Bir proje büyüdükten sonra hukuki düzenlemeleri o projeye entegre etmek doğal olarak güçleşir. Bu nedenle bir dijital projeye henüz ilk adımları atarken projenin hukuki boyutunu, ne tür düzenlemeler gerektirdiğini her zaman hesaba katmak çok daha sağlıklı. Bu yazımda sizlerle dijital projelerinize başlarken hukuki anlamda sıklıkla yapılan hatalardan bahsetmek istiyorum. Böylece henüz yeni başladığınız ya da başlayacağınız projeleriniz için yol haritası olabileceğini düşünüyorum.
Henüz Yayına Alınmayan Projelerin Hukuki Durumu Pek çok proje henüz deneme, test aşamasındayken de hukuki anlamda faaliyette kabul ediliyor. Yani Beta, MVP (minimum viable product) yahut test aşamasında olan projelerde hali hazırda gerçekleştirilen eylemler hukuki sorumluluk doğurmak anlamında yeterli. Bu nedenle hukuki süreci tam anlamıyla proje bitimine bırakmak veri ihlali başta olmak üzere pek çok hukuka aykırılık sorununun gündeme gelmesine neden olabilir.
Hazır Şablon Sözleşmelerin Yetersizliği SorunuGünümüzde internet sayesinde pek çok sözleşmeye erişim sağlamak mümkün. Şu an kısa bir araştırma ile kolayca mesafeli satış sözleşmesi, kullanım şartları, gizlilik politikası başlıklı metinlere ulaşım sağlanabilmekte. Ancak kısa bir araştırma sonucunda elde edilen bu metinlerin içerikleri sıklıkla proje sahibinin iş modeli ile uyumlu olmamakta. Bu sözleşmeler uyuşmazlık durumlarında koruma sağlamıyorsa, içeriği itibariyle sunulan hizmete uyumlu değilse yalnızca isimden ibaret anlamsız metinler olmaktan öteye geçemiyor ne yazık ki. Bir dijital projenin hukuki metinlerinin o projenin iş modeline uygun tarafların haklarını koruyacak, sorumluluklarının sınırlarını net şekilde çizecek niteliklerde olması son derece önemlidir.
KVKKya Uyum Süreci Sadece Metin Yüklemek Değildir!KVKK kavramı da ülkemizde son dönemde tanınmaya başlanan hukuki meselelerden. Bu nedenle pek çok dijital proje için KVKKnın anlamı sadece web sitesine bir Aydınlatma Metni yüklemek olarak algılanıyor. Ancak bu da son derece ciddi sonuçlar doğurma riski taşıyan konulardandır. KVKK sürecinde dijital proje ne tür veriler aldığını, bunları hangi sebeple aldığını, ne kadar sürelerle saklayıp sonra nasıl bir imha politikası yürüttüğünü iyi şekilde analiz etmelidir. Verilerin kimlerle paylaşıldığı ve veri sahiplerinin ne gibi haklara sahip olduğu süreçleri açık ve anlaşılır olmalıdır ki veri sahipleri de doğru şekilde aydınlatılabilsin. Önemle belirtmek gerekir ki dijital projenin ruhuna uygun olmayan KVKK metinlerinin projeye entegre edilmiş olması proje sahiplerinin hukuki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu alanda sistemli bir çalışma yürütmek son derece önemlidir.
Proje Sahibinin Kullanıcı İçeriklerinden Sorumlu Olup Olmaması HususuPek çok dijital proje sayısız kullanıcıya ulaşırken ben sadece bir platformum düşüncesi ile kullanıcı eylemlerinden sorumlu tutulamayacağını varsayıyor. Dijital pazar yeri, sosyal platformlar veya oyun ve topluluk uygulamaları gibi her türlü dijital projede, proje sahipleri oluşturdukları proje içerisindeki kullanıcıları tamamen başı boş bırakarak tüm sorumluluktan sıyrılamaz. Öncelikle çok iyi bir denetim mekanizmasının bulunması şarttır. Bir şikayet ve ihlal bildirim yolu geliştirilmelidir. Yapılan bildirimlerde doğru şekilde incelenmeli ve neticelendirilmelidir. Genel toplum ve ahlak kurallarına aykırılıklar başta olmak üzere işbu dijital platformların bir suçun işlenmesi için dijital mecra haline getirilme riskini her zaman taşır. Bu gibi durumlarda platform sahibinin hukuki sorumluluğu mevcuttur. Bu nedenle hem kullanıcılar doğru şekilde bilgilendirilmeli hem de iyi ve sistematik biçimde denetlenmelidir.
Hukuk Sadece Ceza Riski DeğildirPek çok dijital platform hukuki uyumluluk sürecini cezalardan kaçınmak, şikayet almamak için bir gereklilik olarak görüyor. Ancak aslında dijital projenizin hukuki ayağının kuvvetli olması hem size hem de müşterilerinize güven veren daha sağlıklı bir ortam yaratma görevi üstlenir. Projeniz daha kurumsal ve profesyonel bir yapı kazanır. Bu da projenizin büyüme potansiyelini kuvvetlendiren bir durumdur. Özetle hukuk, hayatımızın her alanına etki eden bizlere güç veren ve yokluğunda ciddi sorunlarla karşılaştığımız yapısı ile dijital projelerimizde sonraya ertelenmemesi gereken bir meseledir.
Önerilerimizin sizlere dijital projelerinizde yol göstermesi dileğiyle.
Sizlerin de dijital proje süreçlerinde karşılaştığı hukuki hatalar ve çözüm yollarına ilişkin önerileri varsa okumaktan, bilgiyi paylaşarak çoğaltmaktan memnuniyet duyarım.
İyi forumlar.
