Bugün Avrupada şirket kurmak ve büyütmek isteyen girişimlerin önündeki en büyük engellerden biri hukuki parçalanmışlık. 27 farklı hukuk sistemi ve çok sayıda şirket türü, özellikle start-up ve scale-uplar için ciddi bir zaman ve maliyet yükü yaratıyor. Bu nedenle birçok girişim daha öngörülebilir ve yeknesak sistemlere yöneliyor.
EU Inc. modeli bu soruna doğrudan müdahale etmeyi hedefliyor. İsteğe bağlı, tamamen dijital ve tek tip bir şirket rejimi öngörülüyor. 48 saat içinde şirket kurulabilmesi, düşük maliyet ve asgari sermaye şartının kaldırılması gibi unsurlar dikkat çekici. Ancak teklifin asıl etkisi kuruluş değil, büyüme aşamasında ortaya çıkacak gibi görünüyor: hisse devirlerinde noter zorunluluğunun kaldırılması, finansman süreçlerinin dijitalleşmesi ve çalışanlara hisse opsiyonu mekanizmalarının kolaylaştırılması gibi düzenlemeler Avrupanın ölçeklenme sorununa doğrudan temas ediyor.
Hukuki açıdan bakıldığında modelin en önemli yönü, klasik harmonizasyon yaklaşımı yerine opsiyonel bir üst rejim getirmesi. Yani ulusal şirketler hukuku korunurken, onun yanında daha esnek ve rekabetçi bir alternatif sunuluyor. Bu yaklaşımın zamanla ulusal sistemler üzerinde dönüştürücü bir etkisi olması muhtemel.
Türkiye açısından bakıldığında ne ifade ediyor?
Aslında benzer tartışmalar Türkiyede de farklı başlıklar altında yürütülüyor:
- Türk Ticaret Kanunu kapsamında şirket kuruluş süreçlerinin sadeleştirilmesi ve dijitalleşmesi
- Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve e-devlet uygulamalarıyla dijital şirketleşme altyapısı
- Pay devirlerinde noter ve ticaret sicili uygulamalarının yarattığı işlem maliyetleri
- Start-uplar için hisse opsiyonu (ESOP) mekanizmalarının hukuki ve vergisel belirsizlikleri
- Yabancı yatırımcı açısından öngörülebilirlik ve yatırım ortamı
Bu noktada şunu özellikle belirtmek isterim:
Bu tür konular sadece teorik tartışmalar değil; doğrudan uygulamada karşılığı olan, şirketlerin kuruluşundan yatırım almasına, pay devrinden exit süreçlerine kadar birçok aşamayı etkileyen alanlar.
👉 Türkiyede şirket kurulumu, yapılandırma
👉 Pay devri ve ortaklık sözleşmeleri
👉 Hisse opsiyonu planları (ESOP) ve çalışan teşvikleri
👉 Yatırım süreçleri ve hukuki due diligence
👉 Yabancı yatırımcı girişleri ve yapılandırmalar
gibi başlıklarda hem mevcut Türk hukuku çerçevesinde hem de ABdeki bu yeni gelişmeleri dikkate alarak hukuki destek sağlıyoruz.
Bu konularla ilgilenen veya somut bir ihtiyacı olan varsa, burada tartışabiliriz ya da ayrıca detaylı şekilde yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.