Kripto para kullanıcıları için güvenlik kılavuzu

not: yatırım/finans tavsiyesi değildir, bu kılavuz sadece güvenlikle ilgili.

Yıllar önce bitcoin’i ödeme yöntemi olarak kullanıyorduk, çok geçmeden spekülatif varlığa dönüştü, satoshi btc’nin bu hale geleceğini bilseydi projeyi yayına almadan iptal eder, bilgisayarını parçalayarak mikrodalga fırında imha ederdi. Çünkü o bir idealistti, insanlığı geleneksel finans dünyasının ölümcül kanser etkisindem kurtarmak istiyordu, ancak ne yapabilirsiniz ki, sonuç - hayal kırıklığı.

Bu durumda da birçok insan bitcoin’in asıl olması gerektiği şey olan merkezi olmayan stable coin'leri (tek sorun, yine dolara endeksli olması. Fakat para birimi olarak spekülatif varlıklardan daha iyidir) aktif bir şekilde kullanmaya başladı.

1 - Kripto paralarınızı borsalarda tutmayın. 10-20 cent fee ödemekten kaçınmayın, polygon, tron, solana, arbitrum ağlarını kullanabilirsiniz. Unutmayın, FTX'in ve kurucusunun fake itibarı sektördeki tüm popüler ve güvenilir platformların kurucularının itibarına taş çıkartırdı. Şu anda bu pislikten nefret ediyoruz, ancak 2-3 sene öncesine kadar bu şirketle ve bu lavukla ilgili tek bir olumsuz haber/bilgi bulmanız imkansızdı.

2 - Tüm paranızı tek cüzdanda tutmayın, paranızın %80'ini ledger/trezor’da tutun, %10’unu trust wallet, diğer %10’unu da metamask'ta tutun (bilgisayarınızdaki tarayıcı’da farklı metamask kullanın, ancak orada da fazla para tutmayın). Root'lu android cihazları kripto para için kullanmayın. Mümkünse iphone kullanın.

3 - Cüzdan adreslerinizi kopyalarken dikkatli olun, explorer'larda veya işlem geçmişinde bulunan adresleri kopyalamayın, paranızı çalmak isteyenler size ufak miktarlarda sıkça para gönderir, onların cüzdan adreslerinin son karakterleri sizinkiyle aynı olur.

4 - Paralarınızı tutarken sadece tek ağ kullanmayın, örneğin, sadece solana ağını kullanırsanız, ve solana’nın blockchain'i tekrar offline moduna geçerse paranızı belirli süre kullanamayabilirsiniz. Bu yüzden polygon, tron, solana, arbitrum şeklinde çeşitlendirin. Ledger’ınızda ise ethereum ağını kullanın, en güvenilir ağ ethereum’dur, paranızı uzun süre elde tutmayı planlıyorsanız 3-5 dolar işlem ücretinden kaçınmayın, 20-30 dolarlık da eth atın, gas fee’ler yükselişe geçerse paranızı çekerken sorun yaşamazsınız.

5 - Tek bir stable coin kullanmayın, ağırlıklı olarak USDC kullanın, maks %20’si USDT olabilir. Eskiden DAI en güvenilir stable coin idi, çünkü decentralized idi, stable özelliği de mantıklı şekilde korunuyordu. Ancak MakerDAO’nun kurucuları saçmalamaya başladı, Sky adlı yeni platform yayına aldılar, MKR coin sahipleri MKR coinlerini Sky'a çevirebiliyorlar, yeni platformun stable coini olan USDS'yi de DAI’nin yeni versiyonu olarak tanıtmaya çalışıyorlar. Ancak USDS'yi istedikleri zaman dondurabiliyorlar. Yani bu Sky tamamen scam. Bu nedenle MakerDAO’yu da ölmekte olan proje olarak düşünebiliriz.

Elinize sağlık. Bu da yabancı bir yazarın makalesi, çevirisini yapmıştım farklı bir forumda.


BİTCOİN - KANSIZ DEVRİM

Tüm devrimler beraberinde kan getirir. Bu yüzden tüm devrim bayrakları kırmızıdır.

