Cimerden gelen cevap
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi'ne (CİMER) yapmış olduğunuz Bilgi Edinme Başvurunuz ilgisi nedeniyle Kurumumuza yönlendirilmiş olup, başvurunuz ile ilgili olarak Kurumumuzun ihtisas birim(ler)inden alınan bilgi 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun "İnternet alan adları" başlıklı 35 inci maddesinde "(1) İnternet alan adlarının tahsisini yapacak kurum veya kuruluşun tespiti ile alan adı yönetimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Bu hükme istinaden 07.11.2010 tarihli ve 27752 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnternet Alan Adları Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Kurumun görevleri" başlıklı 14 üncü maddesi ile "a) TRABİS'i kurmak ve işletmek veya belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde TRABİS'in üçüncü bir tarafça kurulması ve işletilmesini sağlamak" görevi Kurumumuza verilmiştir.
Bu kapsamda, İnternet Alan Adları Tebliği (Tebliğ) 21.08.2013 tarihli ve 28742 sayılı Resmî Gazete'de ve İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği 21.08.2013 tarihli ve 28742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna ek olarak, 15.12.2020 tarihli 2020/DK-BTD/346 sayılı Kurul Kararı ile "Belgeli Tahsis Edilecek İnternet Alan Adlarına İlişkin Usul ve Esaslar" (Usul ve Esaslar) düzenlenmiştir.
TRABİS çoğu dünya örneğinde olduğu üzere kayıt otoritesi (registry) kayıt kuruluşu (registrar) modeliyle çalışacaktır. Bu modelde kayıt otoritesi olan BTK, ".tr" uzantısının yöneticisi olarak tahsis kuralları, mevzuat düzenlemeleri ve işleyişle ilgili yönetim görevlerini sürdürecektir. Son kullanıcıya alan adı satışı ise BTK'nın faaliyet belgesi düzenlediği kayıt kuruluşları aracılığıyla yürütülecektir. Kayıt kuruluşu olmak için aranan şartlar İnternet Alan Adları Tebliği'nde detaylı şekilde açıklanmıştır. Bu şartları taşıyan ve Kurumumuza başvuran kuruluşlardan faaliyet belgesi verilenler ".tr" uzantılı alan adlarının tahsisine aracılık edebilecektir. Faaliyet belgesi verilen kayıt kuruluşları trabis.gov.tr adresinde yayınlanacaktır.
TRABİS, BTK tarafından ilan edilecek tarihte açılacak ve belirtilen mevzuat kapsamında tahsis işlemleri gerçekleştirilecektir.
Yönetmeliğin "Alan adı tahsisi" başlıklı 8 inci maddesinde;
"(1) Alan adı tahsisleri belgeli veya belgesiz olarak iki yöntemle yapılır.
(2) Belgesiz alan adı tahsisi "ilk gelen ilk alır" kuralının geçerli olduğu tahsislerdir. İlk gelenin tespitinde, alan adı başvurusunun TRABİS'e ulaştığı zaman kaydı esas alınır." hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, alan adı tahsisleri belgeli veya belgesiz olarak iki yöntemle yapılacaktır. .com.tr, .org.tr, .net.tr uzantılı alan adları, TRABİSin faaliyete geçmesiyle birlikte belgesiz olarak tahsis edilmeye başlanacaktır. Belgesiz alan adı tahsisi ilk gelen ilk alır kuralının geçerli olduğu tahsisler olup, ilk gelenin tespitinde, alan adı başvurusunun TRABİSe ulaştığı zaman kaydı esas alınacaktır.
TRABİS açılış günü alan adlarına yoğun bir talep olabileceği için kayıt kuruluşları tarafından ön talep toplanabilmekle beraber ön talep yapılması alan adının tahsis edileceğini garanti edemeyeceğinden, aynı alan adı için gerek aynı gerek farklı kayıt kuruluşundan birçok başvuru gelmesi durumunda, sisteme ilk ulaşan geçerli başvuru tahsis ile sonuçlanacaktır.
Yukarıda zikredilen hükümler ve açıklanan hususlar kapsamında belgesiz alan adlarının tahsisi ilk gelen ilk alır kuralına göre tahsis gerçekleşecektir. TRABİS çalışmalarının mevzuat kısmı tamamlanmış olup, teknik ve idari çalışmaların da tamamlanmasını müteakip en kısa sürede faaliyet geçecektir.
Bununla birlikte, İnternet Alan Adları Yönetmeliği'nin "Geçiş Süreci" başlıklı Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bu Yönetmelik çerçevesinde TRABİS faaliyete geçene kadar mevcut işleyiş devam eder hükmü kapsamında TRABİS henüz faaliyete geçmediğinden ".tr" uzantılı alan adlarının yönetimine ilişkin mevcut işleyiş ODTÜ tarafından sürdürülmektedir. şeklindedir.
Bilgilerinize sunulur.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Tüketici ile İlişkiler Müdürlüğü