yok o özet ayrı
daha sonra uzlaşma öncesi raporlar geliyor orada yazıyor. ama VTR'ye atıf var
bu arada efsane şekilde ev kira giderlerimi RDK gider saydırmamış. galiba dijital ortamda yaşadığım için
DİJİTAL ORTAM İŞYERİ DEĞİLDİR.
İş yerinin tanımı Vergi Usul Kanunu'nun 156.maddesinde yapılmıştır. Buna göre; "Ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane, şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir" Buradaki "gibi" ifadesi kesinlikle web sayfasını veya dijital ortamları kapsamaz. Vergi Usul Kanunu'nun bu maddesi 1961 yılında yazılmıştır. O yıllarda bu dijital mecralar yoktu. Hayal bile edilmiyordu. Çıkarılması düşünülen yeni vergi usul kanunu'nun taslak halinde ilk defa dijital işyeri kavramı kullanılmıştır. Ama henüz mecliste kabul edilip onaylanmamıştır.
Anayasanın 90. maddesine göre usulünce yürürlüğe konulmuş milletlerarası anlaşmalar kanun hükmündedir ve bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Mevcut imzalamış olduğumuz çifte vergilemeyi önleme anlaşmalarında da dijital ortamdaki yerler, işyeri olarak kabul edilmemektedir. Buna göre vergi kanunlarının bile üzerinde olan milletlerarası antlaşmalara aykırı olacak şekilde yorum yapmak hukuka aykırı olacaktır.
Örneğin OECD yorum notlarının 2017 yılı versiyonunda aynen aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir: (5. maddeye ilişkin kısmın 123 ve 124 numaralı paragrafları)
Bilgisayar teçhizatının bir ülkede gerçekleşen elektronik ticaret işlemlerindeki salt kullanımının, bir işyeri teşkil edip edemeyeceği konusunda bazı tartışmalar yaşanmıştır. Bu soru Maddenin hükümleri ile ilgili olarak bazı konuları gündeme getirmektedir. Bir teşebbüs tarafından otomatik ekipmanın işletildiği bir lokasyon, bulunduğu ülkede bir işyeri teşkil edebilse de, bir lokasyonda belirli koşullar altında bir işyeri teşkil edebilecek şekilde kurulabilen bilgisayar ekipmanı ve bu ekipman tarafından kullanılan veya depolanan veri ve yazılımlar arasında bir ayrım yapılmalıdır. Örneğin yazılımın ve elektronik verinin bir birleşimi olan bir internet web sitesi tek başına bir maddi varlık teşkil etmez. Bu nedenle, işe ilişkin bir yer teşkil edebilecek bir lokasyona sahip değildir, çünkü bu web sitesini teşkil eden yazılım ve veri bağlamında binalar gibi bir tesis veya belirli durumlarda, makineler ya da teçhizat bulunmamaktadır. Diğer taraftan, web sitesinin depolandığı ve erişiminin sağlandığı sunucu ise fiziksel bir lokasyona sahip bir ekipmandır ve dolayısıyla bu tür bir lokasyon söz konusu sunucuyu işleten teşebbüsün işe ilişkin sabit bir yerini teşkil edebilir.
Diğer örnekler: Hindistandaki varlığı internet sitesi ile sınırlı olan iki uluslararası teknoloji şirketine online reklamcılık hizmetleri kapsamında yapılan ödemeler üzerinden stopaj yapılmaması Hindistan vergi idaresi
tarafından eleştiri konusu edilmiştir. Tarhiyata muhatap olan şirketin Hindistan vergi idaresine karşı açtığı davada Hindistan Gelir Vergisi Temyiz Mahkemesi özetle, ilgili sunucuların aynı ülkede bulunmaması halinde internet sitesinin bir iş yeri teşkil edemeyeceği, dava konusu olayda da söz konusu teknoloji şirketlerinin sunucularının Hindistanda bulunmadığı, dolayısıyla bu şirketlerin Hindistanda işyerlerinin olmadığı,
işyeri tanımının vergi anlaşmaları kapsamında değerlendirilmesi halinde bu tanımın internet sitesini kapsamadığı yönünde hüküm tesis etmiştir.
Aynı şekilde, Türkiye gibi bir OECD üyesi olan İsveçte, Gotenburg Temyiz Mahkemesi nezdinde görülen Webbase Enterprises Limited ve İsveç vergi idaresi arasındaki davada, Hong Kong mukimi bir şirket olan Webbase Enterprises Limited, internet üzerinden İsveçe kontakt lens ve kozmetik satışı gerçekleştirmektedir. Şirket, üçüncü kişi bir başka şirketten personel temini, depolama gibi konularda hizmetler almaktadır. Gotenburg Temyiz Mahkemesi, müşterilerin, şirket ile internet üzerinden doğrudan sözleşme ilişkisi kurduğu, ödemenin doğrudan Hong Kong mukimi şirkete yapıldığı, bu şirketin İsveçte herhangi bir personelinin bulunmadığı, üçüncü kişi şirketten alınan hizmetlerin Hong Kong mukimi şirkete bu üçüncü kişi şirketin sunucularına erişim hakkı veya kontrol yetkisi vermediği, her ne kadar Hong Kongdaki şirket internet üzerinden satış gerçekleştirse de İsveçte bir işyerinin oluşmadığı yönünde hüküm tesis etmiştir. Görüleceği üzere bu davada İsveçte hizmet alınması iş yeri oluştuğunun kabulünde yeterli görülmemiştir.35 Son olarak, İspanyanın meşhur Dell kararında, ilk derece mahkemesi, Dellin İspanyadaki tüm faaliyetleri birlikte değerlendirildiğinde Dell İrlanda için İspanyada hem bir iş yeri hem de daimi temsilci oluşturduğuna hükmetmiştir. İlk derece mahkemesi, aynı kararında, İspanya vergi idaresinin OECD yaklaşımına aykırı olan İspanyada bir sunucu olmasa da internet sitesinin İspanyada iş yeri oluşturacağı görüşüne yer vermiştir. Ancak, İspanya Temyiz Mahkemesi temyiz incelemesinde, her ne kadar Dellin İspanyada gerçekleştirdiği faaliyetler dolayısıyla Dell İrlanda için bir iş yeri ve daimi temsilci oluşturduğunu onaylasa da, ilk derece mahkemesinin internet sitesine ilişkin hatalı açıklamalarını düzeltmiş ve OECD yaklaşımına uygun olarak internet sitelerinin tek başına iş yeri oluşturmayacağından bahsetmiştir.
Bence vergi müfettişi işyeri kira giderinizi kabul etseymiş daha mantıklı ve hukuki hareket etmiş olurdu. Dijital ortam gerek yurt dışındaki mevzuat gerekse Tr'deki mevzuat gereği kesinlikle bir iş yeri değildir.
Kenan Gümüş
S.M. Mali Müşavir
sn.kenangumus@gmail.com