Ticaret sicil dünyası bazen karmaşık görünebilir. Bu yazımda, sermaye şirketlerinin gerçekleştirdiği kuruluş, sermaye artırımı, pay devri ve tasfiye gibi kritik sicil işlemleri hakkında sizleri bilgilendirmeyi amaçlıyorum. İhtiyacınız olan tüm temel adımları aşağıda bulabilirsiniz.
1. Kuruluş İşlemleri
Her iki şirket türü için de süreç MERSİS üzerinden başlar.
- Limited Şirket: En az 1 ortak ve 50.000 TL sermaye ile kurulur. Ana sözleşme onaylanır, potansiyel vergi numarası alınır ve sermayenin tamamı tescilden sonraki 24 ay içinde ödenir (nakdi sermaye için ön ödeme şartı yoktur).
- Anonim Şirket: En az 1 ortak ve 250.000 TL sermaye (Kayıtlı sermaye sisteminde 500.000 TL) ile kurulur. Nakdi sermayenin en az %25inin tescilden önce bankada bloke edilmesi zorunludur.
- Adres Değişikliği: Şirket merkezinin aynı sicil çevresi içindeki değişikliğidir. Karar alınır ve tescil edilir.
- Belediye Adres Değişikliği: Belediye tarafından yapılan numara/sokak güncellemesi sonucu oluşur. Belediye yazısı ile sicile başvurulur.
- Merkez Nakli: Şirketin bir şehirden başka bir şehre taşınmasıdır. Hem eski sicilden "çıkış" hem yeni sicilden "giriş" işlemi yapılır.
- Şube Açılışı: Merkezin aldığı karar ile şube unvanı, sermayesi ve temsilcisi belirlenerek tescil edilir.
- Şube Kapanışı: Şube faaliyetinin sona erdirilmesi kararı ile sicil kaydı silinir.
- Sermaye Artırımı: Öz sermayenin korunması veya büyüme amacıyla yapılır. Önceki sermayenin ödendiğine dair müşavir raporu şarttır.
- Sermaye Azaltımı: Şirketin ihtiyaç fazlası sermayesinin iadesi veya zarar mahsubu için yapılır. Alacaklılara çağrı ilanı yapılması zorunludur.
- Eş Zamanlı Sermaye Artırım/Azaltım: Genellikle sermayenin tamamının yitirilmesi durumunda (bilanço açığını kapatmak için) aynı anda yapılır.
- LTD Pay Devri: Noter huzurunda devir sözleşmesi yapılır, genel kurul onaylar ve ticaret siciline tescil edilir.
- A.Ş. Pay Devri: A.Ş.'lerde kural olarak pay devri tescile tabi değildir (pay defterine işlenir). Ancak Tek Pay Sahipliği oluşması veya değişmesi durumunda tescil zorunludur (TTK 198 ve ilgili maddeler gereği).
- Veraseten Pay Dağılımı: Ortağın vefatı halinde, veraset ilamına uygun olarak payların varislere intikali tescil edilir.
- Müdür/Yönetim Kurulu Ataması: Görev süresi dolan veya yeni atanan yetkililerin kimlik bilgileri ve yetki sınırları tescil edilir.
- İstifa: Yetkilinin görevden ayrılmasıdır. Yerine yeni atama yapılması veya yetki dağılımının revize edilmesi gerekir.
- İç Yönerge (Sınırlı Yetki): Şirketlerde temsil yetkisinin "derecelendirilmesi" veya "konu bazlı sınırlandırılması" (örn: sadece banka işlemleri) için önce bir Temsil İç Yönergesi tescil edilir, ardından bu yönergeye istinaden sınırlı yetkililer atanır.
- Genel Kurul: LTD'lerde "Ortaklar Kurulu Kararı" olarak da bilinir. Olağan (her yıl ilk 3 ay) veya olağanüstü toplanır.
- Ana Sözleşme Değişikliği: Ünvan değişikliği, amaç ve konu değişikliği gibi maddelerin güncellenmesi sürecidir. Mersis üzerinden değişiklik sağlanılarak sicilde tescil edilir.
Şirketin hukuki varlığını sona erdirme sürecidir:
- Tasfiyeye Giriş: Karar alınır, tasfiye memuru atanır. Alacaklılara 1 hafta arayla 3 kez ilan yapılır.
- Tasfiyeden Dönüş: Mal varlığı dağıtılmamışsa, genel kurul kararıyla şirket aktif hale getirilebilir.
- Tasfiye Sonu (Fesih): İlan süresi (genellikle 3 ay) sonunda şirket sicilden tamamen silinir.
Ortağın veya müdürün evlilik, boşanma veya mahkeme kararıyla soyadının değişmesi durumunda, sicil kayıtlarının güncelliği için bildirim yapılır.
Ticaret sicil işlemleri, her şirketin özel durumuna göre teknik detaylar barındırmaktadır. Bahsi geçen bu süreçlerle ilgili daha detaylı bilgi isterseniz konunun altına yorum yazabilir veya özel mesaj yoluyla iletişime geçebilirsiniz.