Acı gerçekler... Üslubum için kusuruma bakmayın, sürç-ü lisan ettiysem affola, okumaya devam edin.

Yaklaşık 3 yıllık smart contract developerı olarak yazıyorum. Topluluğu olmayan, kullanım alanı bulunmayan veya sanat değeri fazla olmayan(örneğin ünlü bir sanatçının elinden çıkmamış) NFT'ler jpegden farksızdır. Değeri yoktur. Neden mi? Okumaya devam edin.

NFT'lerin değeri iki temel faktöre bölünür "Temel Değer" ve "Yatırımsal Değer".

Temel Değer
Bir NFT'nin ilk çıktığında sahip olduğu tek değer temel değerdir. O da yoksa jpegden farksızdır. NFT'ler bir tür kombine bilettir. Sahnede bir şey yoksa biletin değeri üretildiği kağıttır.

- Kullanım Alanı
Bir NFT'nin temel değerini o NFT'nin alıcısına sunduğu fırsatlar ve olanaklar belirler. Örneğin Dünya'nın en popüler NFT koleksiyonu Bored Ape Yatch Club NFT'leri, yat partilerine giriş bileti olarak ortaya çıkmıştır. Yat partilerine girebilmek için elinizdeki NFT'nin teyit edilmesi gerekmekteydi. Partiye girmenin başka hiçbir yolu yoktu, nakit ödeyemezdiniz. Haliyle özellikle zenginler bu ayrıcalıklı yat partilerine girip çevrelerini genişletmek ve yeni iş fırsatları yakalamak için bu NFT'leri almakta birbirleri ile yarıştılar. Haliyle bu NFT'lerin fiyatı da patladı gitti. Benzer şekilde bazı NFT koleksiyonları bunu oyunlar için yaptı örneğin Sunflower Lands, bazıları da toplulukları için. Böylelikle NFT'leri temel değer kazandı.

İşte bu şekilde NFT koleksiyonunuza temel değer katmak için kullanım alanları yaratmalısınız. Bunun için en çok tercih edilen yöntem topluluktur. İnsanlar ayrıcalıklı bir topluluğun üyesi olmak için o NFT'yi almakta yarışırlar adeta. Örneğin en ünlü YouTuberların olduğu bir YouTuber ajansıyla anlaştınız ve belli bir ortaklık karşılığında en ünlü YouTuberların da bulunduğu bir topluluğu bu YouTuberlara ücretsiz NFT'ler dağıtarak Discord üzerinden kurdunuz. Ya da örneğin X YouTuber'a "Bak Y de bizim toplulukta sen de gel." derken aynı anda Y YouTuber'a "Bak X de bizim toplulukta sen de gel." dediniz mesela hem X'i hem Y'yi kaptınız, zaten gerisi gelir. Sizce o NFT'nin satmama ihtimali var mı? Kim en popüler 100'lerce YouTuberla konuşmak istemez, iş yapmak istemez, aynı ortamda takılmak istemez? OpenSea'deki en popüler NFT koleksiyonlarından pek çoğunun yaptığı budur.

Zor mu? Bunu denemeden bilemezsiniz. Hepiniz bir üst levele geçmeye çalışıyorsunuz ama hala alt levelların alışkanlıklarını tekrar edip duruyorsunuz.

- Sanat Değeri
Yaklaşık $20M kazandıktan sonra araştırmalara göre bir insanın parası birim olarak yeryüzündeki her şeyin %99'una yetiyor. O yüzde birlik kesimde ne mi var, sanat. Neden mi bu kadar değerli, kopyalanamadığı için. Ölü sanatçıların yahut Dünyaca popüler insanların elinden çıkmış orjinal sanatlar. Ama bir sanatın orjinal olup olmadığını nasıl teyit edersiniz? NFT'ler işte tam burada devreye giriyor. Her NFT üzerinde eşsiz bir imza taşır ve o NFT'nin orjinalliği teyit edilebilir. Haliyle özellikle popüler kişilerin elinden çıkmış sanatlar teyit edilebiliyor. Bir jpegden farkı da burda ortaya çıkıyor, ekran kaydını alabilirsiniz, png veya jpeg olarak indirebilirsiniz ama hiç bir NFT'yi sihirli bir şekilde kripto cüzdanınıza kopyalayamazsınız, bir şekilde başarsanız bile imzası farklı olacağından direkt anlaşılır. Ama popüler sanatçı bir tanıdığınız yoksa NFT'nize sanat değeri katmanız imkansıza yakındır, o yüzden bu kısım sizi ilgilendirmemeli.

