Vestel'in İthalata Dayalı Montaj Modeli

Haber içeriğini aynen kopyalayıp aşağıya yapıştırıyorum.


https://x.com/israfilcimen/status/1895694153473765790




Genelde haklı olsa da bazı görüşlerine katılmak mümkün değil. Tasarım proje ve parça imalatı aynı şeyler değil.
Örneğin iphone cihazlarını kendisi tasarlar. Ancak kamera gibi birçok parçayı başka üreticiden alır. Yeri geldiğinde montajı da başkasına yaptırır.
Burada önemli olan ortaya koyduğunuz cihazın rekabet edebilir olması.
Apple vasat ürünler ortaya çıkarsaydı bu denli büyüyemezdi. Yüksek teknoloji üretiyor ve yüksek fiyata satıyor.

Eğer yüksek teknoloji üretemiyorsanız da bu sefer son kullanıcıya faydalı özellikler sunabilmeniz gerekiyor.

Çok basit bir örnek vereyim. Elektrik kesintisi veya dalgalanması olduğunda çoğu elektronik aygıt bozuluyor. En fazla 500 tl daha masrafa yaparak aygıtı bunlardan %99 korumanız mümkün. Ama bunu yapomıyorlar. Çünkü satışın sürekli olması için eskilerinin KOLAYCA BOZULMASI GEREKİYOR.








Vestel 2023 yılında 2.76 milyon adet televizyon satmış.

Net satış gelirleri (112 milyar TL), net kâr 2,3 milyar TL olarak gerçekleşirken, net kâr marjı %2,1 olmuş. Peki ne kadar vergi ödemiş? 0, yazıyla SIFIR!

Peki neden?

Çünkü mega fabrikasında bir şey üretmiyorlar. TV panellerini Çinli Tienma ve Tayvanlı AUO'dan satın alıyorlar, power kartı tasarımlarını Tayvanlı Delta'dan, TCON tasarımlarını LG'den, motherboard üzerindeki komponentleri yine Tayvanlı ve Çinli üreticilerden alıyorlar.

15 yıl önce üniversite öğrencisiyken Vestel üst yönetimine tercümanlık yapmıştım, Tayvanlı MStar çip firması (daha sonra MediaTek satın aldı), Vestel için görüntü işleme çipleri üretiyordu. İnanmayacaksınız ama kumanda(Menü)arayüzündeki dil paketlerini bile Tayvan'daki MStar yüklüyordu.

Hatta televizyonlarının plastik kasalarının enjeksiyon kalıplarını bile Tayvan'dan satın alıyorlardı.

Yani ithalata dayalı bir üretim söz konusu, tamamen montaj sanayi.

Ar-Ge faaliyetleri filan hikâye; sadece PCB'ye komponentleri dizip montaj yapıyorlar.

Bakın, sadece 2023 yılında 2.76 milyon adet TV üretmişler. Her TV'de standart 4 adet HDMI konnektörü var, bu yaklaşık 11 milyon adet eder. Çin'de bu konnektörü üreten firma yüz binlerce dolar vergi ödüyor ama 112 milyar TL satış geliri olan bir firma vergi ödemiyor.

Çünkü kârlılığı çok düşük; masraflarını, teşvikleri vs. düşünce 1 kuruş vergi ödemiyorlar.

Peki, kârlılığı artırma gibi bir dertleri var mı?

Hayır, yok!

İnsanların inançlarıyla, kılık kıyafetleriyle, sakallarıyla uğraşmaktan rekabetçi teknoloji üretmeye zamanları yok.

Bunlardan bir cacık olmaz, memlekete faydadan çok zararları var.

Vestel, gerçek anlamda bir üretim yapmıyor; sadece parçaları bir araya getiriyor.

Yerli Katma Değer %10

Kendi ekran panelini üretmiyor, AUO ve Tienma gibi yabancı üreticilere bağımlı.

Kendi çipini tasarlamıyor, MediaTek (MStar) gibi firmalara muhtaç.

Kendi güç devrelerini (power kartları) bile tasarlamıyorlar.

