor olmaları bile büyük başarı. Haliyle çok sorgulamıyorum artık.