Spartacus'un isyanından (MÖ 71-71) Amerikan Devrimi'ne (1765-1783); Fransız Devrimi'nden (1789-1799) Budapeşte'deki Macar Devrimi'ne (1956); Prag'dan (1968) Portekiz'deki Karanfil Devrimi'ne (1974); Emiliano Zapata Salazar liderliğindeki Meksika Devrimi'nden (1910-1920) Mao Zedong'un başlattığı Büyük Proleter Kültür Devrimi'ne (1966), Nikaragua Devrimi'ne ('60 ve '70) ve 1989'daki Romanya Devrimi'ne kadar. Bu liste uzayıp gider. Tüm devrimler kan dökümüne sahne olmuştur. Liderleri kendi amaçları için savaşmıştır, ancak hiçbiri kansız bir devrimi başaramamıştır.

Ta ki Satoshi Nakamoto'ya Kadar.

Satoshi, asla bir devrimci lider olmayı amaçlamadı, ancak onun çıkardığı Bitcoin, tüm dünyayı kökten dönüştürdü. Gücü elitlerin elinden alıp halka geri verdi. İnsanlar, üçüncü tarafları dahil etmeye zorlanmadan kendi paralarını kontrol edebilir hale geldiler. Bitcoin, aracıları ortadan kaldırdı ve Bitcoin'e güvenen bireyler için hükümetleri ve bankaları önemsiz hale getirdi. Geleneksel finansı altüst etti ve yeni bir paradigma oluşturdu: “Bir finansal kuruma ihtiyaç duymadan bir taraftan diğerine doğrudan çevrimiçi ödemelerin gönderilebilmesini sağlayan tamamen eşler arası bir elektronik para versiyonu”. Bitcoin, tarihteki ilk kansız devrimdir.

Bitcoin'in zafer kazanması için kimsenin ölmesi gerekmedi. Bitcoin devrimi; şiddet, katliamlar veya devrimler sırasında meydana gelen diğer korkunç olaylara sahne olmadı. Açlık çekenlere ve yoksullara, yaşama ve hayatları için mücadele etme şansı tanıdı. Dünyanın dört bir yanındaki insanları birbirine bağladı. Ve hiçbir siyasi lider Bitcoin'i kapatamaz, engelleyemez. Bu devrim 10 yılı aşkın süredir devam ediyor. Ve her geçen gün daha fazla destekçi kazanıyor.

Pek çok kez Bitcoin'in bu kansız devrimi nasıl başardığını kendime sordum. Ve bazen düşünüyorum da, Bitcoin devriminin Saul Alinsky'nin kurallarını takip ettiğini düşünüyorum. Alinsky, Amerikalı bir aktivistti ve diğer eserlerinin yanı sıra başarılı bir devrimin kurallarını yazdı. Kolayca anlaşılacağı üzere, kurallarının hiçbiri şiddet içermiyor.

Kural 1: Güç, sadece sahip olduğun şey değil, rakibinin senin sahip olduğunu düşündüğü şeydir. -- Bitcoin, ortaya çıktığı andan itibaren; hükümetler, bankalar ve diğer elitler tarafından korkuyla karşılandı. O zamana kadar sahip oldukları olağanüstü gücü kaybedebileceklerini hissettiler ve Bitcoin'i dev bir düşman olarak görmeye başladılar, oysa Bitcoin henüz ilk günlerindeydi.

Kural 2: Mümkün olduğunda, rakibin tecrübesinin dışına çık. Burada, kafa karışıklığı, korku ve geri çekilme yaratmak istiyorsun ve rakibinin karşı koymayı bilmediği yollarla hareket etmelisin. -- Elitler, vatandaşlar üzerindeki güçlerini kaybetmekten asla korkmadılar. Nihayetinde, insanlar binlerce yıldır hükümetler ve bankalar tarafından baskı altında tutuldu. Ancak Bitcoin, eşler arası finansal işlemlerle ilgili yeni paradigmasıyla, aynı zamanda karıştırıcılar ve coinler aracılığıyla büyük ölçüde artırılabilen sistemiyle geldiğinde, tüm baskıcıların kafaları karışmış haldeydi. Hissedilen bir sonraki şey korku oldu. Bitcoin'e karşı nasıl mücadele edeceklerini bilmiyorlardı. Ve on beş yıldan beri onu durdurma yönündeki tüm girişimleri başarısız oldu.

Kural 3: Rakiplerini, kendi kurallarına göre yaşamaya zorla. -- Bitcoin, elitlere onların kendi güçleriyle karşı koydu. Nasıl ki elitler insanları yıllardır finansal kontrollerinden mahrum bıraktılarsa, Bitcoin de insanlara kendi finanslarının kontrolünü geri vererek aynı şeyi yaptı.

Kural 4: Dalga geçme, insanın en güçlü silahıdır. Dalga geçildiğinde karşılık vermek zordur ve bu durum, karşı tarafı öfkelendirir, böylece onlar da sizin avantajınıza olacak şekilde tepki gösterir. -- Devletler her zaman her vatandaşın ne kadar parası olduğunu ve sıradan bireylerin paralarını nasıl harcadığını bilmek istemiştir. Satoshi, Bitcoin'i inşa ederken, devletin tüm finansal işlemleri bilme hırsıyla dalga geçer şekilde yapılandırdı. Tüm Bitcoin işlemleri blockchain üzerinde görülebilir ve bu herkese açıktır; ancak göndericinin ve alıcının adresleri sadece bazı alfanümerik karakter dizileridir ve isim, soyisim veya herhangi bir kişisel bilgi içermez (kullanıcıların kişisel bilgilerini merkezi borsalar gibi üçüncü taraflarla paylaşmadığını varsayıyoruz). Satoshi’nin bu icadı, devlete meydan okuyor gibi görünüyor ve adeta şunu haykırıyor: "Ne kadar param olduğunu mu bilmek istiyorsun? İşte, bunu görebilirsin. Tüm işlemlerimi görmek mi istiyorsun? Onları da görebilirsin. Hepsini kamuya açık hale getirdim, yüzüne karşı. Ama bilmediğin şey benim kim olduğum.

Kural 5: Sonu gelmeyen, bitmek bilmeyen her taktik, sıkıcı hale gelir. Bağlılık, insanlar başka konulara yöneldikçe ritüelistik hale gelebilir. -- Bu nedenle, çok küçük olsa bile değişiklikler gereklidir. Bitcoin, son on yıl içinde birçok değişimden geçti. SegWit'ten bech32'ye, Taproot'tan çeşitli BIP'lere kadar, Bitcoin zaman içinde değişti ve evrildi.

Kural 6: Baskıyı sürekli tutun. Farklı taktikler ve aksiyonlar kullanın ve dönemin tüm olaylarını kendi amacınız için kullanın. "Taktiklerin temel ilkesi, muhalefet üzerinde sürekli bir baskı oluşturacak operasyonların geliştirilmesidir. Bu durum, muhalefetin sizin avantajınıza tepki vermesine neden olacaktır." -- Bitcoin ortaya çıktığından beri, devletler ve bankalar sürekli artmaya devam eden bir baskı hissetmeye başladı. Birçok finansal zorluk döneminde insanlar Bitcoin'i kullandı. Ve zorlu olaylar arttıkça, insanlar Bitcoin'i daha çok benimsedi; bu durum devletlerin omuzlarındaki baskıyı daha da artırdı. Devletler, kontrol gücünün ellerinden kaydığını ve insanların kendilerini devletin, bankaların ve diğer üçüncü tarafların müdahalesi olmadan organize edebildiklerini fark ettiler.

Kural 7: Hedefi seç, durdur, kişiselleştir ve kutuplaştır. -- Bitcoin, daha doğmadan hedeflerini seçmişti: mevcut finansal sistem, aracı kurumlar, devletler ve bankalar. Niyetini, zeki bir şekilde, Genesis bloğunda yer alan şu mesajla bile göstermişti: "Şansölye bankalar için ikinci bir kurtarma paketinin eşiğinde ".

Yaşamak için önümüzde çok uzun yıllarımız olabilir, çocuklarımız ve torunlarımızın da önünde uzun yıllar olacak. Ancak, gelecekte başka kansız bir devrime tanık olup olmayacağımızı bilmiyorum...