Kripto Paralar Neden Türkiye’de Bu Kadar Popüler? İşte Cevabı!

Türkiye söz konusu olduğunda piyasanın tüm güçlüklerine rağmen kripto paralar popülerliklerini korumaya devam ediyor. Peki neden?

Kripto paralar için 2022 senesinin oldukça zor geçtiği aşikar. Ancak Türkiye söz konusu olduğunda piyasanın tüm güçlüklerine rağmen kripto paralar popülerliklerini korumaya devam ediyor. Peki neden?
CoinDesk’ten Emily Parker son yazısında işte tam da bu soruyu soruyor. Haber kapsamında sektörle içli dışlı olan kişilerle yapılan görüşmeler dijital paraların Türkiye’de bir oyun olarak değil, bir gereklilik olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. İşte bu gereklilik kripto para teknolojisinin ülkede popülerliğini yitirmemesinde kilit nokta oynuyor.
İstanbul’da Kapalı Çarşı’ya girdiğimiz anda bizleri bir dizi küçük kripto para işletmesi karşılıyor. Bu işletmelerde özellikle Bitcoin ve USDT döviz alışverişleri dikkat çekiyor. Aslında bakılırsa İstanbul’un kripto paralara yönelik düşkünlüğü şehre adım atıldığı anda, henüz havaalanında etkisini belli ediliyor. Öyle ki, İstanbul havalimanı devasa kripto para reklamlarıyla şehre gelenlere kucak açıyor. Kripto para borsası Paribu’nun 2022 senesinde gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, Türkiye’de en az 8 milyon kişi kripto paralara yatırım yapıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçtiğimiz hafta blockchain teknolojisini över nitelikteki açıklamaları da ülkenin sektöre yönelik pozitif tutumunun bir yansıması olarak görülüyor. Blockchain teknolojisinin faydalarının altını çizen Erdoğan, bir yandan halkı kripto paralarla kumar oynamaması konusunda uyarırken, bir yandan da Türkiye’nin bu teknolojinin tüketicilerinden değil üreticilerinden olmasını hedeflediğinin altını çizmiş, ülke için bir rota belirlemişti.



Tabii bu sözler ve pozitif yaklaşım Türkiye’nin kripto para piyasasının yaşadığı düşüşten hiç etkilenmediğini anlamına gelmiyor. Örneğin, Paribu’nun 2022 araştırma raporu platform üzerindeki günlük ticaret hacminin 2021 senesindeki 850 milyon dolardan 145 milyon dolara düştüğünü gösteriyor. Ancak ticaret hacmindeki düşüşe rağmen yerelde dijital paralara yönelik heves tüm hızıyla devam ediyor. Hatta ülkenin kripto para topluluğu Ethereum’un en büyük geliştirici etkinliği olan Devcon’un İstanbul’da gerçekleştirilmesi için arka planda çalışmalar yürütüyor.
Türk medyasında dolaşan bir takım haberler kripto paraları yüksek enflasyonla ve değersizleşen lirayla mücadele eden ülkede bir kaçış alanı olarak yorumluyor. Parker’a göre kripto para Türkler için bir çeşit özgürlük alanı sunuyor. Kripto paralar sayesinde Türk vatandaşları Türk lirasının durumundan, hükümetin ekonomik politikalarından ve hatta beyaz yakalı bir çalışan olmanın güçlüklerinden uzaklaşma imkanı buluyor.
İstanbul merkezli Layka DAO ve Lunapark Web3 Hub’ın Kurucusu Vidal Arditi, kripto paraların Türkiye’deki konumunu şu sözlerle açıklıyor:


Türk Lirasının Durumu

Türkiye’nin enflasyon oranı son dönemde son 24 senenin en yüksek değeri olan %83’e ulaştı. Türk lirası ise hükümetin alışılagelmişin dışındaki faiz oranlarını düşürme politikasının bir sonucu olarak Amerikan doları karşısında rekor oranda bir düşüş yaşadı. Kimisi mevcut durum için hükümet politikalarını suçlarken, hükümet yabancı finansal güçlerin müdahaleleri yüzünden bunların yaşandığını iddia ediyor.
Ekonomideki endişe verici durumun gündelik hayata etkisi ise an an hissediliyor. İstanbul’daki restoranlarda menü fiyatları sürekli olarak artış gösteriyor. Kira fiyatları bir sene içerisinde 5 katına çıkıyor. Pek çok kişi ortalama bir beyaz yakalı çalışanın bir ev almasının imkansız olduğunu dile getiriyor. Haliyle, böyle bir atmosferde oldukça dalgalı seyreden kripto para piyasası dahi mantıklı bir yatırım aracı gibi gözüküyor.
İstanbul Blockchain Kadınları’nın Kurucusu Çağla Gül Şenkardeş Türk lirası-kripto para ilişkisini şöyle ifade ediyor:
Enflasyon birikim yapmayı fazlasıyla güç, hatta imkansız bir hale getirebiliyor ve başka iyi yatırım seçeneklerinin olmaması da bu duruma tuz biber oluyor. Mindstone Blockchain Labs’ın CEO’su Tansel Kaya’ya göre Y ve Z jenerasyonları Google, Tesla ya da Facebook gibi şirketlere yatırım yapma ayrıcalığına sahip değiller.


Türkiye’de Maaşlar Arasındaki Uçurum

Türkiye’deki maaşlar çoğu zaman enflasyonla paralel bir artış göstermiyor. Diğer bir deyişle, halkın alım gücü sıklıkla düşüyor. Haziran 2022’de Türkiye’deki minimum gelir 6 ayda ikinci defa artış gösterdi ve %30’luk bir yükselişle 5.500 liraya ulaştı. O tarihte 328 dolara denk olan bu rakam şimdiden 300 dolara geriledi.
19 yaşındayken kripto paralara yatırım yapmaya başlayan mühendislik öğrencisi Ege Aguş, işe başlaması halinde kazanacağı maaşın kripto paralardan elde ettiği gelirden fazla olacağından şüpheli.
Çok uluslu şirketlerde çalışanlar da Türk vatandaşlarına verilen maaşların görece daha düşük olduğunu belirtiyor. İsmini gizlemeyi tercih eden bir Apple çalışanı maaşı ülkedeki devalüasyonla yarışamadığı için en nihayetinde işten ayrılıp dijital paralara yatırım yapmaya ve hatta bir kripto para şirketinde çalışmaya başladığını belirtti.
Ancak eski Apple çalışanı kripto para sektörüne geçmeyi tercih etmesinin sebebinin maddiyattan çok daha öte zihniyet yapısındaki bir değişimle beraber gerçekleştiğinin de altını çizdi.


Kripto Paralar Sayesinde Global Dünyaya Açılma İmkanları

Bu ekonomik gerçekliklerden bunalan bazı gençler Türkiye dışındaki ülkelerde alternatif bir yaşam arayışı içerisinde. Ancak ülkesini terk etmek istemeyenler için dijital paralar adeta birer sanal pasaport işlevi görüyor.
Kaya, “Web3’de çalışmanın güzel yanı ülkeyi terk etmeden yurt dışına açılabilmek,” diyerek durumu özetliyor.
Start-up kurucuları için, kripto paraların merkeziyetsiz doğası global yatırımcılara bir nevi giriş aralığı sunuyor. Blockchain oyun kuluçkası Seedify’ın Kurucusu Levent Cem Aydan, girişimcilerin Türk risk sermayecileri aracılarıyla ciddi paralar biriktirmesinin zor olduğunu, ve yurt dışında sermaye yakalamanın da çok kolay ilerlemediğini ifade ediyor. Örneğin vize krizleri ya da yurt dışına seyahat etmenin masrafı Türk girişimcilerin kalkıp da Silikon Vadisi’ne sermaye toplamaya gitmesini oldukça güç bir hale getiriyor.



Devletin Kripto Paralara Bakışı

Bazı devletler kripto paraları devlet kontrolüne karşı bir tehdit olarak görürken, Türkiye sektöre yönelik görece pozitif ve izin veren bir tutum sergiliyor. Evet, 2021 senesinde Türkiye Merkez Bankası kripto paraların bir ödeme yöntemi olarak kullanılmasını yasakladı. Ancak bu müdahalenin dışında kripto paralara yönelik ülkede herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor.
Yasal düzenleme alanındaki bu boşluğun temel sebeplerinden biri henüz sıranın kripto paralara gelmemiş olması olabilir. Dünya genelinde dijital para teknolojisi öyle hızlı yayılıyor ki henüz devletler nasıl bir yasal düzenleme geliştirilebilir üzerine kafa yorma imkanı dahi bulamıyor. Bir diğer argüman ise Türk hükümetinin kripto paralara sıcak baktığı çünkü halkın refah düzeyi için bu teknolojinin elzem olduğunu düşünmesi.
Kimileri hükümetin ülkedeki kripto para meraklılarını üzmemek için ekstra özen gösterdiğini dahi dile getiriyor. Peki hükümet neden kripto para kullanıcılarını bu denli önemsesin? Bu durumun sebeplerinden biri 2023 senesinde gerçekleşmesi beklenen Başkanlık seçimleri olabilir. Seçim tarihi yaklaştıkça ülkedeki dijital para meraklılarının desteği yitirilmek istenmiyor. Tansel Kaya durumu şu sözlerle açıklıyor:
Kripto Paralar Neden Türkiye’de Bu Kadar Popüler? İşte Cevabı!

Kısaca ekonomi o kadar kötü bir durumda ki insanlar parasına değer katmak ve yaşayamadığı hayatı kolaylıkla yaşama peşinde.

Arkadaşı, tanıdığı kişi para kazanmıştır.
O da, "ben niye yapamayayım" diyip atıldığı durum yüzünden popüler, şahsi görüşüm.

Kolay para kazanma arzusu.