Yatırımsal Değer
Şunu iyi anlamalısınız, NFT koleksiyonunuz ilk çıktığında yalnızca temel değeri vardır, yatırımsal değeri 0'dır. Çünkü hiç bir potansiyel vaadi için güven ortamı oluşmamıştır veyahut kimse al satını yapmamış, piyasa flooru hiç temizlenmemiştir.

- Potansiyel Değeri
Bir NFT'nin potansiyelinin net değerine getirisi o NFT'nin vaatleri ve bu vaatlerin verdiği güvenle alakalıdır. Bu güven başlangıçta 0 olmakla beraber roadmap'nizde başarıyla ilerledikçe artar ama reklamın önemi de biraz da burada devreye giriyor. Eğer NFT koleksiyonunuzun ve topluluğunuzun çıkardığı işlerin yeterince reklamını yapmazsanız bu güven yine 0'da kalacaktır. Ve ne yaparsanız yapın kimseyi yarın bir gün kendi metaverseinizin çıkacağına ikna edemezsiniz. Haliyle bol vaadiniz olmalı, roadmapiniz olmalı, vaatlerinizin bilinir hale gelmesi için bol reklam olmalı, diğer NFT koleksiyonları ile Twitter gibi platformlarda ortak kampanyalar, çalışmalar olmalı ki diğer NFT koleksiyonlarından hem güven hem alıcı devşirilmeli ve bu vaatleri gerçekleştirebileceğinize dair alıcılarda başarıyla inşa ettiğiniz bir güven olmalı.

- Finansal Değeri
Yine potansiyel değeri gibi finansal değeri de 0'dan başlar ama bir istisna dışında, yapay piyasa.

Kripto dünyasında piyasa manipülasyonu çok yaygındır. Bunu NFT'ler de kendi değerlerinin düşmesini önlemek adına sıkça yapar. Bunu yaparken kullanılan yöntem swipe floor(zemin temizliği) yöntemidir. Bu yöntemde NFT koleksiyonu mint ve feelerden gelen gelir ile en ucuza konmuş zemin fiyat NFT'leri toptan satın alarak hem yapay hacim yaratır hem de NFT'nin değerini arttırır. Yapay hacim ile hem hacim listelerinde yükselir hem de değeri arttığı için fiyat değişimi listelerinde.

Bu şekilde NFT koleksiyonunuzun finansal değerini çok sıkı takip etmeli ve kontrol etmelisiniz. Her düştüğünde reklam ve floor swipe ile değerini toparlamalısınız. Zamanla zaten insanlar belirli noktalarda(genelde sizin floor swipe yaptığınız seviyeler) almaya belirli noktalarda satmaya başlayınca doğal finansal değer inşa edecektir ama tabi mutlaka temel değeriniz ve potansiyel değeriniz varsa!

Sonuç
Şimdi sorsak bunlardan kaçını yaptınız, bu işi ne kadar ciddiye aldınız, ne kadar ayrıcalıklı bir topluluk kurdunuz, roadmapinizde neler vaad ettiniz, ne kadarını gerçek kıldınız, başka NFT koleksiyonları ile ne gibi ortak çalışmalar yürüttünüz, hangi kampanyaları ve reklamları yürüttünüz, NFT'nizin kullanıldığı belki bir kullanım alanı, ne bileyim belki P2E oyun, belki kendi utility tokeni gibi gibi, diye, işte o zaman aslında sadece jpeg bastırıp satmaya çalıştığınızı anlardınız. maalesef...

Saygılarımla, Cahit Karahan.