Öncelikle bu AMM (Automated Market Maker) dediğimiz "platform"un ne yaptığını anlamamız gerekir. Bu platformlar oluşturacağınız bir havuz üzerinden insanların trade yapabilmesini sağlar. Öncelikle belirli tokenları kullanarak bir havuz oluşturursunuz, daha sonra insanlar bu havuzu kullanarak elindeki token'ı takaslar. AMM'lerin görevi ise havuz büyüklüğünü sabit tutup fiyatı ayarlamaktır. Örneğin $ETH ve $HKEY tokenlarını kullanarak bir havuz oluşturduysanız, ETH*HKEY miktarı her takastan sonra sabit olacak şekilde 1 ETH için kaç adet HKEY verileceği belirlenir. Aynı zaman AMM yapılan her işlemden belli bir miktarda pay alarak likidite sağlayıcısına verir.
Dediğim gibi bu konularda internette bir sürü kaynak olduğu için detaya girmeyeceğim. Detaylara şuracıktan ulaşabilirsiniz: https://academy.binance.com/tr/artic...rket-maker-amm
Peki bu işten nasıl para kazanacağız; Likidite ekleyerek. Söylediğim gibi, AMM'ler her işlemden belli bir komisyon alır (genelde 0.5% - 0.2% civarı). Örneği inceleyelim. (Görsel)
Karşınızdaki pool TraderJoe üzerindeki AVAX/USDC pool'u, belli bir miktar AVAX ve USDC ekleyerek pool'a dahil olup fee kazanmaya başlayabilirsiniz. Pool'un fee oranı 0.2%, yani her işlemden 0.2% fee alınarak likidite sahiplerine dağıtılıyor. Son 24 saatte 80M$ hacim dönmüş ve likidite sahipleri toplamda 175K$ fee getirisi elde etmiş.
APR ise şunu söylüyor: Eğer 365 gün boyunca hacim ve likidite verileri bu şekilde olursa parasını koyan kişi 1 yılda parasını 12'ye katlayacak. Elbette bu mümkün değil, hacmin yerde süründüğü durumlar olacak ve muhakkak likiditemiz range'in dışına çıkacaktır.
Range mi? Evet range. Likidite eklerken (TraderJoe v2 için) bir range belirlememiz gerekiyor, eklediğimiz likidite belirledğimiz range arasında -istediğimize bağlı olarak- eşit şekilde bölünüyor ve range'imiz içinde yapılan her işlem için fee kazanıyoruz.
Sayılarla, Token'larla örnek verelim. Diyelim AVAX fiyatı 10$. 50 AVAX ve 500USDC liq ekleyelim. Range olarak da 9$ VE 11$ seçelim. Yani likiditemiz 9$ ve 11$ arasına eşit şekilde dağılacak ve bu range içinde gerçekleşen her işlem için fee elde edeceğiz. Eğer fiyat 9$'ın altına düşerse elimizdeki tüm USDC'ler satılarak AVAX'a dönüştürülmüş olacak, tam tersi olur da fiyat range'imizin tavanına yani 11$'ın üstüne ulaşırsa elimizdeki tüm AVAX'lar satılıp USDC'ye dönüştürülmüş olacak.
Peki riskler neler? Platform'un hacklenmesi dışındaki risklerimiz şunlar:
Eğer fiyat range'imizin içinde pek oyalanmadan range'imizin üstüne çıkarsa (yani bize yeterince fee kazandırmazsa) likidite eklemek yerine $AVAX alıp beklemiş olmak bize daha karlı olmuş hale gelecek.
Diyelim fiyatı 10 USDC iken 50 AVAX liq ekledik ve saatler sonra (atıyorum) fiyat 11 USDC oldu. Fİyat 11 USDC iken elimizdeki tüm AVAX'lar kademe kademe satılmış olacak. Tüm AVAX'ları 11 USDC'den satsaydık yaklaşık 50$'lık bir kazancımız olacaktı. Lakin AVAX'lar kademe kademe satıldığı için karımız bundan daha az. Eğer fee gelirleri de bu farkı kapatmıyorsa AVAX tutmak liq eklemekten daha karlıdır. Tabii bunu önceden bilemeyeceğimiz için böyle bir riskle karşı karşıyayız. Aynı durum fiyatın düşmesi için de geçerli.
Ufak bir not, bu yazıdan bir şey anlamadıysanız fakat yine de içinizde bir şeyler kıpırdadıysa (o hissi bilirsiniz :)) AMM'leri ve DEX'leri araştırmanızı öneririm. Açıkçası yazı yazmak için bir motivasyonum olmadığı için olabildiğince uzatmadan konuyu özetlemeye çalıştım. Elbette talep olursa uzun uzun yazmak isterim.
Önerdiğim yazı 1: https://academy.binance.com/tr/artic...rket-maker-amm
Yazı 2: https://academy.binance.com/tr/artic...loss-explained
Ve daha nicesi...
TG Kanalım: https://t.me/bsctokenbot0
ilk aklıma bu geldi açıkcası.