Vergiyi Çinliler ve Tayvanlılar Ödüyor, Vestel Değil:

HDMI konnektörü bile ithal!

• Çin'de veya Tayvan'da bir üretici o HDMI konnektörünü ürettiğinde vergi ödüyor, çünkü orada gerçek bir sanayi faaliyeti var. Ama Vestel sadece ithalat ve montaj yaptığı için vergi yükü doğmuyor.

Kârlılığı Artırma Gibi Bir Dertleri Yok:

• Eğer amaçları gerçekten yerli üretimi geliştirmek olsaydı, kendi çiplerini ve ekranlarını üretmek için yatırım yaparlardı.
Ama onlar bunun yerine maliyetleri minimumda tutup, düşük kârla ama yüksek ciroyla dönmeye devam ediyorlar.

Sistem vergi ödememeye dayalı kurulmuş!

Ar-Ge Faaliyetleri ve Gerçeklik

Vestel'in Ar-Ge yaptığı iddiaları sürekli gündeme gelse de, bu Ar-Ge'nin büyük bir kısmının gerçekte ne kadar katma değer sağladığı tartışmalı. Çünkü bir PCB'ye bile bileşenleri dizmek dışında inovasyon yapılmadığı görülüyor.

Dünyanın büyük televizyon üreticileri (Samsung, LG, Sony), kendi ekran panellerini ve çiplerini tasarlarken, Vestel'in hâlâ ithal bileşenlere bağımlı olması düşündürücü.

• Vestel, bir televizyonun %90'ını dışarıdan alıp, sadece kasaya ve montaja odaklanıyor.

• Gerçek anlamda bir inovasyon veya katma değer yaratmıyor.

Sonuç: Vestel'in Türkiye'ye Katkısı Var mı?

Bu modele devam ettiği sürece, Türkiye'ye uzun vadede büyük bir katkısı olduğunu söylemek zor.

• Gerçek bir teknoloji üretilmiyor.

• Vergi avantajlarıyla ayakta kalıyor.

Üretimin neredeyse tamamı ithal girdilere bağlı.

Kendi teknolojisini yaratmak gibi bir hedefi yok gibi görünüyor.

Bu yüzden gerçekten rekabetçi ve sürdürülebilir bir teknoloji markası olabilmesi için Vestel'in köklü değişiklikler yapması gerekiyor.

Twitter profilini ziyaret edince geri kalanını okumaya gerek bile duymadım.

Siyasi rahatsızlığınız bu ülkedeki teknoloji ithalat - montaj endüstrisi gerçeklerini görmenize engel olmamalı bence.
Sektörün içinde olanlar 90lı yıllarda da biliyordu bunları. Ancak çoğu kişinin bildiği bu gibi şeyler derli toplu ve ciddi bir şekilde pek dile getirilmedi.

Yazmak istediklerim beni banlatır.

Yıllardır bunların beyaz eşya harici bir malını almayın diye eleştirmeme rağmen çevremde hain gibi yaftalanıyorum. Yerlilikden uzaklar. Biraz kart bilgisi olan, tamir yapan, sök tak yapan herkes durumun böyle olduğunu biliyordu zaten. Yeni birşey değil, müslüman iş adamları da tetikçilik yaparak ramazan açıklamasının üstüne çevirmene tetik çektiriyor twitterdan

Paylaşımı yapan kişi bunun böyle olduğunu daha önce de biliyorken neden şu mail mevzusu ortaya çıktan sonra bunu açıklıyor?

İş dünyası ile ilgili çeşitli sorunlar dile getirildiğinde çoğunluk doğrudan sorumluları eleştirmek yerine siyasi iradeye yöneliyor. Ancak yıllarca bu ahlak dışı iş yürütenler islamkarşıtı veya siyasi iradeye karşı söylem geliştirince derhal belli muhalif kesim tarafından destekleniyor.

Devleti kazıklayan, işçi haklarında ciddi tecavüzler yapan, müşteriye de düşük kaliteli mal pazarlayan bir sistemin yıllarca ayakta kalması, kar etmesi hesap vermemsi daha büyük bir tarjedi değil